Akut Hastalıkta Etmen Tespit Edilemediğinde Tedavi Yaklaşımı
Etmen tespit edilemediğinde akut hastalıkta, enfeksiyon şüphesi varsa ampirik geniş spektrumlu antibiyotik tedavisi başlanmalı, ancak enfeksiyonun olmadığı kesin olarak belirlendiyse antimikrobiyal tedavi verilmemelidir.
Risk Değerlendirmesi ve İlk Yaklaşım
Akut hastalıkta etmen belirlenemediğinde tedavi kararı, hastanın klinik durumunun ciddiyetine göre verilmelidir:
Yüksek Riskli Hastalar (Sepsis/Septik Şok Şüphesi)
- Antimikrobiyal tedavi tanıma sonrası 1 saat içinde başlanmalıdır - bu hem sepsis hem de septik şok için geçerlidir 1, 2
- İlk 3 saat içinde en az 30 mL/kg IV kristaloid sıvı resüsitasyonu yapılmalıdır 2
- Kültürler alınmalı ancak kültür sonuçları beklenirken tedavi geciktirilmemelidir 1, 2
Orta Riskli Hastalar
Düşük Riskli Hastalar
Ampirik Antibiyotik Seçimi
Etmen bilinmediğinde antibiyotik seçimi şu kriterlere göre yapılmalıdır:
Birinci Basamak Tedavi
- Geniş spektrumlu bir veya daha fazla antimikrobiyal ajan kullanılmalıdır - tüm olası patojenleri (bakteriyel, potansiyel olarak fungal veya viral) kapsayacak şekilde 1
- Septik şokta kombine ampirik tedavi (en az iki farklı antimikrobiyal sınıftan) en olası bakteriyel patojen(ler)e yönelik başlanmalıdır 1
- Seçilen antibiyotikler enfeksiyon kaynağı olduğu düşünülen dokulara yeterli konsantrasyonda penetre olmalıdır 1
Özel Durumlar
- Sağlık hizmeti ilişkili enfeksiyonlarda dirençli patojen riski daha yüksektir - hasta hastanede 1 haftadan fazla kalmışsa, daha önce antimikrobiyal tedavi almışsa 2
- Nötropenik hastalarda ciddi sepsis durumunda kombine ampirik tedavi önerilir 1
- Sınırlı vasküler erişimi olan hastalarda bolus veya hızlı infüzyon olarak verilebilen antimikrobiyaller (β-laktamlar gibi) tercih edilmelidir 2
Kritik Yeniden Değerlendirme Zamanlaması
48-72 Saat İçinde
- Hasta ilk tedaviye yanıt vermezse, tanı yeniden değerlendirilmeli ve diğer hastalık nedenleri ekarte edilmelidir 1
- Kültür sonuçları geldiğinde tedavi daraltılması için günlük değerlendirme yapılmalıdır 1, 2
- Kombine tedavi kullanılıyorsa, klinik düzelmeye yanıt olarak ilk birkaç gün içinde de-eskalasyon yapılmalıdır 1
Tedavi Süresi
- Tipik olarak 7-10 gün tedavi yeterlidir 1
- Yavaş klinik yanıt, drene edilemeyen enfeksiyon odakları, Staphylococcus aureus bakteremisi, bazı fungal ve viral enfeksiyonlar veya nötropeni gibi immünolojik yetersizliklerde daha uzun tedavi gerekebilir 1
Enfeksiyon Olmadığında Yaklaşım
Ciddi inflamatuar durumların enfeksiyöz olmayan nedenlerden kaynaklandığı belirlenen hastalarda antimikrobiyal ajanlar kullanılmamalıdır 1:
- Kan kültürleri ciddi sepsis veya septik şok hastalarının %50'sinden fazlasında negatif olacaktır, ancak bunların çoğu bakteriyel veya fungal nedenlidir 1
- Tedaviyi devam ettirme, daraltma veya durdurma kararları klinisyen muhakemesi ve klinik bilgilere dayanmalıdır 1
- Enfeksiyon olmadığı kesin olarak belirlendiğinde, antimikrobiyal dirençli patojen kolonizasyonu veya ilaç ilişkili yan etki olasılığını azaltmak için tedavi derhal durdurulmalıdır 1
Önemli Tuzaklar ve Kaçınılması Gerekenler
- Kültür sonuçları beklenirken antimikrobiyal tedavide gecikme yapmayın 2
- Tüm olası patojenlerin geniş spektrumlu kaplanmasını sağlayın 2
- İlk resüsitasyondan sonra sıvı durumunun sık yeniden değerlendirmesini yapın 2
- Patojen tanımlandıktan sonra tedaviyi daraltarak antimikrobiyal yönetim ilkelerini uygulayın 1, 2
- Ciddi pankreatit, yanık yaralanması gibi enfeksiyöz olmayan ciddi inflamatuar durumlarda sürekli sistemik antimikrobiyal profilaksi kullanmayın 1