Nadelen van Risperidon bij Behandelingsresistente OCS
Risperidon heeft een beperkte werkzaamheid met slechts één op drie patiënten die klinisch betekenisvol reageert, terwijl het aanzienlijke metabole bijwerkingen veroorzaakt die voortdurende monitoring vereisen.
Beperkte Effectiviteit
- Slechts ongeveer 33% van patiënten met SSRI-resistente OCS toont een klinisch betekenisvolle respons op antipsychotica-augmentatie, wat betekent dat twee op drie patiënten niet adequaat zullen reageren 1, 2
- Het effect van risperidon-augmentatie heeft een kleinere effectgrootte vergeleken met de initiële SSRI-behandeling, wat de beperkte therapeutische winst onderstreept 1
- Toevoeging van CGT met exposure en responspreventie heeft grotere effectgroottes dan antipsychotica-augmentatie alleen, wat risperidon tot een suboptimale keuze maakt als CGT beschikbaar is 2, 3
Metabole en Gewichtsgerelateerde Bijwerkingen
- Gewichtstoename en metabole ontregeling zijn de belangrijkste zorgen die voortdurende monitoring vereisen van gewicht, bloedglucose en lipideprofielen 1, 2, 3
- Deze metabole effecten kunnen leiden tot langetermijncomplicaties zoals diabetes mellitus type 2 en cardiovasculaire aandoeningen, vooral problematisch bij een 10-jarige behandelingsgeschiedenis 1
- Verhoogde eetlust is een veelvoorkomende bijwerking die bijdraagt aan gewichtstoename 4
Neurologische Bijwerkingen
- Extrapiramidale symptomen kunnen optreden, waaronder tremoren en acathisie, hoewel deze meestal mild zijn 3, 4
- Milde sedatie en orthostatische hypotensie zijn gerapporteerd, wat de dagelijkse functionering kan beïnvloeden 4
- Deze bijwerkingen waren over het algemeen goed verdraagbaar in studies, maar kunnen problematisch zijn in de klinische praktijk 4, 5
Risico-Batenverhouding bij Langdurige Behandeling
- Bij een 10-jarige behandelingsgeschiedenis is voortdurende monitoring van de risico-batenverhouding essentieel, met bijzondere aandacht voor bijwerkingen 1
- De behandelingsduur moet minimaal 12-24 maanden na het bereiken van remissie zijn vanwege hoge terugvalpercentages, wat de blootstelling aan bijwerkingen verlengt 2, 6
- De keuze voor risperidon moet worden afgewogen tegen alternatieven zoals clomipramine-augmentatie, glutamaterge middelen (N-acetylcysteïne, memantine), of neuromodulatie 1, 2
Alternatieve Strategieën met Betere Profielen
- N-acetylcysteïne heeft het sterkste bewijs onder glutamaterge middelen, met drie van vijf gerandomiseerde gecontroleerde trials die superioriteit aan placebo toonden, met een gunstiger bijwerkingenprofiel 1, 2
- Memantine heeft werkzaamheid aangetoond in meerdere trials en kan worden overwogen met minder metabole zorgen 1, 2
- Deep rTMS is FDA-goedgekeurd voor behandelingsresistente OCS met een matig therapeutisch effect (effectgrootte = 0,65) en 3-voudig verhoogde kans op behandelrespons vergeleken met sham, zonder systemische bijwerkingen 2
Belangrijke Valkuilen
- Combineer risperidon niet met clomipramine zonder zorgvuldige monitoring vanwege verhoogd risico op ernstige bijwerkingen 1
- Monitor voor tekenen van serotonerge syndroom bij het combineren van serotoninerge medicaties: agitatie, verwarring, snelle hartslag, verwijde pupillen, spierstijfheid of hyperthermie 2, 3
- Bij patiënten met cardiale aandoeningen, aanvalsgeschiedenis of ouderen, start met lagere doses en titreer geleidelijk 6