Klobetazol Dozu (Kutanöz Sarkoidoz Tedavisinde)
Kutanöz sarkoidoz için klobetazol propiyonat %0.05 krem veya merhem, sınırlı lezyonlarda günde bir kez topikal olarak uygulanmalıdır, ancak yaygın hastalıkta oral kortikosteroidler tercih edilmelidir. 1
Topikal Klobetazol Kullanımı
Sınırlı Hastalık İçin Doz
- Lokalize/sınırlı lezyonlar için: Klobetazol propiyonat %0.05 günde 10-20 gram, sadece lezyon bölgesine uygulanır 1
- Günde bir kez uygulama yeterlidir, çünkü ultra-güçlü steroidler günde tek doz ile terapötik etki sağlar 2
- Topikal kortikosteroidler hafif veya orta derecede yaygınlıkta sınırlı cilt lezyonları için genellikle faydalı kabul edilir 1
Önemli Kısıtlamalar
- Topikal veya intralezyonel kortikosteroidler yaygın lezyonlar için pratik değildir 1
- Kanıt yetersizdir - 20 hastalık bir çalışmada topikal tedavi (intralezyonel dahil) alan hastaların sadece 5'inde tam çözülme görülmüştür 1
- Klobetazol veya halobetazol propiyonat özellikle sınırlı ve ayrık papüller ve plaklar için kullanılmıştır 1
Yaygın Hastalık İçin Alternatif Yaklaşım
Oral Kortikosteroid Dozu
- Yaygın hastalık için: Oral prednizon 0.5-0.75 mg/kg/gün önerilir 1
- Kozmetik açıdan önemli aktif cilt lezyonları için oral glukokortikoidler düşünülmelidir 1
- Sistemik glukokortikoid tedavisi hastaların üçte ikisinde iyileşme veya remisyon ile ilişkilidir 1
Tedavi Süresi ve Azaltma
- İlk tedavi, hastalık kontrolünden 15 gün sonra azaltılmaya başlanmalıdır 1
- Lupus pernio gibi kronik lezyonlar için steroid koruyucu alternatifler mümkün olduğunca düşünülmelidir 1
Klinik Karar Algoritması
Adım 1: Hastalık Yaygınlığını Değerlendirin
- Lokalize hastalık (bir vücut bölgesi, birkaç lezyon): Topikal klobetazol %0.05 ile başlayın, günde 10-20 gram 1
- Yaygın hastalık (çoklu bölgeler, yaygın lezyonlar): Oral prednizon 0.5-0.75 mg/kg/gün ile başlayın 1
Adım 2: Lezyon Tipini Değerlendirin
- Ayrık papüller/plaklar: Topikal klobetazol uygun 1
- Lupus pernio: Oral tedavi gerekir - sadece sistemik glukokortikoid alan hastaların %20'si tam çözülme elde eder 1
- Kozmetik açıdan önemli yüz lezyonları: Oral tedavi düşünün 1
Adım 3: Yanıt İzleme
- 1-3 hafta içinde hastalık kontrolü değerlendirin 1
- Yanıt yoksa: Oral prednizon dozunu 0.75 mg/kg/güne çıkarın 1
- Kısmi yanıt: İkinci basamak ajanlar ekleyin (hidroksiklorokin, metotreksat) 3, 4
Kritik Uyarılar
Topikal Klobetazol Güvenlik Profili
- Ultra-yüksek potenste (Sınıf 1) topikal kortikosteroid - kullanım süresinde sıkı sınırlamalar gerektirir 2
- 4 haftanın ötesinde kullanım hem kutanöz yan etki hem de sistemik emilim riskini önemli ölçüde artırır 2
- Yaygın lokal yan etkiler arasında cilt atrofisi, striae, folikülit, telenjiektazi ve purpura bulunur 2
Oral Kortikosteroid Riskleri
- Uzun süreli kullanım önemli yan etkilerle ilişkilidir 1
- Lupus pernio için ortalama günlük 16 mg prednizon dozu gerekebilir 1
- Kortikosteroid azaltılması sırasında nüksler nadir değildir ve ek immünosüpresif tedavi gerektirir 1
Dirençli Hastalık İçin Üçüncü Basamak Seçenekler
- İnfliksimab: Glukokortikoidler ve/veya diğer immünosüpresif ajanlarla tedavi edilmiş ve kozmetik açıdan önemli aktif cilt hastalığı devam eden hastalar için 1
- Adalimumab: Kronik veya dirençli kutanöz sarkoidoz için üçüncü basamak tedavi olarak desteklenir 3
- Hidroksiklorokin: 2-3 mg/kg/gün, 4-12 hafta içinde yanıt ile 5, 6
- Metotreksat: Haftalık 10-30 mg dozları, steroid dirençli hastalık için 4
Pratik Uygulama Noktaları
- İntralezyonel triamsinolon asetonid (3-10 mg/mL) enjeksiyonları topikal preparatlardan daha etkili olabilir 1, 4
- Hidroksiklorokin ve topikal steroidlerin kombinasyonu, bilinen sistemik kortikosteroid yan etkileri göz önüne alındığında optimal birinci basamak tedavi olarak önerilir 6
- En iyi yanıt oranları oral kortikosteroidlerle elde edilir (12/21, %57), ardından hidroksiklorokin ve topikal steroid kombinasyonu gelir (6/13, %46) 6
- Lupus pernio, çok değişkenli analizde zayıf kutanöz yanıtın tek prediktörüdür 6