Fosfomisin Komplike Olmayan İdrar Yolu Enfeksiyonlarında Kullanımı
Komplike olmayan idrar yolu enfeksiyonları (sistit) olan kadınlarda fosfomisin trometamin 3 gram tek doz oral olarak kullanılmalıdır. 1, 2
Standart Dozaj ve Uygulama
- Fosfomisin trometamin 3 gram tek doz oral olarak, yemekle veya aç karnına alınabilir 2
- İlaç mutlaka su ile karıştırılarak alınmalı, kuru formda tüketilmemelidir 2
- Bu tek doz rejimi idrar yollarında 24-48 saat boyunca terapötik konsantrasyonlar sağlar ve çoğu üropatojenin eradikasyonu için yeterlidir 1
- Avrupa Üroloji Derneği (EAU), Amerikan Üroloji Derneği (AUA) ve Amerikan İç Hastalıkları Derneği (ACP) fosfomisini komplike olmayan sistitli kadınlarda birinci basamak tedavi olarak önermektedir 1
Klinik Endikasyonlar ve Sınırlamalar
Uygun Kullanım Alanları:
- Komplike olmayan akut sistit (kadınlarda) - birinci basamak tedavi 1
- Çoklu ilaca dirençli patojenler (ESBL üreten E. coli, VRE, MRSA) ile oluşan komplike olmayan sistit 1
- Gebelerde asemptomatik bakteriüri - tek doz veya standart kısa süreli tedavi 1
- Toplumda trimetoprim-sulfametoksazol direnci %20-30'u aştığında tercih edilmelidir 1
Kullanılmaması Gereken Durumlar:
- Piyelonefrit veya üst üriner sistem enfeksiyonları - yetersiz etkinlik verisi nedeniyle kullanılmamalıdır 1
- Komplike üriner sistem enfeksiyonları - oral formülasyon önerilmez, IV formülasyon gerekebilir 1
- Erkeklerde rutin kullanım - sınırlı etkinlik verisi nedeniyle önerilmez 1
Özel Durumlar ve Alternatif Rejimler
Çoklu Doz Rejimleri (Endikasyon Dışı):
- Tedavi başarısızlığı veya çoklu ilaca dirençli patojenler durumunda: 3 gram fosfomisin 1., 3. ve 5. günlerde uygulanabilir 1
- Bu rejim özellikle daha önce başka bir ajanla tedavi başarısız olan veya MDR patojen enfeksiyonu olan hastalarda düşünülebilir 3
Gebelik:
- Fosfomisin gebelikte güvenlidir ve gebelerde asemptomatik bakteriüri için EAU tarafından önerilmektedir 1
- Tek doz veya standart kısa süreli tedavi rejimleri kullanılabilir 1
Tedavi Başarısızlığı Yönetimi
- Semptomlar 2-3 gün içinde düzelmezse veya 2 hafta içinde tekrarlarsa, idrar kültürü ve antibiyotik duyarlılık testi yapılmalıdır 1
- Alternatif ajanlar: nitrofurantoin (5 gün), TMP-SMX (3 gün) veya florokinolonlar (3 gün) 1
- Asemptomatik hastalarda rutin tedavi sonrası idrar tahlili veya kültürü endike değildir 1
Etkinlik ve Direnç Profili
- Klinik iyileşme oranları diğer birinci basamak ajanlarla karşılaştırılabilir düzeydedir (%99 klinik başarı) 1, 4
- Bakteriyolojik eradikasyon oranları tedavi sonrası 5-11 günde %75-90,4-6 hafta sonra %62-93'tür 4
- E. coli'de direnç oranları çok düşüktür (ilk enfeksiyonlarda sadece %2.6,9 ayda %5.7) 1
- Florokinolon ve sefalosporinlere kıyasla bağırsak florasına minimal zarar verir, C. difficile enfeksiyon riskini azaltır 1
Yan Etkiler ve Kontrendikasyonlar
- En sık görülen yan etkiler: ishal, bulantı ve kusma - genellikle hafif, geçici ve kendiliğinden düzelen 1, 4
- Hipernatremi, kardiyak yetmezlik veya renal yetmezlik olan hastalarda dikkatli kullanılmalıdır 1
- Anürik hastalarda eliminasyon yarı ömrü 5.7 saatten 40-50 saate uzar 1
Önemli Klinik Noktalar
- Tek doz rejimi hasta uyumunu artırır ve 3-7 günlük rejimlere göre avantaj sağlar 1
- Fosfomisinin bakteriyolojik etkinliği bazı diğer birinci basamak ajanlara göre biraz daha düşük olsa da, klinik etkinlik karşılaştırılabilir düzeydedir 1
- Minimal direnç gelişimi ve kollateral hasar nedeniyle, özellikle antibiyotik direncinin yüksek olduğu bölgelerde değerli bir seçenektir 1
- FDA onayı 18 yaş ve üzeri kadınlarda komplike olmayan üriner sistem enfeksiyonları (akut sistit) içindir 2