Ja, het is normaal dat deze patiënt na 6,5 weken op 52mg citalopram nog niet stabiel is bij OCD
Voor OCD is de volledige therapeutische respons typisch pas zichtbaar na 8-12 weken op de doeldosis, met maximale verbetering vaak pas rond week 12 of later. 1
Waarom duurt stabilisatie bij OCD langer?
De vertraagde respons bij OCD heeft meerdere neurobiologische oorzaken:
Receptor downregulatie vereist tijd: Hoewel SSRI's onmiddellijk de serotonine heropname blokkeren, duurt het weken voordat de presynaptische 5-HT1A autoreceptoren en postsynaptische 5-HT2A receptoren downreguleren - een proces dat essentieel is voor het therapeutisch effect 1
Elke dosiswijziging reset de stabilisatietijd: Elke dosisaanpassing vereist opnieuw 5-7 dagen voor farmacologische stabilisatie van de bloedspiegels 1
Paradoxale vroege effecten: De onmiddellijke verhoging van synaptische serotonine kan paradoxaal genoeg angst en agitatie verhogen, vooral bij OCD-patiënten, binnen 24-48 uur na dosisaanpassingen 1
Positieve prognostische tekenen op week 6,5
Als de patiënt enige verbetering laat zien in levenskwaliteit, sociaal functioneren of werkproductiviteit, is dit een sterk positief prognostisch teken voor uiteindelijk behandelsucces 1. Vroege respons in week 2-4 voorspelt uiteindelijke behandelsucces 1.
Cruciale waarschuwing bij 52mg citalopram
Bij gebruik van 52mg citalopram is ECG-monitoring geïndiceerd vanwege verhoogd risico op QT-verlenging, Torsade de Pointes en plotse dood 1. Dit is boven de aanbevolen maximumdosis van 40mg voor depressie, hoewel hogere doses (40-60mg) soms gebruikt worden voor OCD 1.
Concrete vervolgstappen
Wacht tot week 8-12 op de huidige dosis voordat u behandelfalen concludeert 1:
- Evalueer behandelrespons elke 2-4 weken met gestandaardiseerde schalen 1
- Wekelijkse telefonische controle tijdens de stabilisatiefase wordt aanbevolen 1
- Monitor voor tekenen van serotoninesyndroom (verwarring, agitatie, tremoren, hyperreflexie, hypertensie, tachycardie), vooral binnen 24-48 uur na dosisaanpassingen 1
Als er geen verbetering is tegen week 8-12
- Voeg cognitieve gedragstherapie met exposure en response preventie (ERP) toe - dit heeft grotere effectgroottes dan medicatie-augmentatie alleen 2
- Overweeg augmentatie met atypische antipsychotica (aripiprazol 10-15mg of risperidon) 1
- Overweeg switchen naar een andere SSRI of clomipramine 1
Belangrijke valkuil
Vermijd frequente dosiswijzigingen of vroegtijdig switchen van medicatie vóór week 8-12, aangezien dit de stabilisatie verstoort en leidt tot een cyclus van schijnbare "non-respons" 2. Dit patroon van inadequate trials moet gecorrigeerd worden voordat een patiënt accuraat beoordeeld kan worden op respons 2.