Prednizolon Dozunu Azaltmaq Üçün İmmunsupressiv Tövsiyələr
Azatioprin və ya mikofenolat mofetil uzunmüddətli kortikosteroid terapiyasında prednizolon dozunu azaltmaq üçün ən çox tövsiyə olunan immunsupressiv vasitələrdir. 1
Əsas Steroid-Qənaət Edən Vasitələr
Uzunmüddətli kortikosteroid terapiyasının yan təsirləri səbəbindən aşağıdakı immunsupressiv vasitələr tövsiyə olunur:
Birinci Xətt Seçimlər
- Azatioprin - IgG4-əlaqəli xəstəliklərdə və digər iltihabi vəziyyətlərdə prednizolon dozunu azaltmaq üçün ən çox istifadə olunan vasitədir 1
- Mikofenolat mofetil - azatioprinə alternativ olaraq, xüsusilə azatioprin dözümsüzlüyü və ya əks-göstərişləri olan xəstələrdə istifadə olunur 1
Digər Seçimlər
- 6-merkaptopurin - azatioprinə bənzər mexanizmlə işləyir 1
- Siklosporin A - xüsusi hallarda nəzərdən keçirilə bilər 1
- Takrolimus - seçilmiş xəstələrdə istifadə olunur 1
- Rituksimab - təkrarlayan xəstəlik və ya digər vasitələrə cavab verməyən hallarda periodik müalicə kimi tövsiyə olunur 1
Klinik Tətbiq Strategiyası
Prednizolon Dozunu Azaltma Protokolu
Steroid-qənaət edən vasitə əlavə edildikdən sonra:
- İlk 2-3 ay: Azatioprin və ya mikofenolat mofetilin tam terapevtik təsirə çatması üçün gözləyin 2
- Azaltma sürəti: Prednizolon dozunu hər həftə 5 mq azaldın, 10 mq/gün-ə çatana qədər 2
- 10 mq/gün-dən sonra: Hər 2-4 həftədə 2.5 mq azaldın 2
- Hədəf doza: 2.5-10 mq/gün saxlama dozası immunsupressiv vasitə ilə birlikdə 1
Üç Müalicə Rejiminə Dair Tövsiyələr
IgG4-əlaqəli xəstəliklərdə təkrarlanma zamanı:
Yüksək doza kortikosteroidlər → saxlama müalicəsinə azaldılır (2.5-10 mq/gün prednizolon ekvivalenti) + azatioprin və ya mikofenolat mofetil 1
Yüksək doza kortikosteroidlər → saxlama müalicəsi olmadan 1
Rituksimab induksiyası → saxlama rituksimab ilə və ya olmadan (məsələn, hər 6 ayda bir 15 gün arayla 1000 mq rituksimab 2 infuziya) 1
Monitorinq və Təkrarlanmanın İdarə Edilməsi
Kritik Monitorinq Parametrləri
- Xəstəlik aktivliyi göstəriciləri: Hər 4-8 həftədə bir yoxlayın, xüsusilə ilk il ərzində 2
- Qaraciyər funksiyası testləri: Azatioprin və ya mikofenolat mofetil istifadə edərkən aylıq yoxlayın 2
- Qan hüceyrə sayı: Mikofenolat mofetil yüksək dozalarda leykopeniyanı artıra bilər 3
Təkrarlanma Zamanı
- Dərhal əvvəlki effektiv dozaya qayıdın və 4-8 həftə saxlayın 4, 2
- Daha yavaş azaltma cədvəli ilə yenidən cəhd edin 4
- Steroid-qənaət edən vasitənin dozasının adekvat olduğunu yoxlayın (azatioprin üçün 2 mq/kq/gün) 2
Xüsusi Populyasiya Mülahizələri
Yaşlı Xəstələr və Komorbidliklər
- Diabet və ya ağır osteoporoz olan xəstələrdə daha aşağı başlanğıc prednizolon dozaları (10-20 mq/gün) nəzərdən keçirin 1
- Qaraciyər xəstəliyi olan xəstələrdə azatioprin dozunu ehtiyatla titrləyin 2
Azatioprin Dözümsüzlüyü
- Mikofenolat mofetil 2 q/gün-ə keçid ikinci xətt steroid-qənaət edən vasitə kimi tövsiyə olunur 2
- Rituksimab çoxsaylı təkrarlanmalar və ya digər vasitələrə dözümsüzlük hallarında nəzərdən keçirilməlidir 1
Ümumi Tələlər və Onlardan Qaçınma
Kritik Səhvlər
- Azatioprin başladıqdan 2-3 aydan əvvəl azaltmanı sürətləndirmək - terapevtik səviyyələr hələ yaranmamış ola bilər 2
- Çox tez azaltma - xəstəliyin alovlanmasına və ya simptomatik çəkilməyə səbəb olur 4, 2
- Adekvat olmayan azatioprin dozası - aqressiv steroid azaltmasından əvvəl dozun adekvat olduğundan əmin olun 2
Təhlükəsizlik Tədbirləri
- Osteoporoz profilaktikası: Bütün uzunmüddətli kortikosteroid terapiyası zamanı kalsium və D vitamini 1
- Qan təzyiqi və qlükoza monitorinqi: Uzadılmış kortikosteroidlərdə mütəmadi yoxlayın 1
- Peyvənd statusu: İmmunsupressiv terapiyada olanlar üçün tövsiyələrə uyğun olaraq 1
Stress Dozası Tələbləri
- Kəskin xəstəlik zamanı: Kiçik xəstəlik üçün cari prednizolon dozasını 3 gün ərzində ikiqat artırın 2
- Əməliyyat və ya ağır stress: Hidrokortizol 50 mq gündə 2-3 dəfə nəzərdən keçirin 2
Bu tövsiyələr ən son və yüksək keyfiyyətli təlimatlardan əldə edilmişdir və uzunmüddətli kortikosteroid terapiyasında olan xəstələrdə prednizolon dozunu təhlükəsiz və effektiv şəkildə azaltmaq üçün strukturlaşdırılmış yanaşma təmin edir.