Asiklovir Tedavisi Varisella-Zoster Virüsü Maruziyeti Sonrası
Bağışıklığı olmayan ve varisella-zoster virüsüne maruz kalan hastalarda, ilk tercih maruziyet sonrası 10 gün içinde VariZIG (varisella-zoster immünoglobulin) uygulanmasıdır; eğer immünoglobulin mevcut değilse veya 96 saatten fazla zaman geçmişse, maruziyet sonrası 7-10. günde başlayarak 7 günlük oral asiklovir tedavisi önerilir. 1
Maruziyet Sonrası Profilaksi Algoritması
İlk Değerlendirme: Bağışıklık Durumu ve Risk Faktörleri
Tedavi kararı üç faktöre bağlıdır 1:
- Hastanın varisella bağışıklığı kanıtının olmaması
- Maruziyetin enfeksiyona yol açma olasılığı
- Hastanın genel popülasyona göre komplikasyon riski
Yüksek riskli hasta grupları 1:
- Bağışıklığı baskılanmış hastalar (transplant alıcıları, kemoterapi, HIV)
- Doğum zamanında varisella belirtileri olan annelerin yenidoğanları (doğumdan 5 gün önce - 2 gün sonra)
- Annelerinde bağışıklık kanıtı olmayan ≥28 haftalık prematüre bebekler
- <28 haftalık veya ≤1000 g doğan prematüre bebekler (annenin bağışıklık durumundan bağımsız)
- Bağışıklık kanıtı olmayan gebe kadınlar
Birinci Basamak: VariZIG Uygulaması
VariZIG maruziyet sonrası mümkün olan en kısa sürede ve 10 gün içinde uygulanmalıdır 1. Önceki öneriler 96 saat sınırı koyarken, güncel kanıtlar 10 güne kadar uygulamanın etkili olduğunu göstermektedir 1.
Dozaj 1:
- 125 IU/10 kg vücut ağırlığı, maksimum 625 IU (5 flakon)
- Minimum doz: ≤2.0 kg için 62.5 IU, 2.1-10.0 kg için 125 IU
- İntramüsküler yolla uygulanır
İkinci Basamak: Asiklovir Profilaksisi
VariZIG mevcut değilse veya maruziyetten 96 saat geçmişse, maruziyet sonrası 7-10. günde başlayarak 7 günlük oral asiklovir tedavisi önerilir 1.
Kritik zamanlama notu: VariZIG inkübasyon süresini 10-21 günden >28 güne uzatabilir, bu nedenle VariZIG alan hastalar maruziyet sonrası 28 gün boyunca varisella belirtileri açısından yakından izlenmelidir 1.
Aktif Hastalık Gelişirse: Tedavi Protokolü
Bağışıklığı Baskılanmış Hastalarda
Primer VZV enfeksiyonu (suçiçeği) gelişirse, intravenöz veya oral asiklovir ile tedavi başlanmalıdır 1. Sistemik HSV 1,2 veya VZV enfeksiyonunda intravenöz asiklovir ve immünosüpresif ilaçlarda azaltma önerilir 1.
- İntravenöz: 10 mg/kg her 8 saatte bir
- Oral: 800 mg günde 5 kez, 7-10 gün boyunca
- Tüm lezyonlar kabuklaşana kadar tedaviye devam edilmelidir 1, 3
Normal Bağışıklık Sistemine Sahip Hastalarda
Sağlıklı çocuklarda suçiçeği tedavisi için 2, 4:
- 2 yaş ve üzeri çocuklar: 20 mg/kg dozda günde 4 kez, 5 gün boyunca
40 kg çocuklar ve yetişkinler: 800 mg günde 4 kez, 5 gün boyunca
- Tedavi döküntü başlangıcından sonraki ilk 24 saat içinde başlatılmalıdır 2, 4
Önemli Klinik Noktalar
Monitörizasyon gereksinimleri 1, 3:
- VariZIG alan hastalarda antiviral tedavi belirti veya semptomlar ortaya çıkar çıkmaz başlatılmalıdır 1
- Renal fonksiyonlar yakından izlenmeli, özellikle yüksek doz IV asiklovir alan hastalarda 3
- Bağışıklığı baskılanmış hastalarda trombotik trombositopenik purpura/hemolitik üremik sendrom açısından değerlendirme yapılmalıdır 3
- Topikal asiklovir sistemik tedaviden önemli ölçüde daha az etkilidir ve önerilmez 3
- Kemik iliği nakli alıcıları, önceki varisella öyküsü veya aşılanma durumundan bağımsız olarak bağışıksız kabul edilmelidir 1
- İki doz varisella aşısı olan ve sonradan bağışıklığı baskılanmış hastalar için VariZIG endike değildir; bu hastalar yakından izlenmeli ve hastalık gelişirse asiklovir tedavisi başlanmalıdır 1