Ampiyem Tedavi Süresi
Ampiyem tedavisinde antibiyotik süresi, yeterli drenaj sağlandıktan sonra 2-4 hafta olmalıdır ve klinik yanıta göre ayarlanmalıdır. 1, 2, 3
Antibiyotik Tedavi Süresi
Genel Prensipler
- İntravenöz antibiyotikler klinik stabilite sağlanana kadar devam edilmeli, ardından toplam 2-4 haftalık tedavi için oral antibiyotiklere geçilmelidir. 1, 2, 3
- Tedavi süresi yeterli drenaj ve her hasta için gösterilen klinik yanıta bağlıdır. 2
- Klinik ve laboratuvar iyileşmesi 48-72 saat içinde beklenir; iyileşme görülmezse yetersiz drenaj, antibiyotik direnci veya alternatif tanılar yeniden değerlendirilmelidir. 1
Tedavi Süresini Etkileyen Faktörler
Komplike parapnömonik efüzyonlar veya yeterli drenaj yapılmış ampiyemler için:
- Bazı uzmanlar ateş düştükten sonra 7-10 gün tedavi önerirken, diğerleri 4-6 haftaya kadar tedavi önermektedir. 2
- Taburculukta oral antibiyotikler 1-4 hafta süreyle verilmeli, ancak rezidüel hastalık varsa daha uzun süre devam edilmelidir. 2, 3
Kronik ampiyem (>4-6 hafta):
- Konservatif tedaviye yanıt vermeyen kronik postpnömonik ampiyem cerrahi dekortikasyon gerektirir. 4, 5
- Antibiyotiklerle 6 haftadan uzun süren akciğer absesi cerrahi rezeksiyon endikasyonudur. 6
Oral Antibiyotiğe Geçiş Kriterleri
Aşağıdaki kriterler karşılandığında IV'den oral tedaviye geçilebilir: 2
- Ateşte azalma
- Öksürükte azalma
- Takipnede azalma
- Ek oksijen ihtiyacında azalma
- Aktivite ve iştahta artış
Önerilen Antibiyotik Rejimleri
Toplum Kökenli Ampiyem
İlk tercih: 3
- Piperasilin-tazobaktam 4.5g IV her 6 saatte bir (mükemmel plevral boşluk penetrasyonu ve geniş spektrum)
- Alternatif: Sefuroksim 1.5g IV günde 3 kez + metronidazol 500mg IV günde 3 kez 3
Oral tedaviye geçiş için: 3
- Amoksisilin-klavulanat 1g günde 3 kez + klavulanik asit 125mg günde 3 kez
- Penisilin alerjisi varsa: Klindamisin 300mg günde 4 kez (tek ajan olarak aerobik ve anaerobik kapsama sağlar)
Hastane Kökenli Ampiyem
- Piperasilin-tazobaktam 4.5g IV her 6 saatte bir tercih edilir 3
- Alternatifler: Seftazidim 2g IV günde 3 kez veya meropenem 1g IV günde 3 kez 3
- Oral antibiyotikler hastane kökenli ampiyem için genellikle uygun DEĞİLDİR - Gram-negatif organizmalar ve dirençli patojenler için daha geniş spektrumlu IV kapsama gerektirir. 3
MRSA Şüphesi veya Kanıtı Varsa
- Vankomisin (15mg/kg IV her 8-12 saatte, 15-20mg/mL dip düzeyi hedeflenerek) veya linezolid (600mg IV her 12 saatte) ekleyin. 3
Önemli Uyarılar
Kaçınılması Gerekenler: 3
- Ampiyem için başlangıç monoterapisi olarak oral antibiyotik kullanmayın - yetersizdir ve mortalite riskini artırır
- Anaerobik kapsamayı atlamayın - anaerobik organizmalar sıklıkla mevcuttur ve yeterince kaplanmazsa tedavi başarısızlığı ile ilişkilidir
- Aminoglikozidlerden kaçının (IV bile olsa) - plevral boşluğa zayıf penetrasyon gösterirler ve plevral sıvı asidozu tarafından inaktive edilirler
Kritik Başarı Faktörleri: 1, 3
- Antibiyotiklerin gecikmeli başlatılması morbidite ve mortaliteyi artırır
- Uygunsuz göğüs tüpü yerleştirilmesi veya drenaj antibiyotik etkinliğini tehlikeye atar
- Mevcut olduğunda kültür sonuçlarına göre antibiyotikleri ayarlamamak tedavi başarısızlığına yol açabilir
Pediatrik Hastalar
Çocuklarda tedavi yaklaşımı: 6, 2, 3
- 5 yaş altı çocuklar için amoksisilin ilk tercihtir (90 mg/kg/gün, 2 dozda, maksimum 4 g/gün'e kadar)
- Başlangıç IV tedavisinden sonra taburculukta 1-4 hafta oral antibiyotik verilmelidir
- Streptococcus pneumoniae pediatrik ampiyemde en yaygın patojendir
- Çocuklarda hızlı doku rejenerasyonu nedeniyle iyileşme agresif tedavi seçeneklerine gerek kalmadan gerçekleşebilir 7
Tedavi Yanıtının İzlenmesi
Klinik çözüm şu şekilde doğrulanmalıdır: 3
- Ateşin düşmesi
- Solunum durumunda iyileşme
- Beyaz küre sayısında azalma
- Tekrar örnekleme yapılırsa plevral sıvı nötrofil sayısı <250/mm³