Seftriakson Kullanımı ve Kern İkterus Riski
Seftriakson, postmenstrüel yaşı 41 haftadan küçük olan prematüre yenidoğanlarda ve hiperbilirübinemisi olan tüm yenidoğanlarda (≤28 günlük) kontrendikedir, çünkü bilirubini serum albümininden yerinden çıkararak bilirubin ensefalopati (kern ikterus) riskini artırır. 1
Gestasyonel Yaş ve Risk Profili
Kontrendike Popülasyonlar
Prematüre bebekler: Seftriakson, postmenstrüel yaşı 41 haftaya kadar olan (gestasyonel yaş + kronolojik yaş) tüm prematüre yenidoğanlarda kontrendikedir 1
Hiperbilirübinemik yenidoğanlar: Hiperbilirübinemi olan herhangi bir yenidoğan (gestasyonel yaştan bağımsız olarak) seftriakson ile tedavi edilmemelidir, çünkü ilaç bilirubini albümin bağlanma yerlerinden yerinden çıkararak bilirubin ensefalopati riskini artırır 1
İlk 28 gün: Kalsiyum içeren IV solüsyonlara ihtiyaç duyan veya duyması beklenen ≤28 günlük tüm yenidoğanlarda seftriakson kontrendikedir 1
Bilirubin Yerinden Çıkarma Mekanizması
Seftriakson, in vitro çalışmalarda yüksek düzeyde bilirubin yerinden çıkarıcı ajan olarak sınıflandırılmıştır (sulfisoksazol, sülfametoksazol, dikloksasilin ve sefoperazon ile birlikte) 2
In vivo çalışmalar, seftriakson infüzyonundan hemen sonra rezerv albümin konsantrasyonunun (RAC) 91.9 µmol/L'den 38.6 µmol/L'ye düştüğünü (p=0.0001) ve plazma bilirubin toksisite indeksinin (PBTI) 0.64'ten 0.96'ya yükseldiğini göstermiştir 3
En yüksek yerinden çıkarma faktörü (DF) ilaç infüzyonunun sonunda 2.8 olarak hesaplanmış ve 60 dakika sonra bile 1.9 seviyesinde kalmıştır 3
Klinik Uygulama Önerileri
Yaş >14 Gün Olan Bebekler İçin Sınırlı Kullanım
15-30 günlük bebeklerde kısa süreli seftriakson kullanımının (medyan 2 doz) hiperbilirübinemi gelişme olasılığını sefotaksimle karşılaştırıldığında artırmadığını gösteren retrospektif veriler mevcuttur 4
Ancak bu veriler, FDA kontrendikasyonlarını değiştirmez ve sadece alternatif antibiyotiklerin mevcut olmadığı durumlarda dikkatli değerlendirme için kullanılabilir 4
Güvenlik Önlemleri
Yenidoğanlarda IV dozlar, bilirubin ensefalopati riskini azaltmak için 60 dakika boyunca verilmelidir 1
Seftriakson, kalsiyum içeren IV solüsyonlarla (parenteral beslenme dahil) aynı anda verilmemelidir, çünkü seftriakson-kalsiyum çökelmesi oluşabilir 1
Hiperbilirübinemik bebekler, özellikle prematüreler, seftriakson ile tedavi edilmemelidir 1
Kern İkterus Risk Değerlendirmesi
Amerikan Pediatri Akademisi, bilirubin/albümin oranının ≥38 haftalık bebekler için 8.0 mg/dL/g/dL'ye ulaştığında exchange transfüzyon düşünülmesini önermektedir 5
Yüksek riskli bebekler arasında izoimmün hemolitik hastalık, G6PD eksikliği, yaşamın ilk 24 saatinde sarılık, geç preterm bebekler (35-36 hafta), yetersiz emzirme ve dehidratasyon bulunmaktadır 5, 6
Seftriakson gibi bilirubini yerinden çıkaran antibiyotikler, sarılıklı yenidoğanlarda uygun alternatifler mevcut olduğunda kaçınılmalıdır 2
Önemli Uyarılar
Gebelik sırasında seftriakson kullanımı (üçüncü trimester) farmakokinetik parametrelerde önemli değişiklik göstermemiştir, ancak bu veriler maternal kullanım içindir, yenidoğan maruziyeti için değil 7
Kern ikterus geliştiğinde, akut bilirubin ensefalopatisinin orta fazında bile acil exchange transfüzyon bazı vakalarda santral sinir sistemi değişikliklerini geri çevirebilir 5
Kern ikterus ileri fazına ulaştığında, kalıcı nörolojik hasar beklenir ve kronik kern ikterus ciddi atetoid serebral palsi, işitsel disfonksiyon ve diğer komplikasyonlar olarak kendini gösterir 5