Risico op Terugval na SSRI-Dosisverhoging bij Verstoorde Slaap
Twee dagen lichte slaap door nachtdiensten van een familielid verhoogt waarschijnlijk niet het risico op terugval in week 6 na SSRI-dosisverhoging, aangezien kortdurende slaapverstoring geen significante voorspeller is van depressieve terugval tijdens SSRI-behandeling.
Bewijs voor Slaapverstoring en Terugvalrisico
De belangrijkste studie die deze vraag direct beantwoordt toonde aan dat:
- Residuele slaapverstoring (zowel insomnie als hypersomnie) bij patiënten die goed reageerden op fluoxetine voorspelde NIET het risico op terugval tijdens 52 weken vervolgbehandeling 1
- Dit gold voor alle vormen van slaapproblemen: vroege insomnie (P > 0.05), midden-insomnie (P > 0.05), late insomnie (P > 0.05), en totale insomnie (P > 0.05) 1
- De studie onderzocht 262 patiënten die goed reageerden op fluoxetine gedurende een jaar follow-up 1
Belangrijke Nuance: Chronische vs. Acute Slaapverstoring
Er is een cruciaal onderscheid tussen:
- Chronische slaapverstoring (weken tot maanden): Dit verhoogt wel het risico op depressieve terugval bij ouderen met een voorgeschiedenis van depressie, onafhankelijk van andere depressieve symptomen 2
- Acute, kortdurende slaapverstoring (2 dagen, zoals in deze casus): Hiervoor is geen bewijs dat dit terugval veroorzaakt tijdens stabiele SSRI-behandeling 1
Timing en Context van Week 6
Week 6 na dosisverhoging is een kritiek moment om andere redenen:
- Ongeveer 38% van patiënten bereikt geen respons tijdens de eerste 6-12 weken SSRI-behandeling, en 54% bereikt geen remissie 3
- Klinische verbetering treedt typisch op rond week 6, met maximaal effect rond week 12 of later 4
- Monitoring op week 4 en week 8 is standaard aanbevolen om behandelrespons te beoordelen, niet omdat slaapverstoring op dat moment risico geeft 3
Wat Verhoogt Wel het Terugvalrisico?
De belangrijkste voorspellers van terugval tijdens SSRI-behandeling zijn:
- Jongere leeftijd, werkloosheid, en residuele symptomen (niet acute slaapverstoring) 5
- Onvoldoende behandelduur: Minimaal 4-9 maanden na eerste respons voor eerste episode, langer bij recidiverende episodes 6, 3
- Abrupte medicatiestop zonder geleidelijke afbouw 3
Praktische Aanbeveling
Voor deze specifieke situatie:
- Twee dagen lichte slaap door nachtdiensten van een familielid is geen reden voor bezorgdheid over terugval 1
- Blijf de SSRI-dosisverhoging voortzetten zoals gepland 3
- Monitor wel op week 4 en week 8 voor algemene behandelrespons, therapietrouw, bijwerkingen, en patiënttevredenheid 3, 7
- Let op tekenen van aanhoudende (chronische) slaapproblemen die langer dan enkele weken duren, want dat is wel een risicofactor 2
Veelvoorkomende Valkuil
Vermijd het interpreteren van normale, kortdurende slaapverstoring als een teken van dreigende terugval. SSRI's kunnen zelf slaap verstoren, vooral bij aanvang of dosisverhoging 6, maar dit is geen voorspeller van behandelfalen 1.