Herpes Ensefaliti Prognoz Verileri
Mortalite ve Genel Sonuçlar
Asiklovir tedavisi ile herpes ensefalitinde mortalite %20-30'a düşmüştür, ancak tedavi edilmeyen hastalarda mortalite %70'i aşmaktadır. 1, 2, 3
- Tedavi edilen hastaların yaklaşık %40'ı normal gelişim veya hafif sekelle iyileşmektedir 4, 2, 3
- Hastaların %65-73'ünde olumlu prognoz gözlenmektedir 5, 6, 7
- Ölüm oranı asiklovir tedavisi ile %8-15 arasındadır 5, 2, 6
- Hastaların %20'sinde ciddi özürlülük gelişmektedir 6
- Hastaların %69'u sekelle iyileşmektedir 7
Prognozu Belirleyen Bağımsız Risk Faktörleri
Tedavi Zamanlaması (En Kritik Faktör)
Hastaneye yatıştan sonra tedavi başlangıcında 2 günden fazla gecikme, kötü prognozla bağımsız olarak ilişkili en önemli değiştirilebilir faktördür. 5, 6
- Semptom başlangıcından sonraki ilk 4 gün içinde tedavi başlanması mortaliteyi %28'den %8'e düşürmektedir 5, 4
- Hastaneye yatıştan sonraki ilk 6 saat içinde tedavi başlanması önerilmektedir 5, 4
- 48 saatten fazla tedavi gecikmesi prognozu önemli ölçüde kötüleştirmektedir 1, 4
Yaş
- 30 yaş ve üzeri ileri yaş kötü sonuçlarla ilişkilidir 5, 4
- 30 yaşın altındaki hastalar en iyi sonuçları göstermektedir 2
- Genç hastalar ve en az ciddi nörolojik tutulumu olanlar asiklovir tedavisi ile en iyi sonuçları almaktadır 2
Başvuru Anındaki Klinik Durum
Glasgow koma skoru <6 olan hastalar daha kötü sonuçlarla ilişkilidir. 5, 4
- Simplified Acute Physiology Score II (SAPS II) ≥27 olan hastalar kötü prognozla bağımsız olarak ilişkilidir 5, 6
- Bilinç düzeyinde bozulma olmayan veya komaya girmemiş hastalar %65 oranında normale dönüş göstermektedir 3
- Azalmış bilinç düzeyi veya koma kötü prognoz göstergesidir 1, 3
Görüntüleme Bulguları
Başvuru anında MRI'da beyin tutulumunun yaygınlığı kötü prognozla güçlü şekilde ilişkilidir (OR=37.22). 7
- Yaygın beyaz cevher ve kortikal hasar progresif kötüleşme ile ilişkili olabilir 8
- Bazı hastalarda klinik iyileşmeye rağmen MRI anormalliklerinde progresyon görülebilir 8
Hastaneye Başvuru Öncesi Hastalık Süresi
- Hastaneye başvuru öncesi hastalık süresinin uzunluğu kötü prognozla bağımsız olarak ilişkilidir (OR=1.24) 7
- Erken tanı ve hızlı tedavi başlangıcı önemini vurgulamaktadır 7
Önemli Klinik Uyarılar
Viral Yük Prognozu Belirlemez
- American College of Physicians, herpes simpleks ensefalitinin prognozunun viral yük yerine tedavi başlangıç zamanlaması, hasta yaşı ve başvuru anındaki klinik duruma göre belirlendiğini belirtmektedir 5
Tedavi Süresi
- Tedavi süresi 14-21 gün olarak planlanmalıdır 1, 5, 4
- Daha kısa tedavi kursları %5'e varan nüks oranları ile ilişkilidir 4
- Tedavi sonunda BOS'ta HSV PCR kontrolü yapılmalıdır 1, 4
- PCR pozitif kalırsa, negatif olana kadar haftalık PCR monitörizasyonu ile intravenöz asiklovir devam etmelidir 1, 4