Βέλτιστη Δοσολογία Βιταμίνης B12 και Φυλλικού Οξέος σε Ασθενείς με Αιμοκάθαρση
Για ασθενείς σε χρόνια αιμοκάθαρση, συνιστάται η χορήγηση 1-5 mg φυλλικού οξέος ημερησίως από του στόματος, ενώ η βιταμίνη B12 πρέπει να χορηγείται μόνο όταν τεκμηριώνεται έλλειψη, με δόση 500-1000 mcg ενδομυϊκά ή υπογλωσσίως. 1, 2
Φυλλικό Οξύ - Δοσολογία και Ενδείξεις
Βασική Συμπλήρωση
Η τυπική δόση είναι 1-5 mg φυλλικού οξέος ημερησίως από του στόματος για να αντισταθμιστούν οι απώλειες κατά τη διάλυση. 1, 2
Οι ασθενείς σε αιμοκάθαρση χάνουν περίπου 0.3 mg φυλλικού οξέος ημερησίως στο διήθημα, γεγονός που δικαιολογεί την ανάγκη συμπλήρωσης. 1
Αυξημένες Δόσεις για Υπερομοκυστεϊναιμία
Για μη διαβητικούς ασθενείς με υπερομοκυστεϊναιμία: 5 mg ή περισσότερο ημερησίως από του στόματος. 1, 2
Για διαβητικούς ασθενείς με υπερομοκυστεϊναιμία: 15 mg ημερησίως από του στόματος. 1, 2
Η υψηλή δοσολογία (10-15 mg/ημέρα) έχει αποδειχθεί ότι μειώνει τα επίπεδα ομοκυστεΐνης κατά 25-30% και είναι καλά ανεκτή. 3, 4
Σημαντικές Προφυλάξεις
Το ανώτατο όριο ασφαλείας είναι 1 mg/ημέρα για να αποφευχθεί η καθυστερημένη διάγνωση έλλειψης βιταμίνης B12, αλλά υψηλότερες δόσεις χρησιμοποιούνται υπό παρακολούθηση. 1
Πριν την έναρξη συμπλήρωσης φυλλικού οξέος, πρέπει πάντα να αποκλείεται έλλειψη βιταμίνης B12, καθώς το φυλλικό μπορεί να βελτιώσει την αναιμία αλλά να επιδεινώσει τις νευρολογικές εκδηλώσεις. 1
Βιταμίνη B12 - Δοσολογία και Ενδείξεις
Πότε Χορηγείται
Η βιταμίνη B12 ΔΕΝ χορηγείται ρουτινωρικά σε όλους τους ασθενείς με αιμοκάθαρση, αλλά μόνο όταν τεκμηριώνεται έλλειψη ή για πρόληψη έλλειψης κατά τη μακροχρόνια θεραπεία με φυλλικό. 4, 5
Η έλλειψη βιταμίνης B12 παρατηρείται μόνο στο 6% των ασθενών με αιμοκάθαρση που δεν λαμβάνουν συμπληρώματα. 4
Δοσολογικά Σχήματα
Από του στόματος/Υπογλώσσια:
- 500 mcg έως 1 mg (1000 mcg) τρεις φορές την εβδομάδα μετά από κάθε συνεδρία αιμοκάθαρσης. 6
- Η υπογλώσσια μεθυλοκοβαλαμίνη 1 mg/ημέρα έχει αποδειχθεί αποτελεσματική σε συνδυασμό με φυλλικό. 3
Ενδομυϊκή (για τεκμηριωμένη έλλειψη):
- 100 mcg ημερησίως για 6-7 ημέρες ενδομυϊκά ή βαθιά υποδόρια, στη συνέχεια εναλλάξ ημέρες για 7 δόσεις, μετά κάθε 3-4 ημέρες για 2-3 εβδομάδες, και τελικά 100 mcg μηνιαίως εφ' όρου ζωής. 7
- Αποφύγετε την ενδοφλέβια οδό, καθώς σχεδόν όλη η βιταμίνη χάνεται στα ούρα. 7
Παρακολούθηση και Αξιολόγηση
Αρχική Αξιολόγηση
Μετρήστε τα επίπεδα φυλλικού ορού και ερυθρών αιμοσφαιρίων σε ασθενείς με μακροκυτταρική αναιμία ή κίνδυνο υποθρεψίας. 1
Τα επίπεδα φυλλικού ερυθρών αιμοσφαιρίων (RBC folate) είναι πιο αξιόπιστα για την αξιολόγηση των αποθεμάτων φυλλικού από τα επίπεδα ορού. 8, 5
Τα φυσιολογικά επίπεδα είναι: φυλλικό ορού ≥10 nmol/L και φυλλικό ερυθρών ≥340 nmol/L. 1
Επανέλεγχος
Επαναλάβετε τις μετρήσεις εντός 3 μηνών μετά την έναρξη συμπλήρωσης για επαλήθευση της ομαλοποίησης. 1
Σε ασθενείς με αυξημένες ανάγκες, μετρήστε κάθε 3 μήνες μέχρι τη σταθεροποίηση, στη συνέχεια ετησίως. 1
Κλινικές Παρατηρήσεις
Αποτελεσματικότητα Θεραπείας
Η συμπλήρωση με φυλλικό οξύ μειώνει σημαντικά τα επίπεδα ομοκυστεΐνης (από 38.1 σε 20.2 μmol/L), με 50% των ασθενών να επιτυγχάνουν φυσιολογικά επίπεδα. 3
Η προσθήκη βιταμίνης B12 στο φυλλικό δεν μειώνει περαιτέρω την ομοκυστεΐνη στους περισσότερους ασθενείς, αλλά είναι απαραίτητη για την πρόληψη νευρολογικών επιπλοκών. 4
Κοινές Παγίδες
Μην ξεκινάτε φυλλικό χωρίς έλεγχο B12: Η συμπλήρωση φυλλικού μπορεί να καλύψει αιματολογικά την έλλειψη B12 ενώ επιτρέπει την εξέλιξη νευρολογικών επιπλοκών. 1
Η πραγματική επίπτωση έλλειψης φυλλικού είναι χαμηλή (0-10% με βάση το RBC folate) σε σταθερούς ασθενείς με αιμοκάθαρση, ακόμη και χωρίς συμπληρώματα. 8
Ασθενείς με καλή διατροφική πρόσληψη ή ειδικές νεφρικές φόρμουλες μπορεί να μην χρειάζονται επιπλέον συμπληρώματα. 9