Medicaties voor OCD (Obsessieve-Compulsieve Stoornis)
Eerstelijns Farmacotherapie
Begin met een SSRI als fluoxetine 40-80 mg dagelijks of sertraline 150-200 mg dagelijks, aangezien deze het beste veiligheidsprofiel hebben en FDA-goedgekeurd zijn voor OCD. 1
SSRI-opties en dosering:
- Fluoxetine: 40-80 mg dagelijks 1, 2
- Sertraline: 150-200 mg dagelijks 1, 3
- Paroxetine: 60 mg dagelijks 1
- Fluvoxamine: FDA-goedgekeurd voor OCD 4
- Citalopram/Escitalopram: 40-60 mg/dag voor citalopram, 20 mg/dag voor escitalopram 5
Cruciale doserings-valkuil: Gebruik hogere doses dan voor depressie—OCD vereist maximale doses voor optimale werkzaamheid. 1 Depressie-niveau doses leiden tot behandelfalen. 1
Behandelduur en respons-evaluatie:
- Wacht 8-12 weken op maximaal getolereerde dosis voordat je behandelfalen concludeert 1
- Vroege respons na 2-4 weken voorspelt uiteindelijk behandelsucces 1
- Handhaaf behandeling minimaal 12-24 maanden na remissie vanwege hoog terugvalrisico 1
Tweedelijns Farmacotherapie
Clomipramine 150-250 mg dagelijks is gereserveerd voor patiënten die falen op minstens één adequate SSRI-trial. 1, 6
- Clomipramine is FDA-goedgekeurd voor OCD bij volwassenen en kinderen/adolescenten 6, 4
- SSRIs hebben de voorkeur boven clomipramine vanwege superieur veiligheids- en tolerabiliteitsprofiel 1
- Hoewel oudere studies suggereren dat clomipramine effectiever is, tonen head-to-head vergelijkingen equivalente werkzaamheid met minder bijwerkingen voor SSRIs 7
Behandeling van Therapie-Resistente OCD
Ongeveer 50% van OCD-patiënten reageert niet volledig op eerstelijns SSRI-monotherapie. 8
Augmentatie-strategieën (in volgorde van bewijs):
Cognitieve Gedragstherapie (CGT) met Exposure and Response Prevention (ERP): Heeft grotere effectgroottes dan antipsychotica-augmentatie en moet de eerste augmentatie-strategie zijn 8, 1
Atypische antipsychotica:
Glutamaterge middelen:
Switchen naar andere SSRI of SNRI: Overweeg als augmentatie-strategieën falen 8
Neuromodulatie voor Zeer Resistente Gevallen
- Deep repetitive TMS (rTMS): FDA-goedgekeurd voor therapie-resistente OCD, met matige therapeutisch effect (effectgrootte = 0.65) en 3-voudig verhoogde kans op behandelrespons vergeleken met sham 8
- Transcranial Direct Current Stimulation (tDCS) en Deep Brain Stimulation (DBS): Voor ernstige, zeer therapie-resistente gevallen 8
Belangrijke Valkuilen om te Vermijden
- Verklaar geen SSRI-falen vóór 8-12 weken op maximaal getolereerde dosis—voortijdig switchen is een veelvoorkomende fout 1
- Gebruik geen depressie-niveau SSRI-doses voor OCD—dit is inadequaat en leidt tot behandelfalen 1
- Stop effectieve behandeling niet voortijdig—handhaaf minimaal 12-24 maanden na remissie 1
- Screen voor CYP2D6 poor metabolizer status vóór hoge-dosis fluoxetine of paroxetine, vooral bij cardiale risicofactoren 1
- Monitor voor serotoninesyndroom bij het veranderen of combineren van serotonerge medicaties 8
Farmacogenetische Overwegingen
- CYP2D6 poor metabolizers hebben significant hoger risico op toxiciteit met paroxetine (7-voudig hogere AUC) en fluoxetine (3.9-11.5-voudig hogere AUC) 9
- FDA heeft veiligheidswaarschuwingen uitgegeven voor fluoxetine betreffende QT-verlenging risico bij CYP2D6 PMs 9
- Overweeg genetische testing of alternatieve SSRI vóór het starten van hoge-dosis therapie bij bekende CYP2D6 PM status 9