Effectiviteit van Sertraline bij OCS
Ongeveer 50-60% van de patiënten met obsessieve-compulsieve stoornis (OCS) reageert op sertralinebehandeling, waarbij de respons wordt gedefinieerd als een klinisch significante verbetering van de symptomen.
Responspercentages bij Standaarddosering
- In placebogecontroleerde studies met vaste doseringen (50,100, of 200 mg/dag) vertoonden sertralinepatiënten significant grotere verbetering dan placebopatiënten, met effectiviteit aangetoond bij alle drie de doseringen 1
- Bij langdurige behandeling (2 jaar) bereikten patiënten die de volledige behandeling voltooiden een gemiddelde verbetering van 15,6 punten op de Yale-Brown Obsessive-Compulsive Scale (Y-BOCS), wat wijst op substantiële symptoomreductie 2
- In vergelijkende studies met clomipramine bereikte sertraline een gemiddelde symptoomreductie van 50,8% op de Y-BOCS in de intent-to-treat analyse 3
Responspercentages bij Non-Responders
- Voor patiënten die niet reageerden op 16 weken standaardbehandeling met 200 mg/dag sertraline, leidde verhoging naar 250-400 mg/dag tot een responspercentage van 40% (endpoint analyse) tot 52% (completer analyse) 4
- De hogere dosering (gemiddeld 357 mg/dag) toonde significant grotere symptoomverbetering dan voortzetting van 200 mg/dag op alle primaire uitkomstmaten 4
Belangrijke Nuances bij Interpretatie
- Placeborespons: De placeborespons in OCS-studies is groter dan bij andere psychiatrische aandoeningen, wat de netto-effectiviteit van sertraline kan onderschatten 1
- Dosisafhankelijkheid: Hogere doseringen (150-200 mg/dag) zijn noodzakelijk voor optimale OCS-behandeling, in tegenstelling tot depressiebehandeling waar lagere doseringen volstaan 5, 1
- Tijdsduur: Maximale verbetering treedt typisch pas op na 12 weken of later, waarbij vroege respons (week 2-4) een positieve voorspeller is van uiteindelijk behandelsucces 5, 6
Vergelijking met Andere Behandelingen
- Sertraline vertoonde vergelijkbare werkzaamheid als andere SSRI's, zonder substantiële verschillen in effectiviteit tussen verschillende tweedegeneratie antidepressiva 7
- In directe vergelijking met clomipramine was sertraline effectiever in de intent-to-treat analyse, voornamelijk door betere tolerabiliteit en lagere uitvalpercentages (11% versus 26%) 3
- Belangrijk: Ongeveer 38-40% van de patiënten bereikt geen behandelrespons na 6-12 weken behandeling met tweedegeneratie antidepressiva, en 54% bereikt geen remissie 7
Praktische Implicaties
- Behandeling moet minimaal 12-24 maanden worden voortgezet na het bereiken van remissie vanwege hoge terugvalrisico's na stopzetting 5, 8
- Bij onvoldoende respons na 8-12 weken op maximale gedoseerde dosis, overweeg dan toevoeging van cognitieve gedragstherapie met exposure en response preventie (ERP), wat grotere effectgroottes laat zien dan medicatie-augmentatie alleen 5
- Voor behandelresistente patiënten die niet reageren op adequate SSRI-trials, kan augmentatie met atypische antipsychotica (risperidon of aripiprazol) bij ongeveer een derde van de patiënten tot klinisch betekenisvolle respons leiden 5