Familiegeschiedenis van OCD en Respons op Sertraline
Een familielid met succesvolle respons op sertraline verhoogt de kans dat de patiënt ook goed zal reageren op sertraline, hoewel de exacte mate van deze verbetering niet gekwantificeerd is in de beschikbare richtlijnen. Dit fenomeen wordt erkend in farmacogenetische overwegingen, waarbij familiegeschiedenis van medicatierespons klinische besluitvorming kan beïnvloeden 1.
Farmacogenetische Basis
- CYP2D6-metabolisme speelt een cruciale rol in de respons op sertraline, waarbij genetische varianten binnen families kunnen clusteren 1.
- Familieleden delen vaak vergelijkbare CYP2D6-fenotypes, wat de medicatieklaring en dus de therapeutische respons beïnvloedt 1.
- Bij CYP2D6 poor metabolizers (PMs) is er een significant verhoogd risico op toxiciteit bij sertraline, vooral bij de hoge doses die nodig zijn voor OCD 1.
Praktische Implicaties voor Dosering
- Voor OCD zijn hogere doses sertraline noodzakelijk dan voor depressie of andere angststoornissen, met effectieve doses van 150-200 mg/dag 2.
- De FDA-goedgekeurde studies tonen aan dat de gemiddelde dosis voor completers 186 mg/dag was in flexibele doseringsstudies 3.
- Patiënten die sertraline ontvingen ervoeren een gemiddelde reductie van ongeveer 4-7 punten op de Yale-Brown Obsessive Compulsive Scale (YBOCS), significant groter dan placebo 3.
Behandelalgoritme bij Positieve Familiegeschiedenis
Stap 1: Begin met Sertraline
- Start met 50 mg/dag gedurende de eerste week 3.
- Titreer vervolgens naar 150-200 mg/dag over 4 weken, afhankelijk van tolerantie 2, 3.
- Wacht minimaal 8-12 weken op de doeldosis voordat je behandelfalen concludeert 2.
Stap 2: Vroege Respons Monitoren
- Vroege respons tussen week 2-4 voorspelt uiteindelijk behandelsucces 2.
- Evalueer behandelrespons elke 2-4 weken met gestandaardiseerde schalen zoals de Y-BOCS 1.
Stap 3: Optimalisatie bij Onvoldoende Respons
- Voor non-responders na 16 weken standaardbehandeling kan verhoging naar 250-400 mg/dag overwogen worden, wat significant grotere symptoomverbetering laat zien (gemiddelde einddosis 357 mg/dag) 4.
- De hoge-dosis groep (250-400 mg/dag) toonde significant grotere verbetering op de YBOCS (p=0.033), NIMH Global OC Scale (p=0.003), en CGI-I (p=0.011) vergeleken met 200 mg/dag 4.
Veiligheidsoverwegingen
- Monitor voor serotoniensyndroom, vooral bij combinatie met andere serotonerge middelen 2.
- Bij gebruik van doses boven 200 mg/dag is extra monitoring geïndiceerd voor bijwerkingen, hoewel beide doseringsgroepen vergelijkbare bijwerkingsprofielen lieten zien 4.
- Therapeutische drug monitoring (TDM) kan nuttig zijn bij ongebruikelijke plasmaconcentraties of breed variabele respons 1.
Langetermijnbehandeling
- Handhaaf behandeling gedurende minimaal 12-24 maanden na het bereiken van remissie vanwege hoge terugvalpercentages na stopzetting 2, 5.
- Langetermijnbehandeling met sertraline toonde aanhoudende werkzaamheid bij patiënten die op behandeling reageerden, met significant lagere uitval door terugval (9% versus 24% placebo) 5.
- Sertraline resulteerde in verbetering van levenskwaliteit tijdens de initiële 52-weken trial en voortgezette verbetering tijdens de daaropvolgende 28-weken dubbelblinde trial 5.
Belangrijke Kanttekeningen
- Hoewel familiegeschiedenis van respons een positief prognostisch teken is, garandeert dit geen individuele respons - adequate trials blijven essentieel 2, 1.
- Overweeg farmacogenetisch testen voor CYP2D6 bij patiënten met bekende familiegeschiedenis van ongebruikelijke gevoeligheid voor medicatie of bijwerkingen 1.
- Voeg cognitieve gedragstherapie (CGT) met exposure en response preventie (ERP) toe aan farmacotherapie, aangezien meta-analyses grotere effectgroottes tonen vergeleken met medicatie-augmentatie alleen 2.