Kısa Etkili Adrenomimetikler ve Taşikardi Riski
İpratropium bromid, kısa etkili bir antikolinerjik bronkodilatör olarak, beta-2 agonistlerin aksine taşikardi yapmaz ve astım veya KOAH hastalarında güvenle kullanılabilir. 1
İpratropium Bromid'in Özellikleri
İpratropium bromid, muskarinik reseptörlere etki eden antikolinerjik bir ajandır ve beta-adrenerjik reseptörleri etkilemediği için kardiyak yan etkileri minimaldir:
- Etki başlangıcı: Yaklaşık 20 dakika, maksimum etki 60-90 dakikada görülür 1
- Nebulizatör dozu: 500 mcg 1
- Sistemik yan etkiler: Minimal, sistemik yan etkiler görülmez 1
- Kardiyak etkiler: Taşikardi, palpitasyon veya tremor gibi beta-agonist yan etkileri yoktur 1
Klinik Kullanım ve Etkinlik
İpratropium bromid, özellikle beta-2 agonistlerle kombinasyon halinde kullanıldığında etkilidir:
- Akut astım alevlenmelerinde: Beta-2 agonistlerle birlikte kullanıldığında, tek başına beta-2 agonist kullanımına kıyasla akciğer fonksiyonlarında klinik olarak mütevazı bir iyileşme sağlar 1
- Hastane yatışlarını azaltma: İpratropium bromid tedavisi, özellikle şiddetli alevlenmelerde hastane yatışlarını azaltır 1
- KOAH'ta kullanım: Kısa etkili antikolinerjik olarak KOAH hastalarında bronkodilatör etki gösterir 1
Beta-2 Agonistlerle Karşılaştırma
Kısa etkili beta-2 agonistler (salbutamol, albuterol) etkili bronkodilatörlerdir ancak kardiyak yan etki riski taşırlar:
- Salbutamol/Albuterol: Kalp hızında artış, palpitasyon ve taşikardi yapabilir, ancak bu yan etkiler beta-2 reseptör selektivitesi nedeniyle düşük oranlarda görülür 1
- Terbutalin: Benzer şekilde beta-2 selektif agonist olup, kardiyovasküler yan etkiler yapabilir 2
- Koroner arter hastalığı olan hastalarda: Salbutamol inhalasyonu, stabil astım veya KOAH'lı hastalarda miyokardiyal iskemi, aritmi veya kalp hızı değişkenliğinde artışa neden olmamıştır 3
Önemli Klinik Noktalar
Kontrendikasyonlar ve dikkat edilmesi gerekenler:
- Beta-2 agonistler, kardiyovasküler bozuklukları olan hastalarda (özellikle koroner yetmezlik, kardiyak aritmiler ve hipertansiyon) dikkatle kullanılmalıdır 4, 2
- İpratropium bromid bu kardiyak riskleri taşımaz ve kardiyak hastalığı olan hastalarda daha güvenli bir seçenektir 1
Kombinasyon tedavisi:
- İpratropium bromid, beta-2 agonistlerle kombine edildiğinde sinerjistik etki gösterir ve akut astım alevlenmelerinde önerilir 1
- Kombinasyon tedavisi, tek başına beta-2 agonist kullanımına göre daha iyi sonuçlar verir 1
Uzun etkili alternatifler: