Hepatit C Reaktivasiyası MMF Tedavisi Zamanı
Hepatit C kür olunmuş (SVR əldə etmiş) xəstələrdə Mycophenolate Mofetil (MMF) tedavisi zamanı viral reaktivasiya çox nadir hallarda baş verə bilər, lakin bu risk mövcuddur və xəstə monitorinq tələb edir.
Reaktivasiya Riski və Mexanizm
MMF kimi immunosupressiv terapiya alan xəstələrdə Hepatit C reaktivasiyası sənədləşdirilmişdir:
FDA MMF etiketində açıq şəkildə qeyd edilir ki, immunosupressiya alan xəstələrdə HCV reaktivasiyası baş verə bilər: "Reactivation of hepatitis B (HBV) or hepatitis C (HCV) have been reported in patients treated with immunosuppressants, including mycophenolate mofetil" 1
İmmunosupressiya dozasının azaldılması reaktivasiya əlamətləri olan xəstələrdə nəzərdən keçirilməlidir, lakin bu qreft riskini artırır 1
SVR Sonrası Geç Relaps Riski
SVR əldə etmiş xəstələrdə viral relaps son dərəcə nadirdir, lakin tamamilə istisna edilə bilməz:
American Gastroenterological Association göstərir ki, SVR əldə edən xəstələrin 1%-dən azında relaps baş verir 2
DAA terapiyasından sonra SVR12 əldə edən 1054 xəstədən 4-də (0.4%) geç relaps müşahidə edilmişdir 2
Tarixi olaraq, interferon terapiyasından sonra 6-8 ilə qədər geç relaps halları sənədləşdirilmişdir, lakin bu DAA terapiyasından sonra bildirilməmişdir 2
Klinik Monitorinq Strategiyası
İmmunosupressiya Başlamazdan Əvvəl
HCV RNA-nı təsdiq edin ki, xəstə həqiqətən SVR statusundadır (aşkarlanmayan HCV RNA) 2
Əgər sirroz və ya mərhələ 3 fibroz varsa, HCC nəzarəti hər 6 ayda bir davam etməlidir 2
MMF Terapiyası Zamanı
Rutin HCV RNA testləşdirməsi 48 həftədən sonra tövsiyə edilmir, ANCAQ davam edən risk faktorları olan xəstələr üçün periodik testləşdirmə tövsiyə olunur 2
İmmunosupressiya MMF ilə davam edən risk faktoru hesab edilməlidir 1
Praktik yanaşma: HCV RNA-nı MMF başladıqdan sonra 3-6 ayda bir yoxlayın, xüsusən əgər qaraciyər fermentlərində artım və ya klinik pisləşmə varsa 2, 3
Əgər sirroz varsa, HCC nəzarəti (ultrasəs ± AFP hər 6 ayda bir) davam etməlidir, SVR statusundan asılı olmayaraq 2, 4
Reaktivasiya Əlamətləri
Qaraciyər fermentlərində izah edilməyən artım (ALT ≥3x normal həddin yuxarı sərhədi) 5
HCV RNA-da ≥1 log10 IU/mL artım 5
Klinik hepatit əlamətləri (sarılıq, yorğunluq, qarın ağrısı)
Reaktivasiya Baş Verdikdə İdarəetmə
İmmunosupressiyanın azaldılması nəzərdən keçirilməlidir, lakin bu qreft riskini artırır 1
Hepatoloq və transplantasiya komandası ilə məsləhətləşmə vacibdir
HCV antiviral terapiyasının yenidən başlanması lazım ola bilər
Əgər viral yük artırsa, DAA terapiyası ilə yenidən müalicə effektivdir 6
Mühüm Xəbərdarlıqlar
Anti-HCV antikor testləşdirməsi uyğun deyil - antikorlar SVR-dən sonra qeyri-müəyyən müddət davam edir və aktiv infeksiyanı göstərmir 3
Yalnız HCV RNA PCR testləşdirməsi (aşkarlama həddi ≤25-50 IU/mL) istifadə edilməlidir 3
Nadir hallarda, HCV RNA izləri PBMC-lərdə SVR-dən 9 ilə qədər sonra aşkar edilə bilər, lakin bu klinik əhəmiyyəti olmayan ola bilər 7, 8
Onkoloji xəstələrdə aparılan tədqiqatlar göstərir ki, rituximab və yüksək doza steroidlər HCV reaktivasiyası üçün ən yüksək riskdir - MMF üçün spesifik məlumat məhdud olsa da, oxşar ehtiyatlılıq tətbiq edilməlidir 5
Xülasə Alqoritm
- Baseline: MMF başlamazdan əvvəl HCV RNA-nı təsdiq edin (aşkarlanmayan olmalıdır)
- Monitorinq: HCV RNA-nı MMF zamanı hər 3-6 ayda bir yoxlayın
- Sirroz varsa: HCC nəzarəti hər 6 ayda bir davam etməlidir
- Reaktivasiya əlamətləri varsa: Dərhal HCV RNA yoxlayın və hepatoloqla məsləhətləşin
- Təsdiqlənmiş reaktivasiya: İmmunosupressiyanın azaldılmasını nəzərdən keçirin və DAA terapiyasını yenidən başlayın