Aanbevolen Dosis Progesteron voor Slaapstoornissen bij Postmenopauzale Vrouwen
Voor postmenopauzale vrouwen met slaapstoornissen is de aanbevolen dosis 200-300 mg micronized progesteron oraal voor het slapengaan. 1, 2, 3
Specifieke Dosering en Toediening
De FDA-goedgekeurde dosis voor postmenopauzale vrouwen met een intacte uterus is 200 mg micronized progesteron oraal voor het slapengaan gedurende 12 opeenvolgende dagen per 28-daagse cyclus wanneer gecombineerd met oestrogeentherapie. 1
- Voor slaapverbetering specifiek hebben klinische studies aangetoond dat 300 mg micronized progesteron voor het slapengaan effectief is voor het verminderen van slaapstoornissen en het verbeteren van de slaapkwaliteit. 2, 3
- De hogere dosis van 300 mg toonde significante slaapbevorderende effecten door vermindering van waaktijd zonder cognitieve functiestoornissen overdag. 2
- Neem het medicijn in staande positie in met een glas water, aangezien sommige vrouwen moeite hebben met slikken. 1
Bewijs voor Slaapverbetering
Micronized progesteron verbetert objectieve slaapparameters aanzienlijk beter dan synthetische progestagenen zoals medroxyprogesterone acetaat (MPA). 4
- In een gerandomiseerde studie verbeterde micronized progesteron 200 mg de slaapefficiëntie met 8% (p = 0.014), terwijl MPA geen significante verbetering toonde. 4
- Progesteron verminderde de intermitterende waaktijd en verhoogde REM-slaap tijdens het eerste derde deel van de nacht. 2
- Een meta-analyse toonde dat de combinatie van oestrogeen met micronized progesteron (SMD = -0.22; 95% CI, -0.37 tot -0.06) effectiever was voor slaapstoornissen dan oestrogeen met MPA (SMD = -0.10). 5
Belangrijke Klinische Overwegingen
Progesteron moet altijd worden voorgeschreven aan postmenopauzale vrouwen met een intacte uterus die oestrogeentherapie gebruiken, om het risico op endometriumkanker met ongeveer 90% te verminderen. 6, 1
- Voor vrouwen zonder uterus (na hysterectomie) is progesteron niet noodzakelijk voor endometriumbescherming, maar kan het nog steeds worden overwogen specifiek voor slaapverbetering. 6
- Transdermale toediening van oestrogeen (50 μg estradiol patches) heeft de voorkeur boven orale vormen vanwege lagere cardiovasculaire en trombotische risico's. 6
Werkingsmechanisme voor Slaap
Progesteron oefent zijn slaapbevorderende effecten uit via GABA-agonistische werking en regulatie van genexpressie via de progesteronreceptor, zonder de benzodiazepine-achtige EEG-veranderingen die worden gezien bij andere slaapmiddelen. 2, 7
- In tegenstelling tot zolpidem veroorzaakt progesteron geen benzodiazepine-achtige spectrale EEG-veranderingen, wat suggereert dat het een ander werkingsmechanisme heeft. 7
- Intranasale toediening van 9 mg progesteron toonde ook slaapbevorderende effecten met verhoogde nachtelijke progesteronspiegels. 7
Valkuilen om te Vermijden
- Gebruik geen synthetische progestagenen zoals MPA als het primaire doel slaapverbetering is - micronized progesteron is superieur voor slaapkwaliteit. 4
- Schrijf geen hormoontherapie voor uitsluitend voor preventie van chronische aandoeningen bij asymptomatische vrouwen - dit heeft een Grade D aanbeveling (wordt afgeraden) van de USPSTF. 8
- Vermijd het starten van hormoontherapie bij vrouwen ouder dan 60 jaar of meer dan 10 jaar na de menopauze, tenzij ernstige symptomen dit rechtvaardigen, vanwege verhoogde risico's op beroerte, VTE en borstkanker. 6, 9
- Controleer op absolute contra-indicaties voordat u start: voorgeschiedenis van borstkanker, coronaire hartziekte, eerdere veneuze trombo-embolische gebeurtenis of beroerte, actieve leverziekte, en antifosfolipidensyndroom. 6
Risico-Baten Profiel
Voor elke 10.000 vrouwen die gecombineerde oestrogeen-progesteron therapie gedurende 1 jaar gebruiken, zijn er 8 extra invasieve borstkankers, 8 extra beroertes en 8 extra longembolieën, maar ook 6 minder colorectale kankers en 5 minder heupfracturen. 6, 10
- Het risico-batenprofiel is het gunstigst voor vrouwen jonger dan 60 jaar of binnen 10 jaar na het begin van de menopauze. 6, 9
- Gebruik de laagst effectieve dosis voor de kortst mogelijke duur, typisch niet langer dan 4-5 jaar, omdat het risico op borstkanker toeneemt met langere duur. 9, 10
Monitoring en Follow-up
- Jaarlijkse klinische beoordeling is aanbevolen, met aandacht voor therapietrouw en aanhoudende symptoomlast. 6
- Geen routinematige laboratoriummonitoring (zoals estradiolspiegels of FSH) is vereist - het management is op symptomen gebaseerd. 6
- Mammografie volgens standaard richtlijnen en bekkenonderzoek jaarlijks. 6, 1