Czy alkohol może wywołać zapalenie uchyłków?
Alkoholizm, ale nie umiarkowane spożycie alkoholu, zwiększa ryzyko zapalenia uchyłków jelita grubego. 1, 2
Rozróżnienie między alkoholizmem a umiarkowanym spożyciem
Wytyczne American Gastroenterological Association wyraźnie rozróżniają wpływ różnych poziomów spożycia alkoholu na ryzyko zapalenia uchyłków:
- Alkoholizm (uzależnienie od alkoholu) jest udokumentowanym czynnikiem ryzyka zapalenia uchyłków 1, 2
- Umiarkowane spożycie alkoholu nie zwiększa ryzyka zapalenia uchyłków 1, 2
- Wysokie spożycie alkoholu (≥30 g/dzień, co odpowiada około 2-3 drinkom dziennie) wiąże się ze zwiększonym ryzykiem wystąpienia zapalenia uchyłków o 26% (HR 1.26) w porównaniu z osobami niepijącymi 3
Dane z badań prospektywnych
Badanie prospektywne obejmujące 84,232 kobiet przez 1,139,660 osobolat obserwacji wykazało:
- Kobiety spożywające ≥30 g alkoholu dziennie miały współczynnik ryzyka 1.26 (95% CI, 1.05-1.50) w porównaniu z niepijącymi 3
- Połączony efekt palenia i alkoholu: osoby, które kiedykolwiek paliły i spożywały ≥15 g alkoholu dziennie, miały najwyższe ryzyko zapalenia uchyłków (HR 1.60; 95% CI, 1.16-2.21) w porównaniu z osobami, które nigdy nie paliły i nie piły alkoholu 3
Mechanizm i kontekst kliniczny
Badania z Japonii potwierdzają związek między spożyciem alkoholu a występowaniem uchyłków jelita grubego:
- Analiza wieloczynnikowa wykazała, że rosnące spożycie alkoholu (P<0.01) jest istotnie związane z występowaniem uchyłkowatości jelita grubego 4
- Alkohol był szczególnie związany z uchyłkami prawostronymi i obustronnymi 4
Zalecenia kliniczne dotyczące prewencji
American Gastroenterological Association zaleca:
- Ograniczenie spożycia alkoholu jako część strategii prewencji zapalenia uchyłków, szczególnie u osób z historią choroby uchyłkowej 1, 2
- Pacjenci z historią zapalenia uchyłków powinni być informowani, że alkoholizm zwiększa ryzyko nawrotu 1, 2
Inne modyfikowalne czynniki ryzyka do rozważenia
Dla kompleksowej prewencji zapalenia uchyłków, oprócz ograniczenia alkoholu, należy wdrożyć:
- Zaprzestanie palenia tytoniu - palenie zwiększa ryzyko zapalenia uchyłków (HR 1.20 dla obecnych i byłych palaczy) 3
- Dieta wysokobłonnikowa (>22.1 g/dzień) bogata w owoce, warzywa, pełne ziarna i rośliny strączkowe 1, 2
- Regularna aktywność fizyczna, szczególnie intensywne ćwiczenia 1, 2
- Utrzymanie prawidłowej masy ciała, ponieważ otyłość, zwłaszcza centralna, jest czynnikiem ryzyka 1, 2
- Unikanie regularnego stosowania niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ), które zwiększają ryzyko zapalenia uchyłków 1, 2
Częste błędy do uniknięcia
- Nie należy mylić alkoholizmu z umiarkowanym spożyciem alkoholu - tylko nadmierne spożycie i uzależnienie zwiększają ryzyko 1, 2
- Nie należy ignorować synergistycznego efektu palenia i alkoholu, który znacząco zwiększa ryzyko (HR 1.60) 3
- Należy pamiętać, że około 50% ryzyka zapalenia uchyłków jest związane z czynnikami genetycznymi, ale modyfikacje stylu życia mogą znacząco zmniejszyć ryzyko 1, 2