Kans op Respons bij OCD-Medicatie
Ongeveer 50% van de OCD-patiënten reageert adequaat op een eerste SSRI-behandeling, wat betekent dat de helft van de patiënten niet volledig reageert op de initiële medicatie. 1 Dit percentage kan zelfs lager zijn in de dagelijkse klinische praktijk buiten onderzoeksomgevingen. 1
Respons op Eerste Lijn Behandeling
SSRI's zijn de eerste keuze medicatie voor OCD vanwege hun superieure veiligheids- en tolerabiliteitsprofiel vergeleken met clomipramine. 1, 2
Bij adequate dosering en behandelduur (8-12 weken) reageert ongeveer 50% van de patiënten op de eerste SSRI-poging. 1, 3
Sertraline toonde in klinische studies een gemiddelde reductie van 4-7 punten op de Yale-Brown Obsessive-Compulsive Scale (YBOCS) vergeleken met 2-4 punten bij placebo. 4
Paroxetine studies toonden dat 69-77% van de patiënten die de behandeling voltooiden als "responders" werden geclassificeerd op de Clinical Global Impression schaal. 5
Cumulatieve Responskans bij Meerdere Behandelopties
Als de eerste SSRI faalt, zijn er meerdere bewezen effectieve strategieën die de cumulatieve kans op respons verhogen:
Tweede Lijn Opties
Wisselen naar een andere SSRI kan effectief zijn, aangezien individuele respons kan variëren tussen verschillende SSRI's, met ongeveer 41% symptoomreductie bij patiënten die niet reageerden op fluoxetine. 1
Clomipramine als tweede of derde lijn is gereserveerd voor behandelresistente OCD na falen van minimaal één adequate SSRI-poging. 1, 2
Toevoegen van CGT met exposure en response preventie aan medicatie produceert grotere effectgroottes dan medicatie-augmentatie alleen. 1, 6
Augmentatie Strategieën
Antipsychotica augmentatie (risperidon of aripiprazol) toont bij ongeveer één derde van de SSRI-resistente patiënten een klinisch betekenisvolle respons. 1, 6
N-acetylcysteïne augmentatie heeft het sterkste bewijs onder glutamaterge middelen, met 3 van de 5 gerandomiseerde gecontroleerde studies die superioriteit boven placebo toonden. 1, 6
Memantine heeft effectiviteit aangetoond in meerdere studies als augmentatie-optie. 1
Praktische Overwegingen voor Maximale Responskans
Inadequate behandelpogingen zijn een veelvoorkomende valkuil die de schijnbare "behandelresistentie" verhoogt:
Minimaal 8-12 weken op maximale getolereerde dosis is noodzakelijk voordat een SSRI als gefaald kan worden beschouwd. 1
Hogere doseringen zijn typisch nodig voor OCD dan voor andere angststoornissen of depressie. 1
Therapietrouw moet worden bevestigd voordat wordt geconcludeerd dat een behandeling heeft gefaald. 1
Vroegtijdig wisselen van medicatie voorkomt accurate beoordeling en kan leiden tot onnodige polyfarmacy. 1
Cumulatieve Kans op Respons
Wanneer alle bewezen behandelopties sequentieel worden toegepast (eerste SSRI → tweede SSRI → clomipramine → augmentatie met antipsychotica → toevoegen CGT → glutamaterge middelen → neuromodulatie zoals deep rTMS), zal het overgrote deel van de patiënten uiteindelijk enige mate van respons tonen op één van deze interventies. 1, 7
Deep rTMS heeft FDA-goedkeuring voor behandelresistente OCD en toont een 3-voudige verhoogde kans op behandelrespons vergeleken met sham-behandeling. 1
Onderhoudbehandeling van 12-24 maanden na het bereiken van remissie is essentieel vanwege hoge terugvalpercentages na stopzetting. 1, 6
Belangrijke Kanttekeningen
Volledige remissie is zeldzamer dan gedeeltelijke respons, dus realistische verwachtingen zijn cruciaal voor therapietrouw. 1
Comorbide aandoeningen kunnen de respons op behandeling beïnvloeden en moeten worden geïdentificeerd en behandeld. 1
OCD-gedreven medicatie-wisselend gedrag moet worden onderscheiden van legitieme bijwerkingen of non-respons. 1