Overstappen van Citalopram naar Sertraline: Directe Switch Strategie
Stop citalopram en start de volgende dag met sertraline 50 mg zonder uitwasperiode of overlap—deze directe overstap is veilig en effectief volgens richtlijnen van het American College of Physicians. 1
Waarom Deze Overstap Zinvol Is
- Wanneer één SSRI onvoldoende werkt, biedt overstappen naar een andere SSRI een vergelijkbare werkzaamheid met een ander bijwerkingenprofiel 2
- Gematigde kwaliteit bewijs toont geen verschil in respons, remissie of bijwerkingen bij het wisselen tussen SSRI's, inclusief citalopram en sertraline 1
- Alle SSRI's hebben vergelijkbare effectgroottes, dus de keuze is gebaseerd op bijwerkingen en tolerantie in plaats van superieure werkzaamheid 3
Praktische Uitvoering van de Cross-Over
Directe switch zonder uitwasperiode:
- Stop citalopram 40 mg (of huidige dosis) en start sertraline 50 mg de volgende dag 1
- Geen overlap of geleidelijke afbouw nodig bij deze specifieke combinatie 1
- Sertraline kan worden opgetitreerd tot 50-200 mg/dag na 2-4 weken op basis van klinische respons 1
Risico's en Monitoring
Discontinuatiesyndroom overwegingen:
- Citalopram heeft een relatief lager risico op discontinuatiesyndroom vergeleken met paroxetine en fluvoxamine, maar symptomen kunnen nog steeds optreden 1
- Mogelijke symptomen: duizeligheid, vermoeidheid, misselijkheid, hoofdpijn, slapeloosheid, angst en sensorische stoornissen 1
- Sertraline heeft een hoger risico op discontinuatiesyndroom vergeleken met escitalopram 4
Serotoninesyndroom monitoring:
- Monitor in de eerste 24-48 uur na de switch op tekenen van serotoninesyndroom: clonus, tremor, hyperreflexie, agitatie, veranderingen in mentale status, transpiratie, koorts 1
- Het risico is laag bij correcte overstap, maar waakzaamheid blijft noodzakelijk 1
Suïcidaliteit monitoring:
- Alle antidepressiva hebben een black box waarschuwing voor verhoogd suïcidaal denken 2
- Extra waakzaamheid is vereist tijdens medicatie-overgangen 2
Verwachte Uitkomsten
- Geen verschil in antidepressieve respons of remissiepercentages te verwachten bij overstap van citalopram naar sertraline 1
- Na falen van een initiële SSRI bereikt slechts ongeveer 20% remissie met een tweede SSRI, en meer dan de helft behaalt geen betekenisvol voordeel 5
- Een behandelduur van 12 weken lijkt noodzakelijk om zoveel mogelijk responders te identificeren 5
- Ongeveer 80% van patiënten voltooit minimaal 6 weken behandeling met het switch-medicijn 5
- Patiënten met minimaal 20% reductie in depressiescore rond week 2 hebben 6 keer meer kans op respons of remissie 5
Belangrijke Valkuilen om te Vermijden
- Vermijd te snel switchen: Geef sertraline minimaal 6 weken, bij voorkeur 12 weken, voordat je de behandeling als ineffectief beschouwt 5
- Vermijd bipolaire patiënten zonder stemmingsstabilisatie: Schrijf sertraline niet voor aan patiënten met bipolaire depressie zonder adequate stemmingsstabilisatie vanwege het risico op manie 1
- Vermijd combinatietherapie als eerste stap: Probeer eerst een enkele-agent switch voordat je overweegt om medicijnen te combineren 4
Geneesmiddelinteracties
- Sertraline remt cytochroom P450 2D6 in mindere mate dan sommige andere SSRI's, maar kan nog steeds klinisch belangrijke interacties veroorzaken 6
- Gecontra-indiceerd met MAO-remmers en pimozide 3, 6
- Voorzichtigheid geboden bij gelijktijdig gebruik met andere serotoninerge middelen, triptanen, en CNS-actieve geneesmiddelen 6
- Sertraline kan de metabolisme van cisapride induceren (35% reductie in AUC) 6