Tomografide Mesane İçinde Hava Nedenleri
Mesanede hava görülmesinin en sık nedeni kolovesikal fistüldür ve bu durum genellikle divertikülit komplikasyonu olarak ortaya çıkar. 1, 2
Primer Nedenler
Kolovesikal Fistül (En Sık)
- Divertikülit, kolovesikal fistüllerin en yaygın nedenidir ve hastaların %80'inden fazlasında altta yatan patolojidir 3
- Klinik olarak pnömatüri (idrarda hava çıkışı), fekalüri (idrarda fekal madde) ve tekrarlayan üriner enfeksiyonlar ile karakterizedir 1, 2
- BT'de mesane lümeninde hava (%90 duyarlılık), fokal mesane duvarı kalınlaşması (%90), komşu bağırsak duvarı kalınlaşması (%85) ve sıklıkla hava içeren ekstralüminal kitle (%75) görülür 3
- Sigmoid divertikülit kaynaklı fistüller mesanenin sol ve/veya posterior yüzünü tutar 3
Diğer Gastrointestinal Nedenler
- Rektosigmoid kanserleri, Crohn hastalığı, çekum karsinomu ve apendisiyel apse de kolovesikal fistüle neden olabilir 3
- Crohn hastalığından kaynaklanan fistüller terminal ileum veya çekum lezyonlarından kaynaklanır ve mesanenin sağ lateral veya anterior yüzünü tutar 3
- Jinekolojik tümörler ve prostat neoplazileri de enterovesikal fistül oluşturabilir 3
Travmatik Mesane Rüptürü
- Künt veya penetran travma sonrası, özellikle pelvik kırıklar varlığında mesane rüptürü düşünülmelidir 1
- Gross hematüri ve pelvik kırığı olan stabil hastalarda %29 oranında mesane yaralanması görülür ve retrograd sistografi zorunludur 1
- İntraperitoneal mesane rüptürü acil cerrahi onarım gerektirir, çünkü peritonit, sepsis ve ciddi komplikasyonlara yol açabilir 1
İyatrojenik Nedenler
- Sistoskopi, kateter yerleştirilmesi veya diğer ürolojik işlemler sırasında mesaneye hava girişi olabilir 1
- Bu durum genellikle benigndir ve kateter drenajı ile kendiliğinden düzelir 1
- Hemodinamik olarak stabil ve perforasyon bulgusu olmayan hastalarda konservatif tedavi uygundur 1
Tanısal Yaklaşım
Birinci Basamak Görüntüleme
- Amerikan Radyoloji Koleji, IV kontrastlı BT pelvis'i ilk seçenek tanısal test olarak önermektedir çünkü %76.5 tanısal duyarlılığa sahiptir ve %94.1 vakada altta yatan etiyolojiyi belirleyebilir 2
- BT sistografi, kolovesikal fistülü %80'den fazla vakada doğru şekilde tespit edebilir ve karakterize edebilir 4
- BT, kolondan mesane duvarına uzanan kontrast artışı gösteren traktları, gaz ile birlikte veya gaz olmadan, ilişkili fokal mesane duvarı kalınlaşmasını ve mesane lümeninde havayı gösterebilir 2
Alternatif Görüntüleme
- MRI pelvis, IV gadolinyum kontrastlı ve kontrastsız, BT'ye eşit duyarlılığa sahiptir ve üstün yumuşak doku kontrast çözünürlüğü sağlar 2
- Baryum enema veya kontrast enema çalışmalarına güvenilmemelidir, çünkü kolovesikal fistülleri tespit etmede sadece %20-50 duyarlılığa sahiptir 2
- Floroskopik sistogram, mesanenin dinamik değerlendirmesini sağlar ve daha yüksek uzaysal çözünürlük sunar 4
Kritik Karar Noktaları
Acil Cerrahi Gerektiren Durumlar
- Yaygın peritonit (yaygın karın hassasiyeti, rijidite, rebound) acil cerrahi gerektirir 1
- Resüsitasyona rağmen hemodinamik instabilite acil cerrahi endikasyonudur 1
- İntraperitoneal mesane rüptürü, bakteri translokasyonu ve sepsisi önlemek için cerrahi olarak onarılmalıdır 1
Konservatif Tedavi Uygun Olduğunda
- Sadece lokalize ağrı, hemodinamik stabilite, ateş yokluğu ve 4 saat içinde tanınan küçük kapalı perforasyon konservatif tedaviyi destekler 1
- Komplike olmayan ekstraperitoneal mesane yaralanmaları 2-3 hafta kateter drenajı ile tedavi edilmelidir 1
- İyatrojenik hava girişi, önemli perforasyon veya yaralanma kanıtı olmadan konservatif olarak yönetilebilir 1
Sık Yapılan Hatalar
- Mesanedeki havayı sadece son kateterizasyona bağlamayın, özellikle gastrointestinal semptomları veya travması olan hastalarda fistül veya rüptür gibi daha ciddi etiyolojileri göz önünde bulundurun 1, 2
- Pelvik kırık ve gross hematürisi olan hastalarda görüntülemeyi geciktirmeyin, çünkü %29'unda acil tanı gerektiren mesane rüptürü vardır 1
- Kontrastsız BT'ye tek başına güvenmeyin, çünkü fistül karakterizasyonu için tanısal doğruluğu önemli ölçüde azalır 2
- Altta yatan malignitenin dışlanması için, özellikle bilinen divertikül hastalığı olmayan hastalarda her zaman kolonoskopi yapın 2