Bacak Ağrısı ve Akciğerde Büyük Kistler: Tanı ve Tedavi Yaklaşımı
Akciğerde büyük kistler ve bacak ağrısı olan bir hastada, öncelikle lenfanjioleiomyomatozis (LAM) düşünülmeli ve tanısal değerlendirme yüksek çözünürlüklü bilgisayarlı tomografi (YÇBT) ile başlamalıdır.
Acil Tanısal Değerlendirme
İlk Görüntüleme
- Toraks YÇBT derhal yapılmalıdır - ince kollimasyonlu (1 mm), yüksek uzaysal rekonstrüksiyon algoritması kullanılarak çekilmelidir 1, 2
- Akciğer grafisi tek başına yetersizdir ve tanısal kararlar için YÇBT şarttır 2
- YÇBT, kistik akciğer hastalıklarını karakterize etmek için kesin görüntüleme yöntemidir 1
YÇBT'de Değerlendirilmesi Gereken Kritik Özellikler
LAM için karakteristik bulgular:
- 10'dan fazla ince duvarlı, yuvarlak, iyi sınırlı hava dolu kistler korunmuş veya artmış akciğer hacmi ile birlikte 1, 2
- Kist boyutu tipik olarak 2-5 mm arasında değişir, ancak 30 mm'ye kadar ulaşabilir 1
- Duvar kalınlığı zar zor algılanabilir düzeyden 2-4 mm'ye kadar değişir 1, 2
- Akciğerlerde eşit dağılım, aralarında normal parankimle 1
Abdominal Değerlendirme
Tüm LAM şüpheli hastalarda abdominopelvik BT mutlaka yapılmalıdır:
- Kontrast madde ile >3 mm kollimasyonlu çekim yapılmalıdır 1, 2
- Anjiyomiyolipom ve lenfanjiyomiyolipom araştırılmalıdır - bunlar tanıyı destekler 1
- Anjiyomiyolipomlar sporadik LAM vakalarının %40-50'sinde bulunur 2
- Abdominopelvik görüntüleme bulguları LAM hastalarının üçte ikisinde anormaldir 1
Bacak Ağrısının Değerlendirilmesi
LAM bağlamında bacak ağrısı şunları düşündürür:
- Lenfanjiyomiyolipomlar - retroperitoneal veya pelvik yerleşimli olabilir ve bacak ağrısına neden olabilir 1
- Abdominal semptomları olan hastalar lenfadenopati veya lenfanjiyomiyolipom varlığı açısından BT ile değerlendirilmelidir 1
- Anjiyomiyolipomların yönetimini planlamak ve evrimlerini takip etmek için abdominal BT kullanılabilir 1
Hedeflenmiş Anamnez ve Risk Değerlendirmesi
Kritik anamnez noktaları:
- Kadın cinsiyet, özellikle üreme çağı - LAM ağırlıklı olarak kadınları etkiler 2, 3
- Spontan pnömotoraks öyküsü, özellikle tekrarlayan epizodlar 1, 2
- Tüberoskleroz kompleksi (TSC) tanısı veya özellikleri 1, 3
- Bilateral veya multipl pnömotoraks öyküsü 1
Tanısal Kriterler
Kesin LAM Tanısı
- Karakteristik YÇBT + akciğer biyopsisi patolojik kriterlere uygun 1
- Karakteristik YÇBT + aşağıdakilerden herhangi biri:
Olası LAM Tanısı
- Karakteristik YÇBT + uyumlu klinik öykü 1
- Uyumlu YÇBT + anjiyomiyolipom (böbrek) + torasik/abdominal şilöz efüzyon 1
Serolojik Test
VEGF-D testi önerilir:
- YÇBT karakteristik kistik değişiklikler gösterdiğinde ancak diğer doğrulayıcı özellikler eksik olduğunda, tanısal akciğer biyopsisine geçmeden önce VEGF-D testi yapılmalıdır 3
- ≥800 pg/mL eşiği LAM tanısı için %73 duyarlılık ve %100 özgüllüğe sahiptir 3
- 600 pg/mL daha düşük eşik, duyarlılığı %84'e ve özgüllüğü %98'e çıkarır 3
Doku Tanısı Ne Zaman Gereklidir
Biyopsi endikasyonları:
- YÇBT bulguları atipik veya tanısal değilse 1, 2
- Görüntülemeye dayanarak malignite dışlanamıyorsa 1, 2
- VEGF-D <800 pg/mL ise, kesin tanı için VATS akciğer biyopsisi gerekebilir 3
Biyopsi yaklaşımı:
- Göğüs duvarından erişilebilen periferik lezyonlar için perkütan transtorasik iğne biyopsisi (histoloji için kesici iğne) uygundur 1
- Tüm patoloji örnekleri kistik akciğer hastalıklarında deneyimli bir patolog tarafından incelenmelidir 1, 3
- İmmünohistokimya α-düz kas aktini ve HMB45 için yapılmalıdır - özellikle morfolojik özellikler güvenli tanı koymaya izin vermediğinde 1
Ayırıcı Tanılar
Akciğerde büyük kistlerle gelen diğer durumlar:
- Pulmoner kistik ekinokokkoz (hidatik kist) - özellikle endemik bölgelerden gelen hastalarda 1
- Langerhans hücreli histiyositoz 4, 5, 6
- Birt-Hogg-Dubé sendromu 4, 6
- Lenfositik interstisyel pnömoni 4, 5, 6
Multidisipliner Yaklaşım
Tüm kistik akciğer lezyonlu hastalar multidisipliner toplantıda tartışılmalıdır:
- Minimum olarak solunum hekimi, radyolog ve göğüs cerrahı katılmalıdır 1, 2
- Klinik ve radyografik bilgiler gözden geçirilmeli ve olası tanı, tanıya en iyi yaklaşımla birlikte değerlendirilmelidir 1
Önemli Uyarılar
- LAM erkeklerde son derece nadirdir - TSC olmayan erkeklerde istisnai, TSC olan erkeklerde bile istisnaidir ve hem karakteristik/uyumlu YÇBT hem de akciğer biyopsisinde tipik patolojik özellikler gerektirir 1
- Meningiom riski artmıştır - özellikle progesteron alan hastalarda beyin MRG düşünülmelidir 1
- Kistik akciğer hastalığının alternatif nedenlerinin dışlanması gerekir 1
- Hidatik kist şüphesi varsa, uzman hidatid MDT'de (parazitoloji, enfeksiyon hastalıkları ve cerrahi uzman girdisi ile) tartışılmalıdır 1