Schemat przygotowania pacjentki z adenomiozą lub powtarzającymi się niepowodzeniami implantacji do transferu zamrożonych zarodków z użyciem Diphereline (Triptorelin)
Strategia transferu zarodków
Należy wykonać transfer pojedynczego zarodka (eSET) niezależnie od historii niepowodzeń implantacji, obecności adenomiozy lub jakości zarodka. 1
- European Society of Human Reproduction and Embryology (ESHRE) stanowczo stwierdza, że liczba wcześniejszych nieudanych prób leczenia nie powinna wpływać na decyzję o transferze dwóch zarodków zamiast jednego 2, 1
- Transfer dwóch zarodków zwiększa ryzyko ciąży mnogiej 30-krotnie (OR 30.54,95% CI 7.46-124.95) bez poprawy skumulowanego wskaźnika żywych urodzeń 1
- Charakterystyka endometrium nie powinna determinować decyzji o transferze pojedynczego versus podwójnego zarodka w cyklach FET 1
Protokół przygotowania endometrium
Zaleca się protokół hormonalnej terapii zastępczej (HRT) z suplementacją progesteronu w dawce 800 mg dopochwowo dziennie. 3
Opcje przygotowania endometrium:
- Cykl naturalny (NC-FET): Preferowany ze względu na obecność ciałka żółtego, związany z lepszymi wynikami matczyno-płodowymi, szczególnie niższym ryzykiem stanu przedrzucawkowego w porównaniu z AC-FET 4, 5
- Cykl sztuczny (AC-FET): Szeroko stosowany ze względu na łatwość koordynacji czasu transferu, choć może wiązać się z wyższym ryzykiem powikłań ciążowych 4, 5
- Cykl stymulowany: Alternatywna opcja bez wyraźnej przewagi nad innymi protokołami pod względem wyników ciążowych 5
Suplementacja progesteronu:
- American Society for Reproductive Medicine zaleca kontynuację suplementacji progesteronu w dawce 800 mg dopochwowo dziennie bez przerwy w celu utrzymania wsparcia endometrium niezbędnego dla implantacji 3
- Droga dopochwowa zapewnia wyższe stężenie progesteronu w macicy dzięki efektowi pierwszego przejścia przez macicę 6
- Należy kontynuować suplementację estrogenową przez cały okres wczesnej ciąży 3
- Nie należy przerywać wsparcia hormonalnego na podstawie objawów lub ich braku 3
Rola agonistów GnRH (Diphereline/Triptorelin)
Dowody na skuteczność agonistów GnRH w zachowaniu płodności i przygotowaniu do FET są niewystarczające i nie powinny być stosowane jako rutynowa metoda. 2, 7
Ograniczenia stosowania:
- American Society of Clinical Oncology (ASCO) z 2013 roku stwierdza, że supresja jajników za pomocą agonistów GnRH nie powinna być stosowana jako metoda zachowania płodności z powodu niewystarczających dowodów 2, 7
- U pacjentek z adenomiozą agoniści GnRH mogą poprawić wskaźniki implantacji i ciąży, ale dowody nie są wystarczająco mocne, aby wspierać rutynowe stosowanie 7
- U pacjentek z powtarzającymi się niepowodzeniami implantacji agoniści GnRH mogą wykazywać trend w kierunku poprawy, ale dowody są słabe i nieistotne statystycznie 7
Rozważenia dotyczące Triptorelin:
- FDA zatwierdza Triptorelin (TRIPTODUR 22.5 mg) głównie do leczenia przedwczesnego dojrzewania płciowego u dzieci, podawany co 24 tygodnie 8
- Badania na szczurach wykazały, że triptorelin w dawkach 2,20 i 200 mcg/kg nie wpływał na płodność ani ogólną funkcję rozrodczą samic szczurów 8
- Nie przeprowadzono badań oceniających wpływ triptorelin na płodność mężczyzn 8
Alternatywne podejście immunoterapeutyczne dla adenomiozy
U pacjentek z endometriozą i/lub adenomiozą można rozważyć leczenie inhibitorem TNF-α (adalimumab) w okresie okołoimplantacyjnym. 9
- Retrospektywna analiza 141 kobiet wykazała, że leczenie inhibitorem TNF-α znacząco poprawiło wskaźnik implantacji (49.18% vs 28.09%, p=0.002) i wskaźnik ciąży klinicznej (60.71% vs 42.11%, p=0.029) 9
- Wskaźnik ciąży trwającej i żywych urodzeń nie był istotnie różny, ale obserwowano wyraźny trend poprawy o znaczeniu klinicznym 9
- TNF-α jest embriotoksyczny i upośledza receptywność, a inhibitory TNF-α redukują te efekty 9
Monitorowanie po transferze
- Należy poczekać na zaplanowany test beta-HCG we krwi (zazwyczaj 9-12 dni po transferze blastocysty) zamiast wcześniejszego testowania domowymi testami ciążowymi 3
- Pojedynczy poziom beta-HCG >3000 mIU/mL powinien skłonić do wczesnego USG w celu oceny ciąży mnogiej, nawet po transferze pojedynczego zarodka 3
- Wczesne USG przezpochwowe w 5-6 tygodniu potwierdza lokalizację i liczbę worków ciążowych 3
- Należy kontynuować wszystkie przepisane wsparcie hormonalne do czasu otrzymania innych instrukcji od lekarza 3
Kluczowe pułapki do uniknięcia
- Nie zwiększać liczby transferowanych zarodków na podstawie wcześniejszych niepowodzeń – jest to wyraźnie przeciwwskazane przez ESHRE 2, 1
- Nie przerywać suplementacji progesteronu na podstawie objawów – poziomy hormonów muszą pozostać stabilne niezależnie od subiektywnych odczuć 3
- Nie polegać na agonistach GnRH jako metodzie zachowania płodności lub rutynowego przygotowania do FET 2, 7
- Nie wprowadzać dramatycznych zmian w stylu życia które tworzą stres lub niepokój 3