MK-677 (Ibutamoren) Kullanımı, Güvenirliği, Yan Etkileri ve Dozlaması
MK-677'nin kas kütlesi veya kemik yoğunluğu artırmak için kullanımı şu anda klinik pratikte önerilmemektedir; bu ajan FDA onayı almamış deneysel bir büyüme hormonu sekretogogudur ve ciddi yan etki riskleri taşımaktadır.
Güvenirlik ve Onay Durumu
MK-677, büyüme hormonu salgılatıcı bir peptid mimetiğidir ancak hiçbir düzenleyici kurum tarafından klinik kullanım için onaylanmamıştır. Performans artırıcı takviyeler arasında popülerlik kazanmasına rağmen, güvenlik profili yetersiz şekilde karakterize edilmiştir 1.
Yan Etkiler ve Güvenlik Endişeleri
Metabolik Yan Etkiler
- Glukoz metabolizması bozuklukları: MK-677 tedavisi açlık kan şekeri düzeylerini ortalama 0.3 mmol/L (5 mg/dL) artırmış ve insülin duyarlılığını azaltmıştır 2.
- Postprandial glukoz ve insülin düzeylerinde anlamlı artışlar gözlenmiştir ve bu değişikliklerin uzun vadeli klinik önemi değerlendirilmelidir 3.
Lipid Profili Değişiklikleri
- Total kolesterol %14.8 artış 4
- Trigliseritler %39.2 artış 4
- LDL-kolesterol %40.0 artış 4
- HDL-kolesterol %36.4 azalma 4
- Bazı çalışmalarda LDL-kolesterol düzeylerinde azalma bildirilmiş olsa da 2, daha yakın tarihli veriler olumsuz lipid profili değişikliklerini göstermektedir 4.
Hepatotoksisite
- Karaciğer enzimlerinde dramatik artışlar: AST %95.8 ve ALT %205.0 artış göstermiştir 4.
- MK-677 kullanımından 2 ay sonra transaminit gelişen sağlıklı bir erkek vakası bildirilmiştir; takviyenin kesilmesinden sonra karaciğer fonksiyon testleri normale dönmüştür 1.
Hormonal Değişiklikler
- Serbest testosteron %85.7 azalma 4
- Total testosteron %62.3 azalma 4
- SHBG (seks hormonu bağlayıcı globulin) %79.6 azalma 4
- FSH (folikül uyarıcı hormon) klinik referans değerlerinin altına düşmüştür (1.2-1.3 IU/L) 4
- Kortizol düzeyleri 47 nmol/L artmıştır 2.
Kemik Sağlığı Üzerindeki Olumsuz Etkiler
- Kemik mineral içeriği %3.60 azalma 4
- Kemik mineral yoğunluğu %2.1 azalma 4
- Artmış kemik yeniden şekillenmesi ile tutarlı değişiklikler gözlenmiştir 2.
Diğer Yan Etkiler
- İştah artışı: Birkaç ay içinde azalır 2
- Geçici, hafif alt ekstremite ödemi 2
- Kas ağrısı 2
- Vücut ağırlığında artış: Ortalama 2.7 kg (plasebo grubunda 0.8 kg'a karşı) 2
- Yağ kütlesinde artış: Özellikle ekstremite yağında (1.1 kg artış) 2, 4
Dozlama (Yalnızca Araştırma Bağlamında)
Klinik çalışmalarda kullanılan dozlar:
- 10 mg/gün: IGF-I konsantrasyonlarında %52 artış ve 24 saatlik ortalama GH konsantrasyonlarında %79 artış sağlamıştır 3.
- 25 mg/gün: En sık kullanılan araştırma dozu 5, 2, 4.
- 50 mg/gün: IGF-I konsantrasyonlarında %79 artış sağlamıştır 3.
Tüm dozlar günde bir kez oral olarak verilmiştir 5, 2, 3.
Etkinlik Verileri ve Sınırlamalar
Vücut Kompozisyonu
- Yağsız vücut kütlesinde artışlar gözlenmiştir (plasebo grubunda -0.5 kg'a karşı +1.1 kg) 2.
- Kritik olarak, yağsız kütle artışı güç veya fonksiyonda değişikliklerle sonuçlanmamıştır 2.
- Bir vaka çalışmasında, LGD-4033 ile birlikte kullanıldığında kas gücünde artışlar bildirilmiş olsa da 4, bu kombinasyon tedavisinin etkilerini ayırt etmeyi imkansız kılmaktadır.
Kemik Yoğunluğu
- Postmenopozal osteoporozlu kadınlarda, MK-677 ve alendronat kombinasyonu femur boynunda BMD'yi artırmıştır (%4.2'ye karşı yalnızca alendronat için %2.5) 5.
- Ancak, lomber omurga, total kalça veya tüm vücut BMD'sinde benzer iyileşme görülmemiştir 5.
- Kemik oluşumundaki anabolik etki, alendronatın kemik oluşumu üzerindeki dolaylı baskılayıcı etkisini azaltmıştır, ancak bu femur boynu dışındaki bölgelerde BMD'de anlamlı artışlara dönüşmemiştir 5.
Klinik Öneri
MK-677 kas kütlesi veya kemik yoğunluğu artırmak için kullanılmamalıdır çünkü:
Düzenleyici onay yoktur: Hiçbir sağlık otoritesi tarafından onaylanmamıştır 1.
Risk-fayda oranı olumsuz: Hepatotoksisite 1, 4, olumsuz lipid profili değişiklikleri 4, bozulmuş glukoz metabolizması 2, 3, hormonal baskılanma 4 ve kemik mineral yoğunluğunda azalma 4 dahil olmak üzere önemli yan etkiler, belirsiz fonksiyonel faydalardan ağır basmaktadır 2.
Fonksiyonel fayda eksikliği: Yağsız kütle artışları güç veya fonksiyonda iyileşmelerle sonuçlanmamıştır 2.
Onaylanmış alternatifler mevcuttur: Osteoporoz için, oral bifosfonatlar güçlü bir şekilde önerilmektedir ve kırık riskini azaltmada yüksek kesinlikli kanıtlara sahiptir 6, 7. Kas kütlesi kaybı için, uygun beslenme desteği ve direnç egzersizi daha güvenli ve kanıta dayalı yaklaşımlardır 6.
Eğer bir hasta MK-677 kullanıyorsa, karaciğer fonksiyon testleri, lipid paneli, açlık glukozu, testosteron düzeyleri ve kemik yoğunluğu dahil olmak üzere yakın izleme gereklidir ve ilacın derhal kesilmesi önerilmelidir 1, 4.