Hiện tượng rỉ ối do rách màng ối (amniotic membrane)
Rỉ ối xảy ra khi màng ối (amnion) - lớp trong cùng của màng thai - bị rách, cho phép dịch ối thoát ra ngoài.
Cấu trúc màng thai và cơ chế rỉ ối
Màng thai bao gồm hai lớp chính:
- Màng ối (amnion): Lớp trong cùng, tiếp xúc trực tiếp với dịch ối
- Màng đệm (chorion): Lớp ngoài, gắn với tử cung
Khi màng ối bị rách, dịch ối sẽ thoát qua vết rách này, gây ra hiện tượng rỉ ối 1.
Cơ chế bệnh sinh của rách màng ối
Các yếu tố gây yếu màng
Rách màng ối trước sinh non (pPROM) là một bệnh lý của màng thai, trong đó trục viêm-stress oxy hóa đóng vai trò chính trong việc tạo ra các con đường dẫn đến yếu màng 2.
Vi rách (microfractures) trong màng thai
Nghiên cứu gần đây cho thấy có các vi rách trong màng thai, có thể là vị trí tái cấu trúc mô trong thai kỳ 2. Tuy nhiên, sự gia tăng số lượng và kích thước (chiều rộng và chiều sâu) của các vi rách này ở màng pPROM cho thấy khả năng tái cấu trúc của màng bị giảm 2. Các vi rách này có thể hoạt động như kênh để dịch ối rò rỉ, và là đường di chuyển của tế bào viêm và vi khuẩn 2.
Khả năng tự lành của màng ối
Trong một số trường hợp, màng thai có thể tự lành:
- Vết rách nhỏ: Đóng lại trong vòng 72 giờ với tỷ lệ thành công cao 3
- Vết rách lớn: Chỉ lành được 40% 3
Cơ chế lành vết thương liên quan đến:
- Đại thực bào thai từ dịch ối được tuyển mộ đến vùng màng ối bị tổn thương 3
- Các đại thực bào này tiết ra lượng IL-1β và TNF hạn chế và khu trú, tạo điều kiện cho quá trình chuyển đổi biểu mô-trung mô (EMT) và di chuyển tế bào biểu mô 3
- Đại thực bào Arg1+ chiếm ưu thế trong vòng 24 giờ 3
Ý nghĩa lâm sàng
Khi màng ối bị rách, nguy cơ biến chứng tăng cao, bao gồm: