Böbreküstü Bezde Kalsifikasyon Sarkoidozda Görülebilir
Evet, sarkoidoz hastalarında böbreküstü bezde (adrenal gland) kalsifikasyon görülebilir, ancak bu nadir bir bulgudur. Sarkoidozun adrenal bezleri tutması, granülomatöz infiltrasyon ve sonrasında kalsifikasyon ile sonuçlanabilir 1, 2.
Sarkoidozda Adrenal Tutulum Mekanizması
Sarkoidoz, çoklu organ tutulumu gösteren granülomatöz bir hastalıktır ve adrenal bezler de etkilenebilir 1, 3:
- Granülomatöz infiltrasyon adrenal korteks ve medullada oluşabilir, bu da primer adrenal yetmezliğe (Addison hastalığı) yol açabilir 1, 2
- Kronik granülomatöz inflamasyon zamanla fibrozis ve kalsifikasyon ile sonuçlanabilir 2
- Adrenal tutulum genellikle bilateral olur ve kalsifikasyon görüntüleme yöntemleriyle (BT, MR) tespit edilebilir 1
Klinik Bulgular ve Tanı
Adrenal sarkoidoz şüphesi olan hastalarda aşağıdaki bulgular aranmalıdır 1, 3, 4:
- Primer adrenal yetmezlik belirtileri: Genel halsizlik, hiperpigmentasyon, kilo kaybı, hipotansiyon, hiponatremi 1
- Sekonder adrenal yetmezlik: Hipotalamik veya hipofizer sarkoidoz nedeniyle ACTH eksikliği 3, 4
- Görüntüleme bulguları: BT veya MR'da adrenal bezlerde kalsifikasyon, büyüme veya nodüler lezyonlar 5, 1
Tanısal Yaklaşım
Sarkoidozlu hastalarda adrenal tutulumu değerlendirmek için 5, 6:
- Bazal kortizol ve ACTH düzeyleri ölçülmeli
- ACTH stimülasyon testi primer adrenal yetmezliği doğrulamak için yapılmalı 1
- Abdominal BT veya MR adrenal bezlerde kalsifikasyon, büyüme veya nodüler lezyonları gösterebilir 5
- Serum ACE düzeyi ve diğer sarkoidoz belirteçleri değerlendirilmeli 1, 3
Önemli Klinik Noktalar
- Adrenal sarkoidoz nadir bir manifestasyondur ancak tanınmadığında yaşamı tehdit edebilir 1, 2
- Sarkoidozlu hastalarda açıklanamayan yorgunluk, hipotansiyon veya elektrolit bozuklukları varsa adrenal yetmezlik düşünülmelidir 1, 3
- Kalsifikasyon genellikle kronik, uzun süreli hastalığın bir göstergesidir 2
- Tedavi edilmemiş adrenal yetmezlik adrenal kriz ile sonuçlanabilir, bu nedenle erken tanı kritiktir 1, 4
Tedavi Yaklaşımı
Adrenal tutulumu olan sarkoidoz hastalarında 5, 7, 2:
- Kortikosteroid replasmanı (hidrokortizon) primer veya sekonder adrenal yetmezlik için gereklidir 1, 3
- Yüksek doz kortikosteroidler aktif sarkoidoz tedavisi için kullanılabilir, ancak adrenal yetmezliği olan hastalarda dikkatli doz ayarlaması gerekir 5, 7
- Steroid-koruyucu ajanlar (metotreksat, azatioprin) dirençli vakalarda eklenebilir 5, 3
- Başarılı sarkoidoz tedavisi granülomatöz lezyonlarda gerilemeye neden olabilir, ancak kalsifikasyon genellikle kalıcıdır 2