What is the first step in managing a patient with nausea, vomiting, and epigastric pain in general practice?

Medical Advisory BoardAll articles are reviewed for accuracy by our Medical Advisory Board
Educational purpose only • Exercise caution as content is pending human review
Article Review Status
Submitted
Under Review
Approved

Last updated: February 5, 2026 • View editorial policy

Personalize

Help us tailor your experience

Which best describes you? Your choice helps us use language that's most understandable for you.

Eerste stap bij misselijkheid, braken en epigastrische pijn in de huisartsenpraktijk

Begin met laboratoriumonderzoek (bloedbeeld, elektrolyten, glucose, leverfunctie, lipase, urineonderzoek) om metabole oorzaken uit te sluiten en dehydratie te beoordelen, gevolgd door gerichte anamnese naar cannabisgebruik, medicatie en alarmsymptomen. 1

Initiële diagnostische evaluatie

Verplicht laboratoriumonderzoek

  • Vraag direct bloedbeeld, serumelektrolyten, glucose, leverfunctie, lipase en urineonderzoek aan om metabole oorzaken uit te sluiten en dehydratie te beoordelen 1
  • Overweeg aanvullend hypercalciëmie, hypothyreoïdie en bijnierschorsinsufficiëntie indien klinisch geïndiceerd 1
  • Urine drugsscreening kan nodig zijn, vooral om cannabisgebruik te detecteren 1

Gerichte anamnese - specifieke aandachtspunten

  • Cannabisgebruik: Cannabis Hyperemesis Syndroom (CHS) moet worden overwogen bij intensief cannabisgebruik voorafgaand aan symptomen 1
  • Medicatie: Beoordeel alle medicatie die misselijkheid kan veroorzaken 1, 2
  • Alarmsymptomen: Let op tekenen van darmobstructie (volledige obstructie, geen ontlasting/winderigheid), peritoneale prikkeling, hematemesis, of tekenen van shock 1, 3
  • Timing en duur: Acute symptomen (<7 dagen) versus chronische symptomen (>4 weken) bepalen de aanpak 3
  • Geassocieerde symptomen: Obstipatie/fecale impactie moet worden uitgesloten, aangezien dit een reversibele oorzaak is 2

Beeldvorming - wanneer en wat

  • Eenmalige oesofagogastroduodenoscopie (OGD) of bovenste maag-darmkanaal beeldvorming wordt aanbevolen om obstructieve laesies uit te sluiten 1
  • Vermijd herhaalde endoscopie of beeldvorming tenzij nieuwe symptomen ontstaan 1, 2

Farmacologische behandeling - stapsgewijze aanpak

Eerste lijn: Dopamine-receptorantagonisten

  • Start met dopamine-receptorantagonisten getiteerd tot maximaal voordeel en tolerantie 1, 2:
    • Metoclopramide 10-20 mg oraal/IV elke 6 uur (bevordert ook maaglediging bij gastroparese) 1, 2
    • Haloperidol 0,5-2 mg oraal/IV elke 4-6 uur 2
    • Prochlorperazine 10 mg oraal/IV elke 6-8 uur 2

Tweede lijn: 5-HT3-antagonist toevoegen

  • Voeg na 4 weken persisterende symptomen een 5-HT3-antagonist toe (niet vervangen, maar toevoegen voor synergistisch effect) 1, 2:
    • Ondansetron 4-8 mg oraal/IV 2-3 keer daags 2
    • Monitor QTc-verlenging, vooral in combinatie met andere QTc-verlengende middelen 1, 2

Behandeling specifieke onderliggende oorzaken

  • Gastroparese of gastritis: Overweeg protonpompremmer of H2-receptorantagonist, en continueer metoclopramide vanwege maagledigende werking 1
  • Metabole afwijkingen: Corrigeer hypercalciëmie, behandel dehydratie en herstel elektrolytstoornissen 1
  • Ernstige obstipatie: Behandel agressief met laxantia voordat antiemetica worden geëscaleerd 2

Ondersteunende maatregelen

  • Zorg voor adequate vochtinname van minimaal 1,5 L/dag 1
  • Adviseer kleine, frequente maaltijden 1
  • Overweeg thiamine-suppletie om Wernicke-encefalopathie te voorkomen bij aanhoudend braken 1

Kritieke valkuilen om te vermijden

Absolute contraindicaties

  • Gebruik nooit antiemetica bij vermoedelijke mechanische darmobstructie - dit kan progressieve ileus en maagdilatatie maskeren 1, 2

Monitoring en bijwerkingen

  • Monitor op extrapiramidale symptomen bij dopamine-antagonisten, vooral bij jonge mannen 1, 2
  • Behandel extrapiramidale symptomen met difenhydramine 50 mg IV indien deze optreden 2
  • Vermijd herhaalde endoscopie tenzij nieuwe symptomen ontstaan 1, 2

Cannabis Hyperemesis Syndroom - specifieke overwegingen

  • Stigmatiseer patiënten met cannabisgebruik niet 1
  • Bied abortieve en profylactische therapie aan, zelfs bij voortgezet gebruik, aangezien behandelingen nog steeds effectief kunnen zijn 1
  • Definitieve diagnose vereist 6 maanden cannabisabstinentie of minimaal 3 typische cycluslengtes zonder braken 1

Speciale populaties

  • Ouderen: Reduceer initiële doses met 25-50% en monitor nauwkeurig op extrapiramidale bijwerkingen 2, 4

References

1
Guideline

Diagnosis and Management of Persistent Vomiting

Praxis Medical Insights: Practical Summaries of Clinical Guidelines, 2026

2
Guideline

Management of Intractable Nausea and Vomiting

Praxis Medical Insights: Practical Summaries of Clinical Guidelines, 2025

4
Guideline

Management of Nausea and Vomiting in Elderly Patients

Praxis Medical Insights: Practical Summaries of Clinical Guidelines, 2025

Related Questions

What is the appropriate management for a 64-year-old male presenting with nausea (without vomiting or diarrhea)?
What is the appropriate management for a 78-year-old patient with four days of vomiting and nausea, inability to tolerate oral intake, and generalized weakness?
What is the initial management for a 23-year-old active duty male presenting with nausea?
What is the best course of treatment for a patient with a 2-week history of headaches, diarrhea, vomiting, nausea, stomach pain, and cramping, along with a mild runny nose?
What is the appropriate treatment for a 14-year-old patient with sharp epigastric pain that initially started in the lower abdomen and was accompanied by nausea, and has now localized to the upper gastric area?
What reduction in Lasix (furosemide) dosage is recommended for a patient with significant right heart failure, improved lower leg swelling, and slightly elevated creatinine levels from 99 to 110, currently on 100 mg IV Lasix (furosemide) in the morning and 80 mg IV in the evening?
What is the best course of action for a patient with Attention Deficit Hyperactivity Disorder (ADHD) and depression, who has been taking Wellbutrin (bupropion) for approximately one month without significant improvement in depressive symptoms, and is also experiencing urinary symptoms, including a weak urinary stream and interrupted stream, while using L-citrulline supplement, and has a history of anxiety, substance use, and current nicotine use via vaping?
What is the preferred method for urine specimen collection in a patient with a pre-existing nephrostomy tube, considering alternatives like suprapubic aspiration?
What is the prevalence of sweating as a side effect in patients with Attention Deficit Hyperactivity Disorder (ADHD) and pre-existing cardiovascular conditions taking stimulant medications like Ritalin (methylphenidate) or Adderall (amphetamine and dextroamphetamine)?
What are the management steps for a patient with a Nasogastric Tube (NGT) issue at the sidehole of the gastrojejunal junction?
What is the best treatment approach for a patient with Inflammatory Bowel Disease (IBD) experiencing diarrhea?

Professional Medical Disclaimer

This information is intended for healthcare professionals. Any medical decision-making should rely on clinical judgment and independently verified information. The content provided herein does not replace professional discretion and should be considered supplementary to established clinical guidelines. Healthcare providers should verify all information against primary literature and current practice standards before application in patient care. Dr.Oracle assumes no liability for clinical decisions based on this content.

Have a follow-up question?

Our Medical A.I. is used by practicing medical doctors at top research institutions around the world. Ask any follow up question and get world-class guideline-backed answers instantly.

Ask Question