What are the current diagnostic criteria for sepsis in Germany and the United Kingdom, including the use of the Sequential Organ Failure Assessment (SOFA) score, quick SOFA (qSOFA), and the National Early Warning Score 2 (NEWS2)?

Sepsis Tanı Kriterleri: Almanya ve İngiltere

İngiltere'de sepsis tanısı için NEWS2 skoru kullanılırken, Almanya'da SOFA ve qSOFA skorları tercih edilmektedir; her iki ülke de Sepsis-3 tanımını benimsemiştir ancak risk değerlendirme araçları farklılık göstermektedir. 1, 2

İngiltere'de Kullanılan Tanı Kriterleri (NICE 2024 Kılavuzu)

NEWS2 Skoru ile Risk Değerlendirmesi

İngiltere'de sepsis tanısı için NEWS2 (National Early Warning Score 2) skoru temel araçtır ve enfeksiyon şüphesi olan hastalarda şu şekilde yorumlanır: 1

Risk Kategorileri:

• NEWS2 = 0: Çok düşük risk (sepsis nedeniyle ciddi hastalık veya ölüm riski minimal) 1
• NEWS2 = 1-4: Düşük risk 1
• NEWS2 = 5-6: Orta risk 1, 2
• NEWS2 ≥ 7: Yüksek risk (sepsis nedeniyle ciddi hastalık veya ölüm riski yüksek) 1, 2

Önemli Uyarı: Herhangi bir tek parametrede 3 puan, toplam skor düşük olsa bile artmış sepsis riskini gösterebilir 1

Kritik Klinik Bulgular (NEWS2 Skorundan Bağımsız)

Aşağıdaki bulgulardan herhangi biri varsa, NEWS2 skorundan bağımsız olarak risk daha yüksek değerlendirilmelidir: 1

• Benekli veya kül rengi görünüm
• Solmayan peteşiyal veya purpurik döküntü
• Deri, dudaklar veya dilde siyanoz

Yeniden Değerlendirme Sıklığı

NEWS2 skoruna göre takip sıklığı: 1, 2

• Yüksek risk (≥7): Her 30 dakikada bir
• Orta risk (5-6): Her saatte bir
• Düşük risk (1-4): Her 4-6 saatte bir

Antibiyotik Tedavisi Zamanlaması

NICE 2024 kılavuzu, NEWS2 skoruna göre farklılaştırılmış antibiyotik zamanlaması önerir: 1, 2

• Yüksek risk (NEWS2 ≥7): İlk değerlendirmeden sonra 1 saat içinde
• Orta risk (NEWS2 5-6): 3 saat içinde
• Düşük risk (NEWS2 1-4): 6 saat içinde

Almanya'da Kullanılan Tanı Kriterleri

SOFA Skoru (Sequential Organ Failure Assessment)

Almanya'da sepsis tanısı için SOFA skoru ve Sepsis-3 tanımı kullanılmaktadır. Sepsis, enfeksiyona bağlı düzensiz konak yanıtının neden olduğu yaşamı tehdit eden organ disfonksiyonu olarak tanımlanır. 2, 3

Sepsis Tanı Kriteri:

• Enfeksiyon varlığı + SOFA skorunda ≥2 puan artış (bu durum %10'dan fazla hastane içi mortalite ile ilişkilidir) 2, 3

SOFA Skoru Bileşenleri (Her sistem 0-4 puan): 2

Solunum Sistemi:

• PaO2/FiO2 <400: 1 puan
• PaO2/FiO2 <300: 2 puan
• PaO2/FiO2 <200 (mekanik ventilasyon ile): 3 puan
• PaO2/FiO2 <100 (mekanik ventilasyon ile): 4 puan 2

Kardiyovasküler Sistem:

• OAB <70 mmHg: 1 puan
• Dopamin ≤5 veya dobutamin (herhangi bir doz): 2 puan
• Dopamin >5 VEYA epinefrin ≤0.1 VEYA norepinefrin ≤0.1: 3 puan
• Dopamin >15 VEYA epinefrin >0.1 VEYA norepinefrin >0.1: 4 puan 2

Diğer Sistemler:

• Hepatik: Bilirubin düzeyi
• Koagülasyon: Trombosit sayısı
• Renal: Kreatinin veya idrar çıkışı
• Nörolojik: Glasgow Koma Skalası 2

qSOFA (Quick SOFA) - Yatak Başı Tarama Aracı

Almanya'da yoğun bakım dışı ortamlarda sepsis riski taşıyan hastaları hızlı tanımlamak için qSOFA kullanılır: 2, 3

qSOFA Kriterleri (≥2 puan yüksek risk gösterir):

• Solunum hızı ≥22/dakika
• Sistolik kan basıncı ≤100 mmHg
• Değişmiş mental durum (Glasgow Koma Skalası <15) 2, 3

Önemli Not: 2022 verilerine göre, Almanya'daki üniversite hastanelerinin %78.9'u ve eğitim hastanelerinin %84'ü Sepsis-3 tanımını günlük pratikte kullanmaktadır. Ancak qSOFA tarama testi üniversite hastanelerinin sadece %26.3'ünde kullanılırken, eğitim hastanelerinde %52 oranında kullanılmaktadır. 4

Septik Şok Tanı Kriterleri (Her İki Ülke İçin Ortak)

Her iki ülke de septik şok için aynı Sepsis-3 kriterlerini kullanır: 2, 5, 3

Septik Şok Tanısı:

• Yeterli sıvı resüsitasyonuna rağmen:
  • OAB ≥65 mmHg'yi sürdürmek için vazopresör gereksinimi
  • Serum laktat >2 mmol/L (>18 mg/dL) 2, 5, 3

Bu kombinasyon %40'tan fazla hastane mortalitesi ile ilişkilidir. 3

Klinik Uygulama Algoritması

İngiltere (NICE 2024) Yaklaşımı:

1. Enfeksiyon şüphesi olan hastada NEWS2 hesapla 1
2. Risk kategorisini belirle (0,1-4,5-6, veya ≥7) 1
3. Kritik bulguları kontrol et (benekli görünüm, purpurik döküntü, siyanoz) 1
4. Antibiyotik zamanlamasını belirle (1,3, veya 6 saat) 1
5. Uygun sıklıkta yeniden değerlendir 1

Almanya Yaklaşımı:

1. Enfeksiyon şüphesi + yoğun bakım dışı ortamda → qSOFA hesapla 2, 3
2. qSOFA ≥2 ise → Tam SOFA skoru hesapla 2
3. SOFA skorunda ≥2 puan artış → Sepsis tanısı 2, 3
4. Vazopresör ihtiyacı + laktat >2 mmol/L → Septik şok 2, 5

Önemli Klinik Tuzaklar

İngiltere'de:

• NEWS2 skoru normal fizyoloji ve komorbiditelere göre yorumlanmalıdır 1
• Tek bir parametrede 3 puan, toplam skor düşük olsa bile dikkat gerektirir 1
• Hastanın durumu kötüleşiyorsa veya müdahalelere yanıt vermiyorsa, risk NEWS2 skorunun gösterdiğinden daha yüksek olabilir 1

Almanya'de:

• qSOFA'nın düşük sensitivitesi nedeniyle tek başına kullanılmamalıdır 6, 3
• qSOFA negatif olsa bile klinik şüphe devam ediyorsa tam SOFA skoru hesaplanmalıdır 2
• Nötropenik hastalarda beyaz küre sayısı sepsis kriteri olarak kullanılamaz 7

Güncel Gelişmeler

2025 yılı araştırmaları, qSOFA'nın kapiller dolum zamanı (Q-CRT) veya laktat düzeyleri ile kombinasyonunun sensitivite ve spesifisiteyi önemli ölçüde artırdığını göstermiştir (her ikisi de %80'in üzerinde). 6 Bu kombinasyonlar gelecekte klinik protokollere entegre edilebilir.