Potasyum Replasmanı İçin Gerekli Doz
Serum potasyumu 2.4 mEq/L olan bir yetişkin hastada, potasyum seviyesini normalize etmek için toplam 120-200 mEq potasyum klorür gereklidir, ancak bu miktar tek seferde değil, 40-60 mEq/gün oral dozlarla 3-5 gün boyunca bölünerek verilmelidir. 1, 2
Potasyum Açığının Hesaplanması
Serum potasyumundaki her 1 mEq/L düşüş, yaklaşık 200-400 mEq total vücut potasyum açığına karşılık gelir 1, 3. Hastanızda:
- Mevcut potasyum: 2.4 mEq/L
- Hedef potasyum: 4.0-5.0 mEq/L 1
- Açık: 1.6-2.6 mEq/L düşüklük
- Tahmini total açık: 320-520 mEq 1, 3
Ancak bu formül sınırlamalara sahiptir çünkü hücre içi-dışı kaymaları ve devam eden kayıpları hesaba katmaz 1.
Önerilen Tedavi Protokolü
Oral Tedavi (Tercih Edilen Yol)
Hasta stabil ve gastrointestinal sistemi fonksiyonelse oral yol tercih edilir 1, 4:
- Başlangıç dozu: 40-60 mEq/gün, günde 2-3 doza bölünmüş 1, 2
- Maksimum tek doz: 20 mEq (gastrik irritasyonu önlemek için) 2
- Yemeklerle birlikte ve bol su ile alınmalı 2
- Beklenen artış: Her 20 mEq oral potasyum, serum potasyumunu 0.25-0.5 mEq/L artırır 1
İntravenöz Tedavi (Acil Durumlar İçin)
Aşağıdaki durumlarda IV yol gereklidir 1, 4:
- Serum potasyum ≤2.5 mEq/L
- EKG değişiklikleri mevcut
- Ciddi nöromüsküler semptomlar
- Fonksiyonel olmayan gastrointestinal sistem
IV protokol:
- Konsantrasyon: ≤40 mEq/L periferik hat için 1, 5
- Hız: Maksimum 10 mEq/saat periferik hat ile 1, 5, 6
- Formülasyon: 2/3 KCl + 1/3 KPO4 (fosfat açığını da düzeltmek için) 1
- Kardiyak monitörizasyon şarttır 1, 4
Kritik Ön Kontroller
Magnezyum Düzeltilmesi (EN ÖNEMLİ)
Hipokalemi tedavisinde başarısızlığın en sık nedeni düzeltilmemiş hipomagnezemidir 1. Potasyum replasmanına başlamadan önce:
- Magnezyum seviyesini kontrol edin (hedef >0.6 mmol/L veya >1.5 mg/dL) 1
- Hipomagnezemi varsa önce düzeltin 1
- Magnezyum eksikliği, potasyum transport sistemlerinde disfonksiyona ve renal potasyum kaybına neden olur 1
Renal Fonksiyon Değerlendirmesi
Monitörizasyon Protokolü
İlk Faz (0-7 gün)
- 2-3 gün sonra potasyum ve renal fonksiyon kontrolü 1
- 7. günde tekrar kontrol 1
- Ek dozlar gerekiyorsa her dozdan önce kontrol 1
Devam Fazı
Doz Ayarlamaları
- Potasyum 4.0 mEq/L'nin altında kalırsa: 60 mEq/gün'e çıkın 1
- Potasyum 5.0-5.5 mEq/L'ye ulaşırsa: Dozu %50 azaltın 1
- Potasyum >5.5 mEq/L olursa: Replasmanı durdurun 1
Altta Yatan Nedenleri Ele Alma
İlaç Ayarlamaları
- Potasyum kaybettiren diüretikleri (loop, tiazid) durdurun veya azaltın (K+ <3.0 mEq/L ise) 1
- Potasyum tutucu diüretik eklemeyi düşünün (spironolakton 25-100 mg/gün) - kronik oral replasmanlardan daha etkilidir 1
- ACE inhibitörü veya ARB kullanıyorsa, rutin potasyum replasmanı gereksiz ve zararlı olabilir 1
Diyet Önerileri
- Potasyumdan zengin gıdaları artırın (muz, portakal, patates, domates) 1
- Günde 4-5 porsiyon meyve/sebze 1,500-3,000 mg potasyum sağlar 1
Yaygın Tuzaklar ve Nasıl Kaçınılır
Magnezyumu kontrol etmeden potasyum replasmanı yapmak - tedavi başarısızlığının 1 numaralı nedeni 1
Tek seferde >20 mEq oral doz vermek - gastrik irritasyona ve kötü toleransa neden olur 2
Devam eden diüretik kullanımını durdurmamak - potasyum kayıpları replasmanı aşar 1
Çok hızlı IV infüzyon (>10 mEq/saat periferik hat ile) - aritmi riskini artırır 1, 5
Renal yetmezlikte veya RAAS inhibitörleri ile agresif replasman - hiperkalemi riski 1, 7
Özel Klinik Senaryolar
Kalp Hastalığı veya Dijital Kullanan Hastalar
- Potasyumu kesinlikle 4.0-5.0 mEq/L arasında tutun 1
- Hipokalemi dijital toksisitesini artırır 1
- Hipokalemisi olan hastalarda dijitali vermeden önce düzeltin 1