Which antibiotics should be avoided when treating a urinary tract infection in a patient with hepatitis?

Medical Advisory BoardAll articles are reviewed for accuracy by our Medical Advisory Board
Educational purpose only • Exercise caution as content is pending human review
Article Review Status
Submitted
Under Review
Approved

Last updated: February 10, 2026View editorial policy

Personalize

Help us tailor your experience

Which best describes you? Your choice helps us use language that's most understandable for you.

İdrar Yolu Enfeksiyonunda Hepatitli Hastalarda Kaçınılması Gereken Antibiyotikler

Karaciğer Hasarı Riski Yüksek Olan Antibiyotikler

Hepatitli hastalarda idrar yolu enfeksiyonu tedavisinde amoksisilin-klavulanat kombinasyonundan kesinlikle kaçınılmalıdır, çünkü bu ajan tüm antimikrobiyal ajanlar arasında en yüksek hepatotoksisite riskine sahiptir. 1, 2, 3

Yüksek Riskli Ajanlar

Amoksisilin-Klavulanat (Augmentin):

  • İlaç kaynaklı karaciğer hasarı kohortlarında tek başına en sık sorumlu tutulan ajandır ve vakaların %12,8-14'ünü oluşturur 2, 3
  • Hepatotoksisite insidansı 100.000 kullanıcıda 9,91 olarak tahmin edilmektedir 2
  • Klinik prezentasyon yaşa göre değişir: genç hastalarda hepatoselüler patern, yaşlı hastalarda kolestatik/mikst patern baskındır 2
  • İlaç kaynaklı karaciğer hasarına bağlı hospitalizasyonun en sık nedenidir 2, 3

Flukloksasilin ve Diğer Penisilinaz-Dirençli Penisilinler:

  • Birçok ülkede ilaç kaynaklı karaciğer hasarının ikinci en sık nedenidir 3
  • Oksasilin, dikloksasilin ve flukloksasilin ağırlıklı olarak kolestatik hepatit yapabilir 4
  • Yüksek dozlarda ciddi hepatotoksisite ile ilişkilidir 1

Trimetoprim-Sülfametoksazol:

  • Özellikle AIDS hastalarında ciddi hepatotoksisite yapabilir 4
  • Kombine rejimler arasında önemli karaciğer hasarı riski taşır 1

Nitrofurantoin:

  • Akut kolestatik ve hepatoselüler reaksiyonlara neden olabilir 4
  • Kronik otoimmün hepatiti taklit eden kronik hepatit geliştirebilir 1, 4
  • Otoimmün benzeri hepatit yapabilir ve çoğunlukla tedavi kesilmesiyle düzelir 1

Orta Derecede Riskli Ajanlar

Makrolidler:

  • Eritromisin kolestatik hasar yapabilen klasik bir örnektir 2, 4
  • Telitromisin (yeni nesil makrolid) tipik bir paternle hepatotoksisite yapar: ani başlangıçlı ateş, karın ağrısı, sarılık ve bazı vakalarda asit 2, 3

Tetrasikinler:

  • Özellikle intravenöz yüksek dozlarda doza bağımlı mikroveziküler steatoz ile ilişkilidir 2, 4
  • Minosiklin tip I otoimmün benzeri hepatit yapabilir 2
  • Akut gebelik yağlı karaciğerini taklit eden sendroma neden olabilir 4
  • GFR <45 mL/dk olduğunda üremik toksisiteyi artırabileceği için doz azaltılması gerekir 5

Düşük Riskli Ancak Dikkat Gereken Ajanlar

Florokinolonlar:

  • Siprofloksasin ve diğer kinolon

lar, siroz ve biliyer enfeksiyonlu hastalarda yaygın kullanımlarına rağmen hepatotoksisite ile çok nadiren ilişkilendirilmiştir 2

  • Ancak fatal karaciğer yetmezliği vakaları bildirilmiştir 6
  • Siprofloksasin nadiren benign karaciğer enzim yükselmelerine neden olur, ancak ciddi karaciğer hasarı literatürde az sayıda rapor edilmiştir 6
  • CIOMS/RUCAM skalası ile değerlendirildiğinde yüksek veya kesin hepatotoksisite olasılığı gösterilebilir 6

Sefalosporinler:

  • Minimal hepatotoksisite potansiyeline sahiptir 4
  • Seftriakson ilaç kaynaklı safra taşlarına neden olabilir ancak doğrudan hepatotoksisite riski düşüktür 4

Hepatitli Hastalarda Güvenli Alternatifler

Komplike İYE için Tercih Edilen Ajanlar:

  • Seftriakson 1-2 g günde bir kez: yaygın üropatojenler için mükemmel kapsama sağlar ve hepatit varlığında güvenli profil sunar 7
  • Sefepim 1-2 g 12 saatte bir: ESBL üretimi olmadığında uygun alternatiftir 7
  • Piperasilin/tazobaktam 3,375-4,5 g IV 6-8 saatte bir: komplike İYE için mükemmel kapsama sağlar 7

Oral Basamak Tedavisi için:

  • Siprofloksasin 500-750 mg günde iki kez 7 gün süreyle (lokal direnç <%10 ise ve yakın takip ile) 7
  • Levofloksasin 750 mg günde bir kez 5-7 gün süreyle 7
  • Trimetoprim-sülfametoksazol (duyarlı ise ve dikkatli izlem ile) 7

Kritik Uyarılar ve Kaçınılması Gereken Hatalar

Kesinlikle Kaçınılması Gerekenler:

  • Hepatitli hastalarda amoksisilin-klavulanat kullanmayın - tüm antimikrobiyal ajanlar arasında en yüksek hepatotoksisite riski 1, 2, 3
  • Flukloksasilin ve oksasilin gibi penisilinaz-dirençli penisilinlerden kaçının 3, 4
  • Nitrofurantoin kullanmayın - akut ve kronik hepatit riski 1, 4
  • Yüksek doz intravenöz tetrasiklin kullanmayın 1, 4

Dikkatli Kullanım Gerektiren Durumlar:

  • Florokinolonlar düşük risk taşısa da, bilinmeyen etiyolojili karaciğer hasarı olan hastalarda siprofloksasin kaynaklı hepatotoksisite olasılığını değerlendirin 6
  • Trimetoprim-sülfametoksazol kullanımında yakın karaciğer fonksiyon izlemi yapın 1, 4
  • Makrolidlerden, özellikle telitromisinden kaçının 2, 3

İzlem Stratejisi:

  • Antimikrobiyal maruziyeti ortamında hepatoselüler hasar şüphesi erken dönemde tedavinin kesilmesini ve yeniden maruziyetten kaçınılmasını gerektirir 1
  • Hepatit varlığında antibiyotik seçiminde karaciğer fonksiyon testlerini yakından izleyin 1
  • Semptomlar (yorgunluk, bulantı, sarılık) gelişirse antibiyotiği hemen kesin ve alternatif ajan düşünün 6

References

Research

Hepatotoxicity of antibiotics and antifungals.

Clinics in liver disease, 2003

Research

[Hepatotoxicity by antibiotics: update in 2008].

Revista espanola de quimioterapia : publicacion oficial de la Sociedad Espanola de Quimioterapia, 2008

Research

Hepatotoxicity of antibiotics.

Acta gastro-enterologica Belgica, 1995

Guideline

Antibiotic Selection for UTI in Kidney Failure

Praxis Medical Insights: Practical Summaries of Clinical Guidelines, 2026

Guideline

Complicated Urinary Tract Infections Management

Praxis Medical Insights: Practical Summaries of Clinical Guidelines, 2026

Professional Medical Disclaimer

This information is intended for healthcare professionals. Any medical decision-making should rely on clinical judgment and independently verified information. The content provided herein does not replace professional discretion and should be considered supplementary to established clinical guidelines. Healthcare providers should verify all information against primary literature and current practice standards before application in patient care. Dr.Oracle assumes no liability for clinical decisions based on this content.

Have a follow-up question?

Our Medical A.I. is used by practicing medical doctors at top research institutions around the world. Ask any follow up question and get world-class guideline-backed answers instantly.