Kandidemi Göz Taraması: Dilate Retinal Muayene
Kandidemisi olan tüm hastalara, tercihen bir göz hekimi tarafından dilate retinal muayene yapılmalıdır. 1, 2
Muayene Tekniği ve Açısı
- İndirekt oftalmoskopi (dilate fundus muayenesi) kullanılarak yapılan tam retinal görüntüleme gereklidir. 3, 4
- Dilate pupilla ile yapılan muayene, retina ve koroidin tüm alanlarının değerlendirilmesine olanak tanır ve Candida korioretiniti veya endoftalmit bulgularının saptanmasında esastır. 4
- Muayene, retinal ve koroidal lezyonları, vitreal tutulumu ("fluffy balls") ve makula tutulumunu değerlendirebilecek şekilde kapsamlı olmalıdır. 5
Muayene Zamanlaması
- Nötropenik olmayan hastalarda, sistemik antifungal tedavinin ilk haftası içinde dilate retinal muayene yapılmalıdır. 2, 5
- Nötropenik hastalarda muayene, nötrofil düzelmesine kadar ertelenebilir, ancak bu hastaların %41.7'sinde ilk muayenede oküler tutulum saptanabilir. 5
- Tek muayene yeterli olmayabilir: Kandidemi başlangıcından 7-14 gün sonra yapılan ikinci muayenede bazı olgularda bulgular ortaya çıkabilir. 3, 6
- Pozitif kan kültüründen 7 gün sonra yapılan muayenelerde oküler kandidiyazis saptama olasılığı daha yüksektir. 3
Muayenenin Kritik Önemi
- Hastaların yaklaşık %16'sında oküler tutulum gelişir, ancak gerçek endoftalmit nadir olup sadece %1.6 olguda görülür. 5
- Semptomlar ortaya çıktıktan sonra muayene edilen hastalarda, tarama muayenesi ile tanı konanlara göre görme sonuçları anlamlı derecede daha kötüdür. 2, 5
- Oküler hastalık genellikle geri dönüşümsüz hasar oluşana kadar asemptomatiktir, bu nedenle erken saptama kritik önem taşır. 2, 5
- Asemptomatik hastalarda presümptif Candida korioretiniti saptamak için tarama yapılması gereken hasta sayısı 20'dir. 3
Yaygın Tuzaklar ve Kaçınma Yolları
- Görme semptomları ortaya çıkana kadar muayeneyi ertelemeyin - semptomatik prezentasyon daha kötü görme sonuçları ile ilişkilidir. 2
- Sistemik antifungal tedavinin tek başına yeterli olduğunu varsaymayın - oküler tutulumun olmadığını belgelemeden tedavi planı yapılamaz. 2
- Nonspesifik retinal bulgular (pamuk yünü lekeleri, yüzeyel retinal kanamalar) sıklıkla altta yatan sistemik hastalıklara (diyabet, hipertansiyon) bağlıdır ve kandidemi ile karıştırılmamalıdır. 7
Tedavi Kararlarına Etkisi
- İzole korioretinit: Sadece sistemik antifungal tedavi yeterlidir. 5
- Makula tutulumu: Sistemik tedaviye ek olarak intravitreal amfoterisin B veya vorikonazol enjeksiyonu gereklidir. 2, 5
- Vitrit/Endoftalmit: Sistemik tedavi, intravitreal enjeksiyon ve vitrektomi kombinasyonu düşünülmelidir. 2, 5
- Tedavi süresi en az 4-6 hafta olmalı ve lezyon rezolüsyonuna göre seri oftalmolojik muayenelerle yönlendirilmelidir. 5