How should exercise-induced asthma be treated?

Egzersizle Tetiklenen Astım Tedavisi

Egzersizle tetiklenen astımda ilk basamak tedavi, egzersizden 15 dakika önce inhale kısa etkili beta-2 agonist (SABA) kullanımıdır ve hastaların %80-95'inde 2-4 saat koruma sağlar. 1

İlk Basamak: Egzersiz Öncesi SABA

• İnhale SABA (albuterol gibi), egzersizle tetiklenen bronkokonstriksiyon için en etkili tek doz önleyici ajandır ve aktiviteden 15 dakika önce uygulanmalıdır. 1, 2
• SABA'lar bronkodilatasyonu sağlar ve bronkoproteksiyon için 2-4 saat etkilidir. 3
• Kritik uyarı: Günlük veya düzenli SABA kullanımı tolerans gelişimine yol açar - bu durum koruma süresinin kısalması, koruma büyüklüğünün azalması ve egzersiz sonrası uzamış iyileşme ile kendini gösterir. 1, 3
• SABA kullanımı aralıklı olmalıdır (ortalama günde bir kereden az, ideal olarak haftada ≤4 kez) ve tolerans gelişimini önlemek için günlük kullanımdan kaçınılmalıdır. 1

İkinci Basamak: Günlük Kontrol İlaçları Eklenmesi

Hasta semptom kontrolü için haftada >2 gün SABA gerektiriyorsa, günlük kontrol ilacı eklenmelidir. 1, 4

Tercih Edilen Seçenek: Günlük Lökotrien Reseptör Antagonisti (Montelukast)

• Günlük montelukast, tek başına egzersiz öncesi SABA ile yetersiz kontrol edilen hastalar için tercih edilen ikinci basamak ajandır. 1, 4
• Montelukast 24 saate kadar %50-60 koruma sağlar ve düzenli kullanımda tolerans geliştirmez, bu da onu günlük beta-2 agonist tedavisinden üstün kılar. 1, 4
• Montelukast günlük veya aralıklı kullanılabilir ve egzersizden en az 2 saat önce alınmalıdır. 3, 4
• Lökotrien modifiyerleri günlük veya aralıklı olarak kullanılabilir, tolerans oluşturmazlar ancak eksik koruma sağlayabilirler ve mevcut hava yolu obstrüksiyonunu geri çeviremezler. 3

Alternatif Seçenek: Günlük İnhale Kortikosteroid (ICS)

• Günlük inhale kortikosteroidler, egzersizle tetiklenen bronkokonstriksiyon sıklığını ve şiddetini lökotrien modifiyerlerden daha etkili şekilde azaltır. 1, 4
• Maksimum fayda 4 haftaya kadar tedavi gerektirir ve doza bağımlıdır; ICS tipik olarak bronkokonstriksiyon derecesini ≥%50 azaltır. 1, 4
• ICS'ler tek başına veya diğer tedavilerle kombinasyon halinde alındığında egzersizle tetiklenen astımın sıklığını ve şiddetini azaltabilir, ancak tüm hastalarda egzersizle tetiklenen astımı elimine etmezler. 3

Kombine Tedavi Yaklaşımı

• Semptomlar optimal günlük ICS tedavisine rağmen devam ediyorsa, bir sonraki adım ICS'ye LABA eklemektir - monoterapi olarak değil. 4
• Kritik kontrendikasyon: LABA'lar asla monoterapi olarak kullanılmamalıdır çünkü astımla ilişkili mortalite riskini artırırlar. 1, 4
• Günlük LABA monoterapisi ayrıca tolerans oluşturur ve hem koruma süresini hem de büyüklüğünü azaltır. 1, 4
• Normal veya normale yakın bazal akciğer fonksiyonu olan kişilerde (FEV1 >%80 tahmin edilen değer) LABA içeren kombinasyon tedavisi kullanılmamalıdır çünkü düzenli SABA ve LABA kullanımı toleransa neden olabilir. 3

Farmakolojik Olmayan Tedbirler

• Egzersizden önce 10-15 dakikalık ısınma, bronkokonstriksiyon şiddetini %50'ye kadar azaltabilen refrakter bir dönem oluşturur. 1, 4
• Soğuk hava egzersizinde yüz maskesi veya atkı takmak, inspire edilen havayı ısıtır ve nemlendirir, böylece egzersizle tetiklenen astımın ozmotik tetikleyicilerini azaltır. 1, 4
• Genel fiziksel kondisyonun iyileştirilmesi ve sağlıklı vücut ağırlığına ulaşılması (obez olduğunda) egzersizle tetiklenen bronkokonstriksiyon riskini daha da düşürür. 1

Diğer Tedavi Seçenekleri

• Mast hücre stabilizatörleri (kromolyn ve nedokromil gibi) egzersizle tetiklenen astımı azaltabilir ancak kısa etki süresine sahiptir ve tek başına veya diğer ilaçlarla birlikte kullanıldığında 2-3 saatten fazla koruma sağlamaz. 3, 2
• Not: Mast hücre stabilizatörleri şu anda Amerika Birleşik Devletleri'nde mevcut değildir. 3

İzlem ve Takip

• Kurtarıcı SABA kullanımını takip edin; günlük kontrol tedavisinin 4 haftasından sonra haftada >2 kullanım devam ediyorsa, tedavi planını yeniden değerlendirin. 1, 4
• Düzenli takip esastır çünkü ilaç etkinliği hastalar arasında ve hasta içinde belirgin şekilde değişir. 3, 4
• Günlük bir kontrol ilacı başlatıldıktan sonra, yeterli semptom kontrolü ve önemli solunum kısıtlaması olmadan egzersiz yapabilme yeteneği için izleyin. 1
• Ofis ziyaretlerini düzenli olarak planlayın çünkü ilaçlar astım değişkenliği, çevresel koşullar, egzersiz uyaranının yoğunluğu ve taşifilaksi nedeniyle zaman içinde etkinlik açısından farklılık gösterebilir. 3

Yaygın Tuzaklar ve Kaçınılması Gerekenler

• Ek LABA dozları eklemeyin - bu, azalmış koruma süresi ve büyüklüğü ile kendini gösteren tolerans riskini artırır. 2
• Günlük veya sık SABA kullanımını izleyin, çünkü bu Trelegy gibi kombinasyon tedavisine rağmen yetersiz astım kontrolünü gösterebilir ve tedavi planının yeniden değerlendirilmesini gerektirir. 2
• Egzersizle tetiklenen astım, altta yatan astımın yetersiz kontrolünü yansıtır ve aktif astımın varlığını gösterir. 3