Rinoplasti Sonrası Nazal Steroid Kullanımı
Evet, rinoplasti sonrası nazal steroid kullanımı güvenlidir ve önerilir; ancak cerrahi sonrası en az 2 hafta bekleyerek başlanmalıdır.
Nazal Steroidlerin Güvenliği ve Etkinliği
Rinoplasti sonrası nazal kortikosteroid kullanımı, kronik rinosinüzit ve nazal polip hastalarında yaygın olarak güvenli ve iyi tolere edilir 1. Avrupa Rinoloji Kılavuzu (EPOS 2020), nazal kortikosteroidlerin kronik rinosinüzit hastalarında uzun süreli kullanımının etkili ve güvenli olduğunu yüksek kaliteli kanıtlarla desteklemektedir 1.
Başlangıç Zamanlaması
Postoperatif nazal steroid tedavisine genellikle cerrahi sonrası 2 hafta beklendikten sonra başlanır 1. Bu bekleme süresi, cerrahi bölgenin ilk iyileşme sürecini tamamlamasına olanak tanır.
Önerilen Tedavi Protokolleri
Standart Nazal Steroid Dozları
- Flutikazon propiyonat: Her burun deliğine günde 2 kez 50 μg 2
- Mometazon furoat: Günde 2 kez 200 μg 2
- Budesonid: Her burun deliğine günde 2 kez 50 μg 2
Bu dozlar, nazal semptomları önemli ölçüde azaltır ve özellikle nazal tıkanıklıkta etkilidir 2.
Perioperatif Sistemik Steroid Kullanımı
Rinoplasti sırasında ve sonrasında sistemik steroid kullanımı ayrı bir konudur ve nazal steroidlerden farklıdır:
Perioperatif Sistemik Steroid Önerileri
Amerikan Otolaringoloji Kılavuzu, rinoplasti hastalarına perioperatif sistemik steroid uygulanmasını bir seçenek olarak sunmaktadır 3. Bu, zorunlu bir öneri değil, cerrahın tercihine bırakılmış bir uygulamadır.
Sistemik Steroidlerin Kanıtlanmış Faydaları
Perioperatif steroid kullanımı, rinoplasti sonrası ödem ve ekimozu anlamlı şekilde azaltır 4, 5:
- İlk gün ve 7. günde üst ve alt göz kapağı ödemi ve ekimozunda belirgin azalma (P < 0.0001) 4
- İlk 3 günde periorbital ödem üzerinde en güçlü etki 5
- Preoperatif uygulama, postoperatif uygulamadan daha üstündür (P < 0.05) 4
- Uzatılmış dozlama, tek doz uygulamadan daha etkilidir (P < 0.05) 4
Sistemik Steroid Dozları (Sadece Perioperatif Dönem İçin)
Yüksek doz metilprednizolon rinoplastide etkili bulunmuştur 6:
- Tek doz 250-500 mg metilprednizolon veya
- Dört doz 250-500 mg metilprednizolon 6
- Alternatif: 10 mg deksametazon IV, prosedürden önce 7
Önemli Uyarılar ve Dikkat Edilmesi Gerekenler
Nazal Steroidler İçin
- Başlangıç zamanlaması kritiktir: Cerrahi sonrası en az 2 hafta bekleyin 1
- Uzun süreli kullanım güvenlidir: Nazal steroidler göz içi basıncını veya lens opasitesini etkilemez 1
- Yan etkiler genellikle hafiftir: En sık bildirilen yan etki hafif burun kanamasıdır 1
Sistemik Steroidler İçin
- Sadece perioperatif dönem için: Sistemik steroidler sadece cerrahi sırasında ve hemen sonrasında kullanılmalıdır 3
- 24 saatten uzun antibiyotik gereksizdir: Eğer antibiyotik verilecekse, 24 saatten uzun süre rutin olarak kullanılmamalıdır 3
- Yan etki riski: Yüksek doz sistemik steroid kullanımında kilo alımı, Cushingoid özellikler ve steroid kaynaklı diyabet riski vardır 1
Klinik Uygulama Algoritması
Rinoplasti Sonrası Nazal Steroid Kullanımı:
Cerrahi sonrası 0-2 hafta: Nazal steroid başlamayın; sadece cerrahın önerdiği perioperatif sistemik steroid varsa kullanın 1, 3
Cerrahi sonrası 2. haftadan itibaren: Nazal steroid başlayın (flutikazon, mometazon veya budesonid) 1, 2
Uzun süreli kullanım: Kronik rinosinüzit veya nazal polip öyküsü varsa, nazal steroidlere devam edin 1
Takip: 12 ay sonra nazal fonksiyon ve görünümden memnuniyeti değerlendirin 3
Özel Durumlar
Alerjik Fungal Rinosinüzit (AFRS) Hastaları
AFRS tanılı hastalarda postoperatif sistemik kortikosteroidler özellikle faydalıdır 1:
- Kısa dönem sonuçları iyileştirir (Seviye 1b kanıt) 1
- Uzun dönem nüksleri azaltır (Seviye 2b kanıt) 1
- 6 aylık kortikosteroid rejimi, 2 aylık tedaviye göre daha az nüks ile ilişkilidir (%10'a karşı %30) 1
Bu hastalar için nazal steroidler de faydalıdır, ancak nebulize budesonid standart nazal spreylere göre daha etkilidir 1.