In a patient with thrombocytopenia, which is safer: piperacillin‑tazobactam (Tazocin) or a carbapenem?

Medical Advisory BoardAll articles are reviewed for accuracy by our Medical Advisory Board
Educational purpose only • Exercise caution as content is pending human review
Article Review Status
Submitted
Under Review
Approved

Last updated: February 12, 2026 • View editorial policy

Personalize

Help us tailor your experience

Which best describes you? Your choice helps us use language that's most understandable for you.

Trombositopenisi Olan Hastalarda Piperasilin-Tazobaktam (Tazosin) ve Karbapenem Güvenliği

Trombositopenisi olan hastalarda piperasilin-tazobaktam (Tazosin), karbapenem grubuna göre daha güvenli değildir ve hatta daha yüksek trombositopeni riski taşır; bu nedenle trombositopenik hastalarda karbapenem tercih edilmelidir.

Piperasilin-Tazobaktam'ın Trombositopeni Riski

İmmün-Aracılı Trombositopeni

  • Piperasilin-tazobaktam, ilaç kaynaklı immün-aracılı trombositopeniye neden olabilen iyi bilinen bir ajandır ve trombositleri tanıyan antikorlar oluşturarak şiddetli trombositopeni geliştirebilir. 1, 2

  • Yeniden maruziyette hızlı başlangıçlı şiddetli trombositopeni özellikle tehlikelidir: İlacın yeniden verilmesinden sadece 8 saat sonra trombosit sayısı 317 × 10³/mm³'den 7 × 10³/mm³'e düşebilir. 1

  • Kritik hastalarda yapılan randomize kontrollü bir çalışmada, siprofloksasin ve piperasilin-tazobaktam kullanımı relatif trombositopeni riskini artırmıştır (sefuroksime kıyasla RR: 2.08 ve 1.44). 3

Klinik Vakalar ve Ciddiyet

  • Kardiyak cerrahi sonrası bir hastada, piperasilin-tazobaktam yeniden başlatıldıktan 8 saat sonra trombosit sayısı 317 × 10³/mm³'den 7 × 10³/mm³'e düşmüş ve ilacın kesilmesinden 2 gün sonra düzelmeye başlamıştır. 1

  • Çoklu vaka raporları, piperasilin-tazobaktam'ın önceki maruziyeti olan hastalarda yeniden verildiğinde hızlı ve şiddetli trombositopeni geliştirebileceğini göstermiştir. 2

  • Bir transplant hastasında, Zosyn başlatıldıktan 1 gün sonra trombosit sayısı 216,000/μL'den 6,000/μL'ye düşmüş ve 3. günde 1'e kadar inmiştir. 4

Karbapenemlerin Güvenlik Profili

Trombositopeni Riski Açısından Avantajlar

  • Karbapenemler için literatürde piperasilin-tazobaktam'a benzer şekilde hızlı başlangıçlı, immün-aracılı trombositopeni vakaları bildirilmemiştir. 1, 5, 2

  • Febril nötropeni çalışmalarında, karbapenemler (özellikle meropenem) beta-laktam antibiyotikler arasında kabul edilebilir güvenlik profili göstermiştir. 6

Genel Güvenlik Verileri

  • WHO 2024 kılavuzunda, piperasilin-tazobaktam en düşük mortalite oranına sahip olsa da (RR 0.56), karbapenemlerle karşılaştırıldığında daha sık psödomembranöz kolit görülmüştür (karbapenemler için RR 1.94). 6

  • Ancak bu yan etki, trombositopenisi olan hastalarda hayati tehlike oluşturan trombositopeni riskinden çok daha az kritiktir. 1, 2

Klinik Karar Algoritması

Trombositopenik Hastalarda Antibiyotik Seçimi

  1. Mevcut trombosit sayısını değerlendirin:

    • Trombosit sayısı < 50 × 10⁹/L ise: Piperasilin-tazobaktam'dan kaçının, karbapenem tercih edin. 6
    • Trombosit sayısı 25-50 × 10⁹/L arasında ise: Tam doz antikoagülasyon bile riskli kabul edilir; piperasilin-tazobaktam'ın ek trombositopeni riski kabul edilemez. 6

  2. Önceki piperasilin-tazobaktam maruziyetini sorgulayın:

    • Son 3 ay içinde piperasilin-tazobaktam kullanımı varsa: Yeniden maruziyet durumunda 8 saat içinde katastrofik trombositopeni riski vardır. 1, 2
    • Bu hastalarda mutlaka karbapenem kullanın. 1

  3. Enfeksiyon tipine göre seçim:

    • Toplum kökenli enfeksiyonlar: Karbapenem gereksiz olabilir ancak trombositopeni varsa güvenlik nedeniyle tercih edilebilir. 6
    • Hastane kökenli ciddi enfeksiyonlar: Karbapenem zaten endikedir ve trombositopeni varlığında ek güvenlik avantajı sağlar. 6, 7

Önemli Uyarılar ve Tuzaklar

Tanısal Zorluklar

  • Kritik hastalarda trombositopeninin çok sayıda nedeni olabilir; ancak piperasilin-tazobaktam başlatıldıktan sonra ani trombosit düşüşü görülürse ilacı hemen kesin. 5

  • Naranjo Advers İlaç Reaksiyonu Olasılık Skalası, piperasilin-tazobaktam ile trombositopeni arasında "olası ilişki" (skor 6) göstermiştir. 1

Yönetim Stratejileri

  • Piperasilin-tazobaktam kesildiğinde, trombosit sayısı genellikle 2 gün içinde düzelmeye başlar. 1

  • Meropenem, piperasilin-tazobaktam'a güvenli bir alternatiftir ve trombositopenik hastalarda tercih edilmelidir. 1

  • Kortikosteroid tedavisi, piperasilin-tazobaktam kaynaklı immün-aracılı trombositopeniyi hafifletebilir ancak bu, ilacın kesilmesinin yerini tutmaz. 5

Antimikrobiyal Yönetim Perspektifi

  • Karbapenemlerin gereksiz kullanımından kaçınılması önemli olsa da 6, trombositopenisi olan hastalarda güvenlik endişeleri antimikrobiyal koruma endişelerinden önce gelmelidir. 7

  • Piperasilin-tazobaktam, genel popülasyonda en düşük yan etki oranına sahip olsa da (RR 0.25) 6, bu avantaj trombositopenisi olan hastalarda geçerli değildir. 1, 3

References

6
Guideline

Guideline Directed Topic Overview

Dr.Oracle Medical Advisory Board & Editors, 2025

7
Guideline

Antibiotic Therapy for Febrile Patients without Sepsis

Praxis Medical Insights: Practical Summaries of Clinical Guidelines, 2025

Related Questions

Can piperacillin-tazobactam (Pip/Taz) cause thrombocytopenia?
What antibiotics are associated with thrombocytopenia?
Can Meropenem (meropenem) cause thrombocytopenia?
Is it safe to give Piptaz (Piperacillin/Tazobactam) to a patient with severe thrombocytopenia?
What should be done if thrombocytopenia occurs in a patient taking piperacillin/tazobactam, ceftriaxone, or vancomycin?
Which antibiotics should be avoided in patients with thrombocytopenia?
Is a penicillin allergy a contraindication to administering Ancef (cefazolin)?
What percentage of pelvic inflammatory disease cases are attributable to inadequately treated Trichomonas vaginalis infection?
What are the differential diagnoses for urinary symptoms in a healthy 23‑year‑old?
What are the new FIGO diagnoses for dysfunctional labour in the early active phase and true active phase, including the specific cervical dilation rate thresholds and arrest criteria?
What is the recommended management for a patient with uncomplicated sedative, hypnotic, or anxiolytic dependence (ICD‑10 code F13.20)?

Professional Medical Disclaimer

This information is intended for healthcare professionals. Any medical decision-making should rely on clinical judgment and independently verified information. The content provided herein does not replace professional discretion and should be considered supplementary to established clinical guidelines. Healthcare providers should verify all information against primary literature and current practice standards before application in patient care. Dr.Oracle assumes no liability for clinical decisions based on this content.

Have a follow-up question?

Our Medical A.I. is used by practicing medical doctors at top research institutions around the world. Ask any follow up question and get world-class guideline-backed answers instantly.

Ask Question