Acinetobacter baumannii Bakteriyemisi Yönetimi
Karbapenem-duyarlı A. baumannii bakteriyemisinde karbapenemler (imipenem, meropenem veya doripenem) ilk seçenek olmalıdır; karbapenem-dirençli suşlarda ise sulbaktam MIC ≤4 mg/L ise yüksek doz ampisilin-sulbaktam tercih edilmeli, aksi takdirde kolistin bazlı kombinasyon tedavisi uygulanmalıdır. 1, 2
Tedavi Algoritması
1. Duyarlılık Testine Göre İlk Değerlendirme
Karbapenem-duyarlı izolatlar için:
- Karbapenem direncinin düşük olduğu bölgelerde imipenem, meropenem veya doripenem ilk seçenektir 1, 2
- Ertapenem A. baumannii'ye karşı aktivitesi olmadığı için asla kullanılmamalıdır 1
- Düşük karbapenem direnç oranlarına sahip bölgelerde (<25%) monoterapi yeterli olabilir 1
Karbapenem-dirençli A. baumannii (CRAB) için:
- Sulbaktam MIC değerini kontrol edin 1, 2
- MIC ≤4 mg/L ise: Ampisilin-sulbaktam polimiksinlere göre daha iyi güvenlik profili nedeniyle tercih edilir 1, 2
- MIC >4 mg/L veya sulbaktam dirençli ise: Kolistin bazlı tedavi gereklidir 2, 3
2. Spesifik Dozlama Önerileri
Yüksek doz ampisilin-sulbaktam (sulbaktam-duyarlı izolatlar için):
- 3 gram sulbaktam her 8 saatte bir, 4 saatlik infüzyon olarak (günlük toplam 9-12 gram) 1, 4, 2
- Bu dozlama MIC ≤4 mg/L olan izolatlar için optimal farmakokinetik/farmakodinamik hedeflere ulaşır 1
- Kritik hastalarda veya artmış renal klerensi olanlarda günde 12 grama kadar çıkılabilir 1
Kolistin dozlaması:
- Yükleme dozu: 9 milyon IU IV 3 veya 5 mg CBA/kg IV 2
- İdame dozu: 4.5 milyon IU her 12 saatte bir 3 veya 2.5 mg CBA × (1.5 × CrCl + 30) IV her 12 saatte bir 2
- Renal fonksiyona göre doz ayarlaması yapılmalıdır 2, 3
Karbapenem dozlaması (duyarlı izolatlar için):
3. Kombinasyon Tedavisi Kararı
Ağır enfeksiyonlar ve septik şok için:
- İki in vitro aktif ajanla kombinasyon tedavisi önerilir 1, 2
- Önerilen kombinasyonlar: kolistin + yüksek doz karbapenem (karbapenem MIC ≤32 mg/L ise) 2 veya kolistin + sulbaktam + tigesiklin 1
- Sulbaktam veya polimiksin + ikinci bir ajan (tigesiklin, rifampisin veya fosfomisin) klinik başarısızlıklarda veya MIC üst sınırda olan enfeksiyonlarda düşünülebilir 5, 1
Kaçınılması gereken kombinasyonlar:
- Kolistin + rifampisin: Kanıtlanmış klinik faydası yoktur 5, 1, 4
- Kolistin + glikopeptidler (vankomisin): Ek fayda sağlamadan nefrotoksisiteyi artırır 5, 1, 4
- Polimiksin-meropenem yüksek düzeyde karbapenem direnci olan CRAB için (MIC >16 mg/L) önerilmez 1, 4
4. Tedavi Süresi
Bakteriyemi için:
- Ağır enfeksiyonlarda, özellikle ağır sepsis veya septik şok durumlarında 2 hafta antimikrobiyal tedavi sürdürülmelidir 5, 1, 4
- Daha az ağır enfeksiyonlarda daha kısa süreler kabul edilebilir 5, 1
- Klinik yanıta göre tedavi süresi ayarlanmalıdır 4
5. Kritik Monitörizasyon Gereksinimleri
Kolistin kullanan hastalarda:
- Renal fonksiyonları yakından takip edin - nefrotoksisite %33'e kadar görülür 1, 4, 2
- Kolistin ile nefrotoksisite (%33) ampisilin-sulbaktama (%15.3) göre daha yüksektir 1, 4
- Renal disfonksiyon için doz ayarlaması yapın 2, 3
Rifampisin kullanıldığında:
- Hepatotoksisite riski nedeniyle haftalık karaciğer enzim değerlendirmesi yapın 1
6. Önemli Tuzaklar ve Uyarılar
Monoterapi hataları:
- Yüksek CRAB prevalansı olan bölgelerde (>%25 direnç oranları) ağır enfeksiyonlar için karbapenem monoterapisinden kaçının 1
- Tigesiklin suboptimal serum konsantrasyonları ve yüksek tedavi başarısızlık oranları nedeniyle bakteriyemide monoterapi olarak asla kullanılmamalıdır 1
- Sulbaktam ampirik monoterapi olarak kullanılmamalı - sadece duyarlılık doğrulamasından sonra yönlendirilmiş tedavi için kullanılmalıdır 1
Doz hataları:
- Ağır enfeksiyonlar için standart sulbaktam dozları (6 g/gün) yetersizdir - kritik hastalarda yüksek doz gereklidir 1
- Kolistin dozlaması karmaşıktır ve toksisiteyi minimize etmek için renal fonksiyona göre ayarlanmalıdır 4
Tedavi gecikmesi:
- Bilinen CRAB kolonizasyonu olan veya salgın sırasında kritik hastalarda duyarlılık sonuçları beklenirken uygun tedaviyi geciktirmeyin 1
Enfeksiyon Kontrol Önlemleri
Tek bir vaka bile önlem gerektirir:
- Daha önce tanımlanmamış bir alanda tek bir A. baumannii vakası tespit edilmesi enfeksiyon kontrol önlemlerinin uygulanmasını gerektirmelidir 5
Temel önlemler:
- Tüm A. baumannii enfeksiyonu veya kolonizasyonu olan hastalar için temas önlemleri kullanılmalıdır 5
- El hijyeni çok önemlidir - bulaşma olaylarının çoğunluğu sağlık çalışanlarının elleri yoluyla gerçekleşir 5
- Mümkünse tek odalarda izolasyon, değilse aynı organizmayı taşıyan hastaların kohortlanması 5
Sürveyans:
- Salgınlarda haftada en az bir kez tüm hastalar A. baumannii taşıyıcılığı açısından taranmalıdır 5
- Rektal ve faringeal sürüntüler ile ventile hastalarda trakeal sekresyonlar en iyi seçeneklerdir 5
- Hızlı MDR A. baumannii tanımlaması için kromojenik medya kullanılmalıdır 5
Çevre temizliği: