Batın Patolojileri Bakteriyemi Yapar mı?
Evet, batın patolojileri bakteriyemi yapabilir, ancak bu durum toplum kökenli enfeksiyonlarda nadirdir (%0-5 oranında), yoğun bakım hastalarında ve immünsüprese hastalarda ise daha sık görülür ve mortalite ile ilişkilidir. 1
Bakteriyemi Sıklığı ve Risk Faktörleri
Batın içi enfeksiyonlara eşlik eden bakteriyemi oranları klinik duruma göre değişkenlik gösterir:
- Toplum kökenli komplike batın içi enfeksiyonlarda bakteriyemi nadirdir ve rutin kan kültürü önerilmez 1
- Yayınlanmış bakteriyemi oranları %0 (apandisit serilerinde) ile %5 (perkütan drenaj serilerinde) arasında değişmektedir 1
- Yoğun bakım hastalarında bakteriyemi daha sık görülür ve artmış mortalite ile ilişkilidir 1, 2
Bakteriyemi İçin Yüksek Risk Faktörleri
Kan kültürü alınması gereken durumlar: 1
- Hasta klinik olarak toksik görünüyorsa
- İmmünsüprese hasta (kanser, immünsüpresif tedavi)
- Yoğun bakım hastası
- Sağlık hizmeti ilişkili enfeksiyon (hastanede >48 saat sonra gelişen)
- Son 90 gün içinde hastane yatışı olan hastalar
Bakteriyemiye Neden Olan Batın Patolojileri
Gastrointestinal Kaynaklı
Kolon ve distal ince barsak patolojileri en sık bakteriyemiye yol açar: 1, 3, 4
- Perforatif apandisit - Escherichia coli (%71) ve Bacteroides fragilis (%35) ile 3
- Divertikülit - Özellikle perfore olgularda 5
- Kolon tümörleri - Direkt mukoza invazyonu ile enterik flora sepsisi 1
- Nekrotik barsak segmentleri - Kan desteğini kaybeden tümörler enfeksiyon odağı oluşturur 1
Hepatobiliyer Patolojiler
- Kolanjit - Biliyer obstrüksiyon varlığında 1
- Karaciğer apsesi - Polimikrobiyal, anaeropları içerir 6
- Hepatik travma - Penetran yaralanmalarda 7
Genitoüriner Obstrüksiyon
Bakteriyemide İzole Edilen Mikroorganizmalar
Toplum Kökenli Enfeksiyonlarda
- Escherichia coli - %71 oranında dominant patojen
- Bacteroides fragilis - %35 oranında, obligat anaerob
- Diğer Bacteroides türleri - %71 oranında kollektif olarak
- Streptococcus türleri - %38
- Klebsiella türleri - %14
Hastane Kökenli Enfeksiyonlarda
Dirençli patojenler daha sıktır: 1, 8
- ESBL üreten Enterobacteriaceae
- Pseudomonas aeruginosa
- Vankomisine dirençli enterokoklar (VRE)
- Metisiline dirençli Staphylococcus aureus (MRSA)
- Candida türleri (yüksek riskli hastalarda)
Klinik Önemi ve Yönetim
Bakteriyeminin Prognostik Etkisi
Önemli bir nokta: Postoperatif batın içi enfeksiyonlarda bakteriyemi varlığı, tek başına mortaliteyi artırmaz, ancak hastalık şiddetinin bir göstergesidir 2
- Bakteriyemik hastalarda SOFA skoru daha yüksektir (8'e karşı 7) 2
- Mortalite için bağımsız risk faktörleri: acil cerrahi, yüksek SAPS II skoru, antifungal tedavi gereksinimi 2
- Bakteriyemi varlığı tedavi yaklaşımını değiştirmez 2
Kan Kültürü Endikasyonları
Rutin kan kültürü ÖNERİLMEZ: 1
- Düşük riskli toplum kökenli batın içi enfeksiyonlarda
Kan kültürü ÖNERİLİR: 1
- Klinik olarak toksik görünen hastalarda
- İmmünsüprese hastalarda (antimikrobiyal tedavi süresini belirlemede yardımcı)
- Sağlık hizmeti ilişkili enfeksiyonlarda
- Yoğun bakım hastalarında
Özel Durumlar ve Tuzaklar
Nadir Anaerobik Bakteriyemiler
Dikkat edilmesi gereken noktalar: 6, 5
- Bilophila wadsworthia - Hepatobiliyer enfeksiyonlarda, MALDI-TOF ile tanı gerektirir 6
- Desulfovibrio desulfuricans - Yaşlılarda (%73,7 >60 yaş), gastrointestinal lezyonlardan kaynaklı 5
- Standart aerobik kültür teknikleri obligat anaeropları tespit edemez 4
- Uygun anaerobik kültür için 1-10 mL sıvının doğrudan anaerobik kan kültürü şişesine inokulasyonu gerekir 1, 4
Kontaminasyon vs Gerçek Patojen
Bacillus cereus gibi mikroorganizmalar batın travması ve hepatik lezyonlarda gerçek patojen olabilir, kontaminant olarak göz ardı edilmemelidir 7
Endokardit Riski
Toplum kökenli komplike batın içi enfeksiyonlarda bakteriyemiye eşlik eden mikroorganizmaların normal kapaklarda endokardit veya metastatik apse oluşturma potansiyeli düşüktür 1
İstisnalar (endokardit riski taşıyan): 1
- Staphylococcus aureus
- Candida türleri
- Streptococcus milleri
Bu mikroorganizmalar batın içi enfeksiyonlarda nadiren izole edilir, bu nedenle rutin kan kültürü önerilmez 1