What is the treatment algorithm for severe vitamin B12 deficiency?

Medical Advisory BoardAll articles are reviewed for accuracy by our Medical Advisory Board
Educational purpose only • Exercise caution as content is pending human review
Article Review Status
Submitted
Under Review
Approved

Last updated: February 19, 2026 • View editorial policy

Personalize

Help us tailor your experience

Which best describes you? Your choice helps us use language that's most understandable for you.

Ağır B12 Eksikliğinin Tedavi Algoritması

Ağır B12 eksikliğinde, nörolojik tutulum varlığına göre tedavi protokolü belirlenir: nörolojik semptomlar varsa hidroksokobalamin 1 mg intramüsküler gün aşırı iyileşme duruncaya kadar, nörolojik tutulum yoksa haftada 3 kez 2 hafta boyunca uygulanır, ardından her iki ayda bir yaşam boyu idame tedavisine geçilir. 1

Başlangıç Tedavi Protokolü

Nörolojik Tutulum Varsa (Parestezi, Ataksi, Kognitif Bozukluk, Glossit)

  • Hidroksokobalamin 1 mg intramüsküler gün aşırı uygulanır ve nörolojik iyileşme duruncaya kadar (genellikle haftalar-aylar) devam edilir 1
  • Nörolojik tutulumda agresif tedavi zorunludur çünkü gecikmeler kalıcı sinir hasarına yol açabilir 1
  • İyileşme platosuna ulaştıktan sonra her 2 ayda bir 1 mg intramüsküler yaşam boyu idame tedavisine geçilir 1

Nörolojik Tutulum Yoksa

  • Hidroksokobalamin 1 mg intramüsküler haftada 3 kez, 2 hafta boyunca uygulanır 1
  • Ardından her 2-3 ayda bir 1 mg intramüsküler yaşam boyu idame tedavisine geçilir 1

Kritik Güvenlik Önlemleri

  • Folik asit asla B12 tedavisinden önce verilmemelidir - folik asit megaloblastik anemiyi maskeleyebilir ancak omurilik subakut kombine dejenerasyonunun ilerlemesine izin verir 1, 2
  • B12 replasyonu başarılı olduktan sonra, sadece folat eksikliği de belgelenmişse folik asit 5 mg günlük eklenebilir 1

Böbrek Fonksiyonuna Göre Preparat Seçimi

  • Normal böbrek fonksiyonunda (eGFR ≥50 mL/dk): Hidroksokobalamin tercih edilir, sianokobalamin alternatif olarak kullanılabilir 1
  • Böbrek yetmezliğinde (eGFR <50 mL/dk): Hidroksokobalamin veya metilkobalamin kullanılmalı, sianokobalamin kesinlikle kaçınılmalıdır 1
  • Sianokobalamin böbrek yetmezliğinde siyanür metabolitlerinin birikmesine ve kardiyovasküler olay riskinin 2 kat artmasına neden olur 1

İdame Tedavi Sıklığının Bireyselleştirilmesi

Standart protokol her 2-3 ayda bir 1 mg intramüsküler olsa da 1:

  • Aylık dozlama (1000 mcg IM aylık) bazı hastalarda metabolik gereksinimleri daha iyi karşılayabilir 1
  • Özellikle şu durumlarda daha sık dozlama gerekebilir:
    • Standart dozlamaya rağmen devam eden semptomlar 1
    • Bariatrik cerrahi sonrası hastalar 1
    • Yaygın ileal hastalık veya rezeksiyon (>20 cm) 1

İzlem Parametreleri

  • İlk yılda 3,6 ve 12. aylarda serum B12 ve tam kan sayımı kontrol edilir 1
  • Stabilizasyondan sonra yılda bir kez izlem yapılır 1
  • Homosistein hedefi <10 μmol/L olmalıdır (optimal kardiyovasküler sonuçlar için) 1, 2
  • Metilmalonik asit (MMA) >271 nmol/L ise fonksiyonel eksiklik devam ediyor demektir 1

Özel Popülasyonlar

Bariatrik Cerrahi Sonrası

  • Yaşam boyu her 3 ayda bir 1 mg IM profilaktik hidroksokobalamin veya günlük 1000-2000 mcg oral B12 1
  • Gebelik planlayan hastalarda her 3 ayda bir B12 düzeyi kontrol edilmelidir 1

İleal Rezeksiyon >20 cm veya Crohn Hastalığı

  • Belgelenmiş eksiklik olmasa bile aylık 1000 mcg IM profilaktik tedavi gerekir 1
  • 30-60 cm'den fazla ileal tutulum rezeksiyon olmasa bile risk oluşturur 1

Tedavi Yanıtının Değerlendirilmesi

  • Nörolojik semptomlar (parestezi, ataksi, kognitif bozukluk) genellikle motor semptomlardan önce düzelir 1
  • Hematolojik yanıt (retikülosit artışı) genellikle 3-10. günler arasında görülür 3
  • İlk 48 saat içinde serum potasyum yakından izlenmeli ve gerekirse potasyum replase edilmelidir 3

Sık Yapılan Hatalar

  • Serum B12 düzeyleri normale dönse bile tedaviyi kesmemek - hastalar muhtemelen yaşam boyu tedaviye ihtiyaç duyacaktır 1
  • Sadece serum B12'ye güvenmemek - fonksiyonel eksikliği gözden kaçırabilir 4
  • Nörolojik semptomlar tekrarlarsa enjeksiyon sıklığını artırmayı veya oral formdan enjektabl forma geçmeyi düşünmek 1

References

1
Guideline

Vitamin B12 Injection Guidelines

Praxis Medical Insights: Practical Summaries of Clinical Guidelines, 2026

2
Guideline

Vitamin B12 Deficiency Treatment and Recovery

Praxis Medical Insights: Practical Summaries of Clinical Guidelines, 2025

4
Guideline

Vitamin B12 and Magnesium Deficiency Diagnosis

Praxis Medical Insights: Practical Summaries of Clinical Guidelines, 2026

Related Questions

What is the recommended initial management for an adult with confirmed low vitamin B12 deficiency?
How to treat a 34-year-old with active vitamin B12 deficiency and no pernicious anemia?
What is the recommended management for a patient with a history of vitamin B12 deficiency and currently has a high vitamin B12 level of 1666 while on supplements?
What is the management for a patient with vitamin B12 deficiency and hypernatremia?
What is the recommended treatment for Vitamin B12 deficiency?
What is the first‑line oral antibiotic for a non‑healing Wagner grade 1 diabetic foot ulcer in a patient who has previously received or cannot take clindamycin?
An 8‑year‑old male with attention‑deficit/hyperactivity disorder taking lisdexamfetamine (Vyvanse) is experiencing irritability; what dose adjustments, timing changes, or alternative treatments are recommended?
What should I do if an adult patient has taken 4000 mg of acetaminophen (Tylenol) within 24 hours?
How should I diagnose and treat a 59‑year‑old woman with a history of gallstones, fatty liver disease, chronic kidney disease stage 3a, hypertension, pre‑diabetes, hyperlipidemia, anemia, anxiety/depression, recent 13‑lb unintentional weight loss, decreased appetite, steatorrhea with floating stools, and five‑day constipation, who is currently not taking any medications but is now willing to receive a blood transfusion if indicated?
What is the initial dose of sertraline (Zoloft) for a 13-year-old child?
As a family‑nurse practitioner, can I prescribe the human papillomavirus (HPV) vaccine for a 37‑year‑old woman?

Professional Medical Disclaimer

This information is intended for healthcare professionals. Any medical decision-making should rely on clinical judgment and independently verified information. The content provided herein does not replace professional discretion and should be considered supplementary to established clinical guidelines. Healthcare providers should verify all information against primary literature and current practice standards before application in patient care. Dr.Oracle assumes no liability for clinical decisions based on this content.

Have a follow-up question?

Our Medical A.I. is used by practicing medical doctors at top research institutions around the world. Ask any follow up question and get world-class guideline-backed answers instantly.

Ask Question