Which antibodies are most effective for serologic diagnosis of celiac disease?

Αντισώματα για τη Διερεύνηση της Κοιλιοκάκης

Τα αντισώματα IgA έναντι της ιστικής τρανσγλουταμινάσης (IgA tTG) σε συνδυασμό με τη μέτρηση της ολικής IgA αποτελούν την πλέον αποδοτική αρχική εξέταση για τη διερεύνηση της κοιλιοκάκης. 1, 2

Πρωτογενής Εξέταση Επιλογής

• Τα IgA tTG αντισώματα είναι η προτιμώμενη πρώτη γραμμή εξέτασης, με ευαισθησία 90,7% και ειδικότητα 87,4% στους ενήλικες (κατώφλι 15 U/mL) και ευαισθησία 97,7% με ειδικότητα 70,2% στα παιδιά (κατώφλι 20 U/mL). 1

• Η μέτρηση της ολικής IgA πρέπει να γίνεται πάντα ταυτόχρονα με τα IgA tTG, καθώς η ανεπάρκεια IgA εμφανίζεται σε 1-3% των ασθενών με κοιλιοκάκη και προκαλεί ψευδώς αρνητικά αποτελέσματα. 1, 2, 3

• Η εξέταση IgA tTG είναι καλύτερη στο να αποκλείει την κοιλιοκάκη παρά στο να την επιβεβαιώνει, λόγω της χαμηλότερης ειδικότητας σε σχέση με την ευαισθησία. 1

Επιβεβαιωτική Εξέταση

• Τα IgA αντιενδομυσιακά αντισώματα (IgA EMA) πρέπει να χρησιμοποιούνται ως δεύτερης γραμμής επιβεβαιωτική εξέταση όταν τα IgA tTG είναι θετικά, καθώς έχουν εξαιρετική ειδικότητα 99,6% στους ενήλικες και 93,8% στα παιδιά. 1, 2

• Η ευαισθησία των IgA EMA είναι ελαφρώς χαμηλότερη (88,0% στους ενήλικες, 94,5% στα παιδιά) σε σχέση με τα IgA tTG, αλλά η υψηλή ειδικότητα τα καθιστά ιδανικά για επιβεβαίωση. 1

• Όταν τα IgA tTG υπερβαίνουν το 10πλάσιο του ανώτερου φυσιολογικού ορίου και τα EMA είναι θετικά σε δεύτερο δείγμα, η θετική προγνωστική αξία για κοιλιοκάκη προσεγγίζει το 100%. 2

Εξετάσεις σε Ασθενείς με Ανεπάρκεια IgA

• Σε άτομα με χαμηλή ή απούσα ολική IgA, πρέπει να χρησιμοποιούνται IgG-based εξετάσεις αντί των IgA. 1, 3, 4

• Τα IgG αντισώματα έναντι απαμιδωμένων πεπτιδίων γλιαδίνης (IgG DGP) είναι η προτιμώμενη εξέταση σε ασθενείς με ανεπάρκεια IgA, με εξαιρετική διαγνωστική ακρίβεια (ευαισθησία 93,6%, ειδικότητα 99,4% στους ενήλικες). 1, 2, 3

• Τα IgG EMA ή IgG tTG μπορούν επίσης να χρησιμοποιηθούν σε ασθενείς με ανεπάρκεια IgA, αλλά τα IgG DGP προτιμώνται λόγω της ανώτερης διαγνωστικής απόδοσης. 2, 3, 4

• Σημαντικό: Τα IgG tTG δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται ως πρωτογενής εξέταση όταν η ολική IgA είναι φυσιολογική, καθώς έχουν χαμηλή ειδικότητα (78,0-89,0%) και ευαισθησία (40,6-84,6%) σε αυτό το πλαίσιο. 2

Εξετάσεις που ΔΕΝ Συνιστώνται

• Τα αντισώματα έναντι γλιαδίνης (AGA) δεν προσφέρουν πρόσθετη διαγνωστική αξία και δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται στην πρωτογενή διερεύνηση. 1, 2

• Τα παλαιότερης γενιάς IgA/IgG AGA έχουν κατώτερη διαγνωστική απόδοση σε σύγκριση με τα IgA tTG και IgA EMA και πρέπει να αποφεύγονται. 1, 2

Κρίσιμες Προϋποθέσεις για Ακριβή Διάγνωση

• Οι ασθενείς πρέπει να καταναλώνουν τουλάχιστον 10g γλουτένης ημερησίως για 6-8 εβδομάδες πριν από τη σερολογική εξέταση για να αποφευχθούν ψευδώς αρνητικά αποτελέσματα. 1, 2, 5

• Ποτέ μην ξεκινάτε δίαιτα χωρίς γλουτένη πριν ολοκληρωθεί η διαγνωστική διερεύνηση, καθώς αυτό οδηγεί σε ψευδώς αρνητική σερολογία και μη συμπερασματικές βιοψίες. 1, 2, 5

Αλγόριθμος Διάγνωσης

1. Αρχική εξέταση: IgA tTG + ολική IgA 1, 2

2. Αν IgA tTG θετικά: Προσθέστε IgA EMA για επιβεβαίωση → Προχωρήστε σε ενδοσκόπηση με τουλάχιστον 6 βιοψίες δωδεκαδακτύλου 1, 2, 5

3. Αν IgA tTG αρνητικά και ολική IgA φυσιολογική: Η κοιλιοκάκη είναι απίθανη, εκτός αν υπάρχει υψηλή κλινική υποψία 1, 2

4. Αν ανεπάρκεια IgA: Χρησιμοποιήστε IgG DGP (προτιμώμενο) ή IgG tTG/EMA 2, 3, 4

Συχνές Παγίδες

• Η ασυμφωνία μεταξύ θετικών IgA tTG και αρνητικών EMA συμβαίνει σε 17,7% των περιπτώσεων και συνήθως αντιπροσωπεύει ψευδώς θετικά tTG παρά πραγματική νόσο. 6

• Σε περιπτώσεις ασυμφωνίας, προχωρήστε σε βιοψία για οριστική διάγνωση, ιδιαίτερα σε ομάδες υψηλού κινδύνου (συγγενείς α' βαθμού με κοιλιοκάκη, σακχαρώδης διαβήτης τύπου 1, αυτοάνοσες παθήσεις). 2, 6

• Η ευαισθησία των αντισωμάτων για την ανίχνευση διαιτητικών παραβάσεων σε ήδη διαγνωσμένους ασθενείς είναι μόνο 52-57%, επομένως αρνητική σερολογία δεν αποκλείει έκθεση σε γλουτένη. 2