Prednizonu azaldıqdan sonra nəfəs darlığı: İdarəetmə
Prednizonu 12 mq-a azaltdıqdan sonra nəfəs darlığı yarandıqda, ilk növbədə prednizonu əvvəlki effektiv dozaya qayıtmalı və sonra daha yavaş azaltma rejimi tətbiq etməlisiniz. 1
Dərhal Qiymətləndirmə
Nəfəs darlığının səbəbini müəyyənləşdirmək üçün aşağıdakıları yoxlayın:
- Əsas xəstəliyin alovlanması: Kortikosteroid azaldılması zamanı əsas iltihabi və ya immunoloji xəstəliyin aktivləşməsi ən çox rast gəlinən səbəbdir 1
- Adrenal çatışmazlıq əlamətləri: Zəiflik, yorğunluq, hipotenziya - xüsusilə uzunmüddətli steroid istifadəsindən sonra 1
- İnfeksiya: Kortikosteroidlər immunosupressiya yaradır və azaldılma zamanı infeksiya riski artır 2
Dərhal İdarəetmə Strategiyası
Prednizonu Dozasının Tənzimlənməsi
Prednizonu əvvəlki effektiv dozaya (simptomlar olmayan son doza) qayıtmalısınız: 1
- Əgər xəstə əvvəllər 15-20 mq-da stabil idisə, həmin dozaya qayıdın 1
- Bu dozada ən azı 2-3 həftə saxlayın, simptomlar tam aradan qalxana qədər 2
- İltihab markerlərinin (CRP, ESR) normallaşmasını təsdiqləyin 2
Yeni Azaltma Rejimi
Kritik eşik 10-15 mq/gün prednizondur - bu səviyyədə çox yavaş azaltma tələb olunur: 2
Azaltma sxemi:
- >50 mq: 10 mq hər 1-2 həftədə 2
- 50-25 mq: 5-10 mq hər 1-2 həftədə 2
- 25-15 mq: 2.5 mq hər 2-4 həftədə 2
- <15 mq: 1.25-2.5 mq hər 2-6 həftədə 2
Hər azaltma yalnız xəstə asimptomatik və CRP normal olduqda edilməlidir, xüsusilə <25 mq/gün dozalarda 2
Əlavə Tədbirlər
Steroid-Qoruyucu Agentlər
Əgər xəstə tez-tez residiv verir və ya yüksək steroid dozalarına asılıdır:
- Kolxisin 1 mq/gün: Steroid azaldılması zamanı residivlərin qarşısını almaq üçün əlavə edin 2
- Azatioprin 1-2 mq/kq/gün: Uzunmüddətli steroid asılılığında nəzərdən keçirin 2
- Mikofenolat: Azatioprinə dözümsüzlükdə alternativ 2
Xüsusi Xəstəlik Kontekstləri
Pulmonar histoplazmoz və ya digər infeksiyalar şübhəsi varsa:
- Kortikosteroid istifadəsi zamanı mütləq antifungal müalicə əlavə edin (itrakonazol 200 mq gündə 1-2 dəfə, 6-12 həftə) 2
- Bu, kortikosteroid-induksiyalı immunosupressiyanın törətdiyi proqressiv yayılmış xəstəlik riskini azaldır 2
XOAX və ya astma alovlanması:
Mühüm Xəbərdarlıqlar
Ən çox yayılmış səhv çox sürətli azaltmadır və ya çox aşağı dozadan başlamaqdır 2. Xəstələr tez-tez 10-15 mq/gün eşiyində residiv edirlər 2.
Kortikosteroid müalicəsi zamanı mütləq:
- Kalsium (1200-1500 mq/gün) və D vitamini (800-1000 BV/gün) əlavələri verin 2
- Uzunmüddətli istifadədə (>3 ay) sümük densitometriyası aparın 2
- Bifosfonatları ≥50 yaşlı kişilər və postmenopozal qadınlar üçün nəzərdən keçirin 2
Kortikosteroidləri kəskin dayandırmayın - bu adrenal böhrana və ya xəstəliyin şiddətli alovlanmasına səbəb ola bilər 1