What are the causes of chronic hypotension?

Medical Advisory BoardAll articles are reviewed for accuracy by our Medical Advisory Board
Educational purpose only • Exercise caution as content is pending human review
Article Review Status
Submitted
Under Review
Approved

Last updated: September 25, 2026 • View editorial policy

Have a follow-up question?

Our Medical A.I. is used by practicing medical doctors at top research institutions around the world. Ask any follow up question and get world-class guideline-backed answers instantly.

Ask Question

Kronik Hipotansiyon Nedenleri

Kronik hipotansiyon, çok sayıda nörolojik, kardiyovasküler, endokrin ve iatrojenik nedenden kaynaklanabilir ve bu nedenlerin sistematik değerlendirilmesi gerekir.

Ana Nedenler

Otonom Sinir Sistemi Disfonksiyonu

Otonom nöropatiler kronik hipotansiyonun en önemli nedenlerindendir 1. Bu durum birkaç formda ortaya çıkar:

  • Diyabetik otonom nöropati: Kardiyovasküler otonom nöropati (CAN) ileri evrede istirahat taşikardisi ve ortostatik hipotansiyon ile kendini gösterir 2. Diyabetiklerde ortostatik hipotansiyon daha sıktır 1.

  • Periferik otonom yetmezlik (Bradbury-Eggleston sendromu): Norepinefrin yokluğu ile karakterizedir 3.

  • Santral otonom yetmezlik (Shy-Drager sendromu): Merkezi sinir sistemi tutulumu ile seyreder 3.

  • Dopamin-beta-hidroksilaz eksikliği: Genetik bir defekt olup norepinefrin yokluğu ve dopamin birikimi ile karakterizedir 3.

İlaç Kaynaklı Nedenler

İlaçlar kronik hipotansiyonun en sık önlenebilir nedenidir 4:

  • Antihipertansif ilaçlar: Beta-blokerler ve alfa-blokerler özellikle ortostatik hipotansiyona neden olur 1
  • Diüretikler: Volüm kaybı yoluyla hipotansiyonu şiddetlendirir 1
  • Nitratlar: Venodilatasyon yaparak hipotansiyonu kötüleştirir 1
  • Kalsiyum kanal blokerleri: Kalp yetersizliği olmayan hastalarda kullanımı hipotansiyona yol açabilir 4
  • Trisiklik antidepresanlar ve fenotiazinler: Ortostatik hipotansiyonu şiddetlendirir 5
  • Opioidler: Gastrik boşalmayı etkileyerek dolaylı yoldan hipotansiyona katkıda bulunabilir 5

Kardiyovasküler Nedenler

  • Kalp yetersizliği: Düşük ejeksiyon fraksiyonlu kalp yetersizliği (HFrEF) hastalarında düşük kan basıncı sık görülür 4. Hemodinamik olarak korunmuş kardiyak indeks ancak azalmış total periferik vasküler direnç ile karakterizedir 6.

  • Baroreseptör disfonksiyonu: Postürden bağımsız geniş kan basıncı dalgalanmalarına neden olur 3, 7.

  • Mitral kapak prolapsusu: İdiyopatik sempatik ortostatik hipotansiyon ile ilişkili hipovolemi yapabilir 3.

Volüm Kaybı ve Hipovolemi

  • Aşırı sodyum kısıtlaması: Yetersiz tuz alımı 1
  • Dehidratasyon: İshal, ateş veya aşırı diüretik kullanımı gibi geçici tıbbi durumlar 4
  • Böbrek hastalığı: Volüm regülasyonu bozukluğu 1

Diyaliz Hastalarında Özel Durum

Kronik hipotansiyon hemodiyaliz hastalarının %5-10'unu etkiler 6. Hemodinamik olarak korunmuş kardiyak indeks, kalp hızı veya atım hacmi ile birlikte azalmış total periferik vasküler direnç ile karakterizedir. Vazokonstriktör ajanlara (norepinefrin ve anjiyotensin II) azalmış kardiyovasküler yanıt ve reseptör down-regülasyonu ile birlikte vazodilatörlerin (nitrik oksit veya adrenomedullin) artmış üretimi patogenezde rol oynar 6.

Endokrin ve Metabolik Nedenler

  • Adrenal yetmezlik: Kortizol ve aldosteron eksikliği
  • Hipotiroidi: Metabolik yavaşlama
  • Hipoglisemi: Özellikle diyabetiklerde 5

Nörolojik Tetikleyiciler

Paroksismal parasempatik aktivasyon çeşitli uyaranlarla tetiklenebilir 3:

  • Öksürük
  • İdrar yapma
  • Karotis sinüs basısı

Yaşlanma ile İlişkili Faktörler

70 yaş üzeri erkeklerin yaklaşık %7'sinde ortostatik hipotansiyon görülür 1. Yaşa bağlı olarak barorefleks duyarlılığı azalır ve otonom disfonksiyon artar 8. Ortostatik hipotansiyonun şiddeti ile erken ölüm, düşme ve kırıklar arasında güçlü korelasyon vardır 1.

Klinik Değerlendirme Yaklaşımı

Tanı Kriterleri

Ortostatik hipotansiyon, supin pozisyondan ayağa kalkışta ilk 3 dakika içinde sistolik kan basıncında ≥20 mmHg ve/veya diyastolik kan basıncında ≥10 mmHg düşüş olarak tanımlanır 4.

Değerlendirme Adımları

  1. Kan basıncı ölçümü: Hem supin/oturur hem de ayakta (3 dakika) pozisyonda ölçüm yapılmalıdır 4

  2. Semptom korelasyonu: Baş dönmesi ve yorgunluk gibi semptomların düşük kan basıncı ile ilişkisini kurmak esastır 4

  3. Ambulatuvar kan basıncı monitorizasyonu (ABPM): Ofis ölçümlerinde ortostatik hipotansiyon saptanmazsa düşünülmelidir 4

  4. İlaç gözden geçirmesi: Kalp yetersizliği için önerilmeyen kardiyovasküler tedavilerin (kalsiyum kanal blokerleri, santral etkili antihipertansifler, alfa-blokerler) azaltılması veya kesilmesi 4

  5. Geçici tıbbi durumların değerlendirilmesi: İshal, ateş veya aşırı diüretik kullanımı gibi dehidratasyona yol açan durumlar 4

Önemli Klinik Noktalar

  • Kritik eşik: Kronik kalp yetersizliği hastalarında sistolik kan basıncı <80 mmHg veya majör semptomlara neden olan hipotansiyon dikkatli değerlendirme gerektirir 4

  • Organ perfüzyonu önceliklidir: Düşük kan basıncı her zaman bozulmuş perfüzyon ile korele olmaz; semptom ve organ perfüzyonunun değerlendirilmesi esastır 4

  • Mortalite riski: Ortostatik hipotansiyon yaşa göre düzeltilmiş mortalitede %64 artış ile ilişkilidir 1

  • Kognitif etkilenme: Kronik hipotansiyonda azalmış kognitif performans, azalmış serebral kan akımı ve otonom disregülasyon belgelenmiştir 9

Hemodinamik köken: Yüksek kan basıncının aksine (artmış periferik direnç ile belirlenir), kronik hipotansiyonda azalmış kardiyak output kardinal hemodinamik sapma olabilir 9.

References

3
Research

Chronic hypotension. In the shadow of hypertension.

American journal of hypertension, 1992

5
Guideline

american association of clinical endocrinology clinical practice guideline: developing a diabetes mellitus comprehensive care plan-2022 update.

Endocrine practice : official journal of the American College of Endocrinology and the American Association of Clinical Endocrinologist, 2022

6
Research

Chronic hypotension in the dialysis patient.

Journal of nephrology, 2002

Related Questions

How to manage chronic hypotension?
What are the causes of orthostatic hypotension?
What are the differences in prevalence, causes, and management of orthostatic hypotension between adults under 40 years of age and those over 65 years of age?
Are there any contraindications with Minoxidil and Amitriptyline (Amitriptyline is an antidepressant, Minoxidil is a vasodilator)?
How should hypotension be managed in a patient taking alprazolam?
What are the clinical uses of glutathione administered by injection?
What is the recommended duration of diethylcarbamazine therapy for lymphatic filariasis?
In a 30‑year‑old male patient treated with ceftriaxone and doxycycline for an acute gastrointestinal infection, who now shows elevated alanine aminotransferase (ALT) and aspartate aminotransferase (AST) with normal bilirubin, what is the most likely cause of the transaminase rise?
In an asymptomatic 8‑week pregnant woman with positive total anti‑hepatitis A virus (HAV) antibodies, what is the appropriate next step in management?
What is the recommended dosage of Lactobacillus rhamnosus for pediatric patients?
When and how should rifaximin be used in adults, including indications, dosing regimens, contraindications, and safety considerations?

Professional Medical Disclaimer

This information is intended for healthcare professionals. Any medical decision-making should rely on clinical judgment and independently verified information. The content provided herein does not replace professional discretion and should be considered supplementary to established clinical guidelines. Healthcare providers should verify all information against primary literature and current practice standards before application in patient care. Dr.Oracle assumes no liability for clinical decisions based on this content.