Ορισμός Ψυχοτραυματικής Εμπειρίας
Μια ψυχοτραυματική εμπειρία ορίζεται ως η έκθεση ενός ατόμου σε πραγματικό ή απειλούμενο θάνατο, σοβαρό τραυματισμό ή σεξουαλική βία, είτε μέσω άμεσης βιωματικής εμπειρίας, είτε μέσω παρατήρησης του τραυματικού γεγονότος (ιδιαίτερα όταν αφορά φροντιστή), είτε μέσω πληροφόρησης ότι το τραυματικό γεγονός συνέβη σε στενό μέλος της οικογένειας ή φίλο. 1, 2
Βασικά Χαρακτηριστικά της Ψυχοτραυματικής Έκθεσης
Σύμφωνα με τις κατευθυντήριες οδηγίες της American Academy of Pediatrics και τα διαγνωστικά κριτήρια του DSM-5, η ψυχοτραυματική εμπειρία περιλαμβάνει τρεις κύριους τρόπους έκθεσης 1:
Τρόποι Έκθεσης
- Άμεση βιωματική εμπειρία: Το άτομο βιώνει άμεσα το τραυματικό γεγονός
- Παρατήρηση: Το άτομο είναι μάρτυρας του τραυματικού γεγονότος, ιδιαίτερα όταν αφορά σημαντικό πρόσωπο αναφοράς
- Έμμεση πληροφόρηση: Το άτομο μαθαίνει ότι το τραυματικό γεγονός συνέβη σε στενό συγγενή ή φίλο, χωρίς άμεση εμπειρία ή παρατήρηση
Φύση του Τραυματικού Γεγονότος
Το τραυματικό γεγονός πρέπει να περιλαμβάνει 2:
- Απειλή για τη ζωή: Πραγματικός ή απειλούμενος θάνατος
- Σωματική ακεραιότητα: Σοβαρός τραυματισμός ή απειλή για τη σωματική ακεραιότητα του εαυτού ή άλλων
- Σεξουαλική βία: Βιασμός, σεξουαλική κακοποίηση ή απειλή σεξουαλικής βίας
Επιδημιολογικά Δεδομένα
Η έκθεση σε τραυματικά γεγονότα είναι εξαιρετικά συχνή, με επιδημιολογικά δεδομένα να δείχνουν ότι τουλάχιστον το 70% του γενικού πληθυσμού μπορεί να έχει εκτεθεί σε τραυματικό γεγονός, με μέσο όρο 3,2 τραύματα κατά τη διάρκεια της ζωής 2.
Σημαντικές Παρατηρήσεις
Κρίσιμη διάκριση: Η ψυχοτραυματική εμπειρία δεν ταυτίζεται αυτόματα με τη Διαταραχή Μετατραυματικού Στρες (PTSD). Ενώ πολλά άτομα μπορούν να προσαρμοστούν μετά από τέτοια έκθεση, κάποια αναπτύσσουν μακροχρόνιες δυσκολίες που οδηγούν σε ευρύ φάσμα δυσμενών εκβάσεων όπως άγχος, κατάθλιψη, χρήση ουσιών και άλλες λειτουργικές διαταραχές 2.
Η διάγνωση PTSD απαιτεί συγκεκριμένα συμπτώματα (επανεμπειρία, αποφυγή, αρνητικές αλλαγές στη γνωστική λειτουργία και τη διάθεση, αυξημένη διέγερση) που διαρκούν τουλάχιστον 1 μήνα και προκαλούν σημαντική λειτουργική διαταραχή 1.