Αιτίες Πνευμονικού Οιδήματος
Το πνευμονικό οίδημα προκαλείται κυρίως από δύο μηχανισμούς: αυξημένη υδροστατική πίεση (καρδιογενές) ή αυξημένη διαπερατότητα των τριχοειδών (μη καρδιογενές).
Καρδιογενείς Αιτίες
Το καρδιογενές πνευμονικό οίδημα προκύπτει όταν η πίεση στα πνευμονικά τριχοειδή υπερβαίνει την ογκωτική πίεση του πλάσματος λόγω αυξημένης αριστερής κολπικής πίεσης 1.
Κύριες Καρδιακές Παθήσεις:
- Οξύ έμφραγμα μυοκαρδίου - Η πιο επείγουσα αιτία που απαιτεί άμεση επαναιμάτωση 2
- Καρδιακή ανεπάρκεια (συστολική ή διαστολική) - Η συχνότερη αιτία 2, 3
- Βαλβιδοπάθειες:
- Υπερτασική κρίση - Συχνός παράγοντας εκλύσεως (29% των περιπτώσεων) 4, 5
- Αρρυθμίες - Ιδιαίτερα ταχεία κολπική μαρμαρυγή (29% των περιπτώσεων) 1, 5
Παράγοντες Εκλύσεως σε Χρόνια Καρδιακή Νόσο:
- Άσκηση, συναισθηματικό στρες, λοίμωξη 1
- Κύηση 1
- Μη συμμόρφωση με φαρμακευτική αγωγή ή διατροφή 6
- Αναιμία 6
- Φάρμακα που αυξάνουν κατακράτηση νατρίου (ΜΣΑΦ) ή έχουν αρνητική ινότροπη δράση (βεραπαμίλη) 6
Μη Καρδιογενείς Αιτίες
Το μη καρδιογενές οίδημα προκύπτει από αυξημένη διαπερατότητα της κυψελιδοτριχοειδικής μεμβράνης 7, 8.
Σύνδρομο Οξείας Αναπνευστικής Δυσχέρειας (ARDS):
- Σήψη - Η συχνότερη αιτία ARDS, με μεταβλητούς βαθμούς τριχοειδικής διαπερατότητας 7
- Πνευμονία 9
- Εισπνοή καπνού 9
- Τραύμα 3
Άλλες Αιτίες:
- Νεφρική ανεπάρκεια - Προκαλεί υπερφόρτωση όγκου με κεντρική κατανομή οιδήματος 3
- Υψομετρικό πνευμονικό οίδημα 8, 9
- Τοξικότητα οξυγόνου 8
- Φάρμακα - Ιδιαίτερα τοκολυτικοί παράγοντες (25.5% των περιπτώσεων στην κύηση, συνήθως με συνδυασμό θειικής μαγνησίας και τερβουταλίνης) 10
- Νευρογενές πνευμονικό οίδημα - Από βλάβες ΚΝΣ 9
- Μειωμένη ογκωτική πίεση πλάσματος 7, 9
Διαφορική Διάγνωση
Κρίσιμη διάκριση: Το καρδιογενές οίδημα εμφανίζει βαρυτική κατανομή, αυξημένο καρδιακό μέγεθος, και συχνά υπεζωκοτικές συλλογές 3. Το ARDS δείχνει περιφερική πύκνωση με αεροβρογχόγραμμα, χωρίς διάμεση συσσώρευση υγρού 3.
Αιμοδυναμική επιβεβαίωση: Φυσιολογική ή χαμηλή πίεση πνευμονικού σφήνα με αναλογία πρωτεϊνών οιδηματικού υγρού/πλάσματος >0.7 υποδηλώνει μη καρδιογενές οίδημα 8.
Σημαντικές Παρατηρήσεις
Στη χρόνια μιτροειδική στένωση, παρά την πολύ υψηλή πνευμονική φλεβική πίεση, το πνευμονικό οίδημα μπορεί να μην εμφανιστεί λόγω σημαντικής μείωσης της πνευμονικής μικροαγγειακής διαπερατότητας 1. Η πνευμονική αρτηριακή υπέρταση που αναπτύσσεται μπορεί να "προστατεύει" τους πνεύμονες από οίδημα 7.
Στην κλινική πράξη, οι ασθενείς συχνά παρουσιάζουν μικτή αιτιολογία - π.χ. καρδιακή νόσος με επιπρόσθετη λοίμωξη ή υπερφόρτωση υγρών 6, 5.