Wysypka związana z wirusem B19 (Parvovirus B19)
Wysypka związana z zakażeniem parvowirusem B19 może świędzić u około 48-50% pacjentów, a jej morfologia jest polimorficzna z charakterystycznymi wzorami, które różnią się między dziećmi a dorosłymi.
Świąd (Pruritus)
Świąd występuje u około połowy pacjentów z zakażeniem parvowirusem B19 1, 2. Jest to istotna cecha kliniczna, która pomaga w rozpoznaniu, choć jej obecność nie jest stała.
Morfologia wysypki
U dzieci (klasyczna prezentacja):
Trzy stadia rozwoju:
Stadium pierwsze - rumień na policzkach z charakterystycznym wyglądem "policzka po uderzeniu" (slapped cheek appearance) 2
Stadium drugie - wysypka rozprzestrzenia się na tułów, kończyny i pośladki jako rozlany rumieniowy wysyp plamkowy. Intensywniejsza na powierzchniach wyprostnych. Dłonie i podeszwy zazwyczaj oszczędzone. Centralne blaknięcie tworzy charakterystyczny koronkowy lub siateczkowaty wzór (lacy/reticulated pattern) 2
Stadium trzecie - zanikanie i nawroty wysypki 2
U dorosłych (często atypowa prezentacja):
Cztery główne, czasem nakładające się wzory 1:
- Wysypka rumieniowa (86% przypadków) - często siateczkowata i obrączkowata (80%)
- Zmiany plamisto-grudkowe z częstym komponentem plamicowosinczym (purpuric) (69% przypadków)
- Wzór "rękawiczek i skarpetek" (gloves-and-socks pattern) - 24%
- Wzór okołozgięciowy (periflexural pattern) - 28%
- Wyczuwalna plamica (palpable purpura) - 24%
Rozmieszczenie u dorosłych:
- Kończyny dolne - 93% (najczęstsza lokalizacja)
- Tułów - 55%
- Ramiona - 45%
- Twarz - tylko 20% (w przeciwieństwie do dzieci) 1
Kluczowe cechy diagnostyczne
Elementy podstawowe:
- Zmiany głównie rumieniowe (86%)
- Często plamicowosinacze (purpuric) - 69% 1
- Siateczkowaty/koronkowy wzór w 80% przypadków - bardzo sugestywny dla B19 2
Rozkład akralny lub okołozgięciowy oraz obecność zmian plamicowosinaczych lub obrączkowatych/siateczkowatych są wysoce sugestywne dla zakażenia parvowirusem B19 1.
Ważne pułapki kliniczne
- U dorosłych wysypka jest mniej wyraźna niż u dzieci i często atypowa
- Tylko ~20% dorosłych ma rumień na twarzy 2
- Wysypka może być całkowicie nieobecna w niektórych przypadkach, szczególnie w kryzysie aplastycznym 3
- Może imitować inne choroby egzantematyczne - różnicowanie z innymi wirusowymi zakażeniami wymaga uwzględnienia wzoru siateczkowatego i rozmieszczenia 4
Rozpoznanie
Głównie kliniczne 2. W przypadkach wątpliwych lub atypowych:
- Serologia - IgM przeciwko parvowirusowi B19 potwierdza świeże zakażenie 5
- PCR - szczególnie przydatne w przypadkach atypowych 6, 7
Wysypka zazwyczaj ustępuje samoistnie w ciągu trzech tygodni bez następstw 2.