Τι Περιλαμβάνει η Συναισθηματική Ψύχωση NOS (Affective Psychosis NOS)
Η συναισθηματική ψύχωση NOS (μη διαφορετικά προσδιοριζόμενη) περιλαμβάνει ψυχωσικές διαταραχές που εμφανίζονται με συναισθηματικό σύνδρομο (διαταραχή διάθεσης) αλλά δεν πληρούν πλήρως τα κριτήρια για συγκεκριμένες διαγνώσεις όπως σχιζοσυναισθηματική διαταραχή, διπολική διαταραχή τύπου Ι με ψυχωσικά χαρακτηριστικά, ή μείζονα καταθλιπτική διαταραχή με ψυχωσικά χαρακτηριστικά.
Κλινικά Χαρακτηριστικά
Η κατηγορία της συναισθηματικής ψύχωσης ομαδοποιεί διαταραχές που παρουσιάζουν 1:
- Ψυχωσικά συμπτώματα (παραισθήσεις, ψευδαισθήσεις, αποδιοργανωμένη σκέψη)
- Συναισθηματικό σύνδρομο (μανιακά ή καταθλιπτικά επεισόδια)
- Κοινή πορεία θετικών και μανιακών συμπτωμάτων
- Παρόμοια κοινωνικο-δημογραφικά χαρακτηριστικά
Διαφοροδιάγνωση και Ετερογένεια
Η έρευνα δείχνει ότι οι συναισθηματικές ψυχώσεις εμφανίζουν περισσότερες ομοιότητες παρά διαφορές μεταξύ τους 1. Ωστόσο, υπάρχει κλινική ετερογένεια:
- Σχιζοσυναισθηματική διαταραχή: Πιο σοβαρή κλινική εικόνα στην αρχή, χειρότερη λειτουργική έκβαση
- Διπολική διαταραχή με ψύχωση: Υψηλότερα ποσοστά ακούσιων νοσηλειών, υψηλότερη γενετική προδιάθεση για διπολική διαταραχή 2
- Μείζων κατάθλιψη με ψύχωση: Παρόμοια πορεία συμπτωμάτων με τις άλλες ομάδες
Νευροβιολογικά Ευρήματα
Οι συναισθηματικές και μη-συναισθηματικές ψυχώσεις παρουσιάζουν 3:
- Κοινές ανωμαλίες λευκής ουσίας (diffusion tensor imaging)
- Διαφορετικές αναπτυξιακές τροχιές στις υποπεριοχές του νησιδίου
- Ανοσο-φλεγμονώδεις προφίλ που μπορούν να χαρακτηρίσουν βιολογικά διακριτές υποομάδες
Θεραπευτική Προσέγγιση
Πρώτο Επεισόδιο Ψύχωσης
Για νεαρά άτομα με πρώτο επεισόδιο 4:
- Άτυπα αντιψυχωσικά σε χαμηλές δόσεις (π.χ. 4 mg/ημέρα risperidone ή 20 mg/ημέρα olanzapine)
- Θεωρήστε τα ως "θεραπευτική δοκιμή" για περιορισμένη περίοδο
- Αν υπάρχει όφελος μετά από 6 εβδομάδες, συνεχίστε για 6 μήνες έως 2 χρόνια
- Σταδιακή απόσυρση φαρμάκων αν υπάρχει καλή ανάρρωση
Ψυχοκοινωνικές Παρεμβάσεις
Θεμελιώδεις για την πρώιμη θεραπεία 4:
- Γνωστική συμπεριφορική θεραπεία
- Οικογενειακή θεραπεία
- Γνωστική αποκατάσταση 5
- Ψυχοεκπαίδευση και ανάπτυξη δεξιοτήτων αντιμετώπισης
Κοινές Παγίδες
- Μην χρησιμοποιείτε αντιψυχωσικά εκτός αν πληρούνται κριτήρια DSM-IV/ICD-10 για ψυχωσική διαταραχή 4
- Εξαιρέσεις: Ταχεία επιδείνωση, σοβαρός αυτοκτονικός κίνδυνος που δεν ανταποκρίνεται σε θεραπεία κατάθλιψης, αυξανόμενη επιθετικότητα
- Αξιολογήστε και αντιμετωπίστε δευτερογενή αρνητικά συμπτώματα (από κατάθλιψη, άγχος, κατάχρηση ουσιών) 5
Προγνωστικοί Παράγοντες
Η έρευνα υποδεικνύει τρεις κατηγορίες ασθενών με ψύχωση που διασχίζουν τις διαγνωστικές κατηγορίες 2:
- Χαμηλότερη προνοσηρή λειτουργικότητα: Χαμηλότερα ποσοστά ανάρρωσης, υψηλότερη γενετική προδιάθεση για σχιζοφρένεια
- Ενδιάμεση λειτουργικότητα: Υψηλά επίπεδα ακούσιων νοσηλειών, υψηλή γενετική προδιάθεση για διπολική διαταραχή
- Υψηλότερη λειτουργικότητα: Περισσότεροι ψυχοκοινωνικοί στρεσογόνοι παράγοντες πριν την έναρξη, χαμηλότερη γενετική προδιάθεση για ψυχιατρικές διαταραχές
Η ομαδοποίηση των συναισθηματικών ψυχώσεων είναι κλινικά χρήσιμη για την ανάπτυξη θεραπευτικών στρατηγικών που είναι εύκολα κατανοητές από τους κλινικούς 1, παρά την ετερογένεια εντός της κατηγορίας.