Ano ang Trangkaso?
Ang trangkaso ay isang uri ng influenza-like illness (ILI) na maaaring magdulot ng komplikasyon tulad ng pneumonia, na maaaring maging sanhi ng mataas na morbidity at mortality lalo na sa mga high-risk na pasyente.
Kahulugan at Sintomas
- Ang trangkaso (influenza) ay isang acute respiratory infection na karaniwang nagdudulot ng mga sintomas tulad ng lagnat, ubo, pananakit ng ulo, pananakit ng lalamunan, at panghihina ng katawan 1
- Sa mga uncomplicated na kaso, ang sakit ay karaniwang gumagaling sa loob ng 7 araw, bagaman ang ubo, panghihina, at pagod ay maaaring magpatuloy ng ilang linggo 1
- Ang mga paunang sintomas ay maaaring mag-iba depende sa uri ng influenza virus, halimbawa, sa 'Asian' pandemic ng 1957 (H2N2), ang sakit ng ulo at lalamunan ay mga karaniwang paunang sintomas 1
Mga Komplikasyon
Pneumonia
- Ang pneumonia ay isa sa pinakamadalas na komplikasyon ng trangkaso, na may incidence na 2% hanggang 38%, depende sa viral at host factors 1
- May dalawang pangunahing uri ng influenza-related pneumonia:
1. Primary Viral Pneumonia
- Karaniwang nagkakaroon ng hirap sa paghinga sa loob ng unang 48 oras mula sa pagsisimula ng lagnat 1
- Ang pasyente ay maaaring magkaroon ng tuyong ubo na nagiging productive ng dugo-stained na plema 1
- Ang chest x-ray ay karaniwang nagpapakita ng bilateral interstitial infiltrates sa mid-zones 1
- Ang mortality rate sa mga na-ospital na pasyente ay mataas (>40%) kahit na may maximum supportive treatment 1
2. Secondary Bacterial Pneumonia
- Mas karaniwan (hanggang 4 na beses) kaysa sa primary viral pneumonia 1
- Karaniwang nagkakaroon ng mga sintomas ng pneumonia sa panahon ng early convalescent period (4-5 araw mula sa pagsisimula ng mga unang sintomas) 1
- Ang chest x-ray ay karaniwang nagpapakita ng lobar pattern ng consolidation 1
- Ang mortality rate ay nasa pagitan ng 7% hanggang 24% 1
- Ang mga karaniwang bakterya na nagdudulot nito ay Streptococcus pneumoniae, Staphylococcus aureus, Haemophilus influenzae, at beta-hemolytic streptococci 1
Iba pang Komplikasyon
- Cardiovascular: Maaaring magkaroon ng ECG abnormalities tulad ng ST segment deviation, T wave changes at rhythm disturbances 1
- Myositis: Pananakit ng kalamnan na karaniwang nagaganap sa likod at mga binti 1
Mga High-Risk na Pasyente
- Mga taong may chronic respiratory disease kabilang ang asthma 1
- Mga taong may chronic heart disease, chronic renal disease, chronic liver disease 1
- Mga taong may immunosuppression dahil sa sakit o treatment 1
- Mga taong may diabetes mellitus 1
- Lahat ng mga taong 65 taong gulang pataas 1
- Mga taong nasa long-stay residential care 1
Paggamot
- Para sa community-acquired pneumonia, ang mga antibiotics ay dapat ibigay batay sa pinakamalamang na pathogen, na isinasaalang-alang ang edad at klinikal na katayuan ng pasyente 1
- Para sa severe pneumonia na nangangailangan ng ICU admission, ang mga rekomendasyon ay:
- Para sa mga walang risk para sa Pseudomonas aeruginosa: Intravenous β-lactam (cefotaxime, ceftriaxone) plus either intravenous macrolide (azithromycin) o intravenous fluoroquinolone 1
- Para sa mga may risk para sa Pseudomonas aeruginosa: Selected intravenous antipseudomonal β-lactam plus intravenous antipseudomonal quinolone o aminoglycoside plus macrolide 1
Mga Paalala at Babala
- Ang secondary staphylococcal pneumonia ay may mas mataas na incidence ng lung abscess formation (14% vs 2%) at may mas mataas na mortality rate kumpara sa non-staphylococcal pneumonias (47% vs 16%) 1
- Ang mixed viral-bacterial pneumonia ay may mataas na mortality rate (>40%), katulad ng primary viral pneumonia 1
- Hanggang 20% ng mga pasyente na may non-resolving pneumonia ay maaaring magkaroon ng ibang sakit bukod sa community-acquired pneumonia kapag maingat na sinuri, kabilang ang malignancy, pulmonary embolism, inflammatory conditions, at empyema o abscess formation 2