Kailangan pa rin ng Post-Exposure Prophylaxis kahit 14 days na ang nakalipas
Dapat magsimula ng rabies post-exposure prophylaxis (PEP) ngayon na, kahit 14 days na ang nakalipas mula sa kagat, dahil ang pusa ay namatay at hindi nakumpleto ang 10-day observation period. 1
Bakit Kailangan pa rin ng PEP
Hindi Nakumpleto ang 10-Day Observation Period
- Ang standard protocol ay nangangailangan ng 10-day observation period para sa healthy na aso, pusa, o ferret na kumagat sa tao. 1
- Kung ang hayop ay namatay o napatay bago matapos ang 10 days, hindi na makukumpirma kung healthy pa rin ito throughout the observation period. 1
- Sa kasong ito, ang pusa ay napatay sa day 14, pero ang tanong ay kung healthy pa ba ito nung mga nakaraang araw bago namatay - hindi na ito mave-verify. 1
Walang Time Limit para sa PEP
- Ang CDC ay malinaw na nagsasabing "postexposure prophylaxis should be administered regardless of the length of the delay" basta walang clinical signs ng rabies sa exposed person. 1
- May documented cases ng rabies incubation period na higit sa 1 taon sa mga tao, kaya kahit delayed ang treatment, effective pa rin ito. 1
- Ang PEP ay "medical urgency, not a medical emergency" - kailangan gawin agad pero hindi pa huli ang lahat. 1
Tamang PEP Protocol para sa Pasyenteng Ito
Dahil Walang Prior Rabies Vaccination
- Kailangan ng complete PEP regimen: Rabies Immune Globulin (RIG) + 5 doses ng rabies vaccine. 1, 2
- RIG dosing: 20 IU/kg body weight, dapat i-infiltrate sa paligid ng sugat kung anatomically feasible, ang remaining volume ay i-inject IM sa ibang site malayo sa vaccine injection site. 1
- Vaccine schedule: Days 0,3,7,14, at 28. 1, 3
Kahit Gumaling na ang Sugat
- Ang healing ng sugat ay hindi basehan para hindi magbigay ng PEP. 1
- Ang RIG ay pwede pa ring ibigay hanggang day 7 after the first vaccine dose, kahit delayed. 1, 2
- Sa kasong ito (day 14 na), hindi na dapat ibigay ang RIG dahil assumed na may antibody response na from vaccine, pero kailangan pa rin ng vaccine series. 1
Wound Management (Kahit Late Na)
- Kahit delayed na, dapat pa rin i-emphasize ang importance ng wound care. 1
- Immediate washing with soap and water for 15 minutes ay markedly reduces rabies risk based on animal studies. 1, 3
- Consider tetanus prophylaxis at bacterial infection control. 1
Critical Pitfalls na Iwasan
Hindi Pwedeng Category II Classification
- Hindi ito Category II dahil may bleeding (Category III exposure ito). 2
- Category III exposures require both RIG and vaccine, hindi vaccine alone. 2
Bakit Hindi Pwedeng Observation Alone
- Ang observation period ay prospective, hindi retrospective - kailangan buhay at healthy ang hayop throughout the 10 days. 1
- Dahil namatay ang pusa before or during the observation period, hindi na valid ang observation approach. 1
- Kung stray or unwanted ang hayop, dapat euthanized at tested agad, o observed for 10 days - pero kung namatay na, dapat nag-start na ng PEP. 1
Specific Recommendation
Simulan agad ang PEP ngayon (day 14):
- Day 0 (today): First dose ng rabies vaccine - WALA nang RIG dahil beyond day 7 na. 1, 2
- Day 3: Second dose ng vaccine. 1
- Day 7: Third dose ng vaccine. 1
- Day 14: Fourth dose ng vaccine. 1
- Day 28: Fifth dose ng vaccine. 1
Ang delayed PEP ay highly effective pa rin - walang documented failures ng modern cell culture vaccines with proper administration, kahit delayed ang start. 1, 4