Pagkakaiba ng Osteoarthritis at Gouty Arthritis
Ang osteoarthritis at gouty arthritis ay dalawang magkaibang kondisyon na may iba't ibang sanhi, sintomas, at paggamot—ang osteoarthritis ay pagkasira ng kartilago sa kasukasuan dahil sa edad at paggamit, habang ang gouty arthritis ay biglaan at matinding pamamaga dahil sa kristal ng uric acid.
Pangunahing Pagkakaiba
Sanhi ng Sakit
- Osteoarthritis: Nangyayari ito dahil sa unti-unting pagkasira ng kartilago (cushion) sa pagitan ng mga buto sa kasukasuan, kasama ang pagbabago sa buto at kaunting pamamaga 1, 2
- Gouty arthritis: Dulot ito ng sobrang uric acid sa dugo na bumubuo ng mga kristal (monosodium urate) sa loob ng kasukasuan, na nagiging sanhi ng matinding pamamaga 1
Paano Nagsisimula ang Sakit
- Osteoarthritis: Dahan-dahan ang paglala ng sakit sa loob ng maraming buwan o taon, sumasakit lalo kapag gumagalaw ang kasukasuan 2, 3
- Gouty arthritis: Biglaan at napakasama ng sakit na karaniwang nagsisimula sa gabi, madalas sa hinlalaki ng paa, at umabot sa pinakamataas na sakit sa loob lamang ng 24 oras 1
Mga Sintomas
- Osteoarthritis: Masakit kapag gumagalaw, tumitigas ang kasukasuan lalo sa umaga (pero sandali lang, mga ilang minuto), at unti-unting nahihirapan gumalaw 1, 2
- Gouty arthritis: Napakasama ng sakit (7-10 sa pain scale), namumula, namamaga, mainit, at napakasensitibo ng kasukasuan na kahit pagdampi lang ng kumot ay masakit na 1
Mga Kasukasuan na Apektado
- Osteoarthritis: Madalas sa tuhod, balakang, kamay (lalo na sa base ng hinlalaki), at leeg 1, 4
- Gouty arthritis: Madalas sa hinlalaki ng paa, pero pwede rin sa ankle, tuhod, kamay, siko, at balikat 1
Mga Risk Factors
- Osteoarthritis: Edad (60+ taong gulang), sobrang timbang, babae, dating injury sa kasukasuan 2, 3
- Gouty arthritis: Lalaki, sobrang timbang, mataas ang blood pressure, maraming karne at seafood sa diet, umiinom ng alak, gumagamit ng diuretics, may problema sa kidney 1, 5
Paggamot ng Osteoarthritis
Pangunahing Paggamot (Para sa Lahat)
Dapat magsimula sa tatlong pangunahing paggamot bago magdagdag ng gamot: 1, 4, 6
- Ehersisyo: Regular na paglalakad, palakasin ang kalamnan, swimming o aquatic exercise—ito ang pinakamahalagang paggamot 4, 6
- Pagbaba ng timbang: Kung sobra ang timbang, kailangan magpababa para mabawasan ang bigat sa kasukasuan 4, 6
- Edukasyon: Maintindihan na hindi ito inevitably progressive at may magagawa para gumaan 1, 4
Karagdagang Paggamot na Hindi Gamot
- Para sa kamay: Gumamit ng orthoses o splint lalo na sa base ng hinlalaki 4, 6
- Para sa tuhod: Gumamit ng braces kung may instability, at walking stick para mabawasan ang bigat 4, 6
- Init o lamig: Pwedeng mag-apply ng hot o cold compress para sa ginhawa 1, 4
- TENS: Transcutaneous electrical nerve stimulation para sa pain relief 1, 4
Mga Gamot (Sunud-sunod na Approach)
Magsimula sa pinakasafe at may pinakakaunting side effects: 1, 4
Topical NSAIDs (pahid na gamot): Pinakainirerekomenda para sa tuhod dahil epektibo at kaunti lang ang side effects sa buong katawan 4, 6
Oral NSAIDs: Kung hindi sapat ang topical, gamitin ang pinakamababang dose at pinakamaikling panahon dahil may risk sa tiyan, puso, at kidney 4, 6
Acetaminophen: Pwede para sa mild to moderate pain, pero hindi gaanong epektibo kumpara sa NSAIDs 4, 7
Duloxetine: Para sa mga hindi gumaling sa first-line treatments o may depression 4, 6
Tramadol: Huling option lang dahil may risk ng addiction 4, 6
Corticosteroid injection: Para sa biglaan at matinding sakit, pero panandalian lang ang ginhawa (4-8 weeks) 4, 6, 3
Mga Paggamot na HINDI Inirerekomenda
- Glucosamine at chondroitin: Kahit popular, walang sapat na ebidensya na epektibo 1, 8, 6
- Electroacupuncture: Hindi inirerekomenda 1, 6
Mahalagang Babala
- Hindi ito gout: Kung walang biglaan at napakasama ng sakit, walang namumula at napakainit na kasukasuan, at dahan-dahan ang paglala, malamang na osteoarthritis ito at hindi gout 1, 2
- Kailangan ng synovial fluid analysis: Ang tanging siguradong paraan para malaman kung gout ay ang pag-aspiration ng fluid sa kasukasuan at tingnan kung may uric acid crystals 1
- Huwag antayin: Magsimula agad ng ehersisyo at weight loss—ito ang pinakamahalagang paggamot at hindi dapat ipagpaliban 4, 6
- Iwasan ang opioids: Ang tramadol at mas malakas na opioids ay huling option lang dahil sa risk ng addiction at side effects 9