Suplementacja kwasów omega-3 przed IVF
Obecnie brak jest wystarczających dowodów naukowych, aby rutynowo zalecać suplementację kwasami omega-3 przed zabiegiem IVF w celu poprawy wyników leczenia.
Aktualny stan wiedzy
Dostępne dane dotyczące suplementacji kwasów omega-3 w kontekście IVF są ograniczone i niejednoznaczne:
- Brak badań klinicznych wysokiej jakości: Nie opublikowano dobrze zaprojektowanych badań oceniających, czy podawanie kwasów omega-3 przed IVF może poprawić wskaźniki ciąży klinicznych i żywych urodzeń 1
- Sprzeczne wyniki badań obserwacyjnych: Niektóre małe badania kohortowe wykazały lepsze szanse na żywe urodzenie przy zwiększonych poziomach omega-3 w surowicy, podczas gdy inne nie wykazały takiej korelacji 1
Dane z badań naturalnej płodności
Badania dotyczące naturalnego poczęcia dostarczają mieszanych wyników:
- Potencjalna korzyść w suplementacji: W badaniu kohortowym 900 kobiet, te przyjmujące suplementy omega-3 miały 1,51 razy większe prawdopodobieństwo poczęcia w porównaniu z kobietami nieprzyjmującymi omega-3 (95% CI 1,12-2,04) 2
- Brak związku z poziomami w surowicy: Badanie zagnieżdżone typu przypadek-kontrola (n=200) nie wykazało istotnego związku między stężeniami omega-3 i omega-6 w surowicy a prawdopodobieństwem naturalnego poczęcia, ryzykiem poronienia lub poziomami AMH 3
Potencjalne mechanizmy i obawy
Wpływ na jakość oocytów i zarodków
- Negatywne efekty w modelach zwierzęcych: Badania na myszach wykazały, że wysokie stężenia omega-3 PUFA w diecie matki mogą niekorzystnie wpływać na rozwój oocytów poprzez zaburzenia metabolizmu mitochondrialnego, zmieniony rozkład mitochondriów i zwiększoną produkcję reaktywnych form tlenu 4
- Możliwy negatywny wpływ kwasów trans: Podwyższony indeks kwasu elaidynowego (główny kwas trans) był negatywnie skorelowany z liczbą użytecznych blastocyst, wskaźnikiem konwersji do blastocysty i wskaźnikiem zapłodnienia 5
Brak korelacji z indeksem omega-3
- Badanie prospektywne 60 kobiet poddawanych pierwszemu cyklowi IVF nie wykazało korelacji między indeksem omega-3 a wynikami IVF, w tym liczbą pobranych oocytów, stopniem zarodka czy ciążą kliniczną 5
Praktyczne zalecenia
W kontekście braku specyficznych wytycznych dla IVF, należy stosować ogólne zasady bezpieczeństwa:
- Kontynuacja suplementacji: Jeśli pacjentka już przyjmuje omega-3, można bezpiecznie kontynuować suplementację do dnia zabiegu, ponieważ nie zwiększa ona ryzyka krwawienia okołooperacyjnego 6
- Dawkowanie ogólne: Dla ogólnego zdrowia sercowo-naczyniowego zaleca się 500 mg EPA+DHA dziennie 7
- Unikanie wysokich dawek: Nie należy stosować wysokich dawek (>3 g dziennie) bez nadzoru lekarskiego 7
Kluczowe zastrzeżenia
- Niewystarczające dane: Dostępne formy farmaceutyczne DHA i EPA są bezpieczne i dobrze tolerowane, co umożliwia przeprowadzenie przyszłych badań, ale obecnie brakuje solidnych dowodów na korzyści w kontekście IVF 1
- Potrzeba badań randomizowanych: Wymagane są randomizowane badania kontrolowane, aby ostatecznie określić, czy suplementacja omega-3 poprawia wyniki IVF 1, 2
- Różnice w preparatach: Badania obejmowały różne typy i marki suplementów o różnych dawkach, co uniemożliwia porównanie dawkowania lub ocenę zależności dawka-odpowiedź 2