Wpływ pozycji leżącej na plecach z rękami wyprostowanymi za głową na lordozę lędźwiową
Pozycja leżąca na plecach z rękami wyprostowanymi za głową zwiększa lordozę lędźwiową (hiperlordozę) u zdrowych dorosłych, co może potencjalnie zwiększać ryzyko neuropatii nerwu udowego podczas długotrwałego utrzymywania tej pozycji.
Mechanizm zwiększenia lordozy w tej pozycji
Kiedy pacjent leży na plecach z wyprostowanymi rękami za głową, dochodzi do kilku biomechanicznych zmian:
- Wyprostowanie bioder w pozycji leżącej na plecach naturalnie zwiększa lordozę lędźwiową, ponieważ mięśnie zginające biodro (zwłaszcza mięsień biodrowo-lędźwiowy) powodują rotację miednicy do przodu 1
- Uniesienie ramion za głowę dodatkowo zwiększa to zjawisko poprzez zmianę punktu ciężkości ciała i zwiększenie napięcia w łańcuchu mięśniowym 1
- Badania pokazują, że przedni przechył miednicy zwiększa głębokość krzywizny lędźwiowej, podczas gdy tylny przechył ją zmniejsza 1
Implikacje kliniczne i ryzyko neuropatii
Ryzyko neuropatii nerwu udowego
- 40% konsultantów i 49% członków ASA zgadza się, że wyprostowanie biodra u znieczulonego pacjenta w pozycji leżącej na plecach poza normalny zakres wyprostowania (np. hiperlordoza) może zwiększać ryzyko neuropatii nerwu udowego 2
- Należy zauważyć, że 51% konsultantów i 44% członków ASA było niezdecydowanych, co wskazuje na brak jednoznacznych dowodów 2
- Pozycja ta jest szczególnie problematyczna podczas długotrwałych procedur chirurgicznych lub anestezjologicznych, gdzie pacjent nie może skorygować pozycji 2
Ryzyko neuropatii splotu ramiennego
- Pełne wyprostowanie łokci w pozycji leżącej na plecach lub bocznej zostało opisane w seriach przypadków jako przyczyna neuropatii nerwu pośrodkowego 2
- Należy unikać wyprostowania łokcia poza zakres komfortowy podczas oceny przedoperacyjnej, aby zapobiec rozciąganiu nerwu pośrodkowego 2
Jak zredukować lordozę w pozycji leżącej
Pozycjonowanie terapeutyczne
- Zgięcie bioder i kolan pod kątem 90° pomaga zmniejszyć fizjologiczną lordozę lędźwiową podczas procedur diagnostycznych 3
- Użycie podkładek piankowych pod kolanami pomaga spłaszczyć lordozę lędźwiową i poprawić dokładność pomiarów podczas obrazowania 3
- Tylny przechył miednicy (rotacja miednicy do tyłu) zmniejsza głębokość krzywizny lędźwiowej 1
Pozycje alternatywne dla redukcji lordozy
- Pozycje odciążone (klęczenie na czworakach i pozycja na brzuchu) w porównaniu z pozycjami obciążającymi kręgosłup (stojąca i siedząca) wydają się promować większy zakres ruchu wyprostnego kręgosłupa piersiowego 4
- W pozycji siedzącej, nachylenie oparcia 110-130 stopni z podparciem lędźwiowym daje najniższe ciśnienia w krążku i najniższe odczyty EMG z mięśni kręgosłupa 5
Ostrzeżenia i pułapki kliniczne
Podczas procedur medycznych
- Okresowa ocena pozycji kończyn górnych powinna być przeprowadzana podczas procedur, aby zapewnić utrzymanie pożądanej pozycji 2
- 92% konsultantów i 97% członków ASA zgadza się, że pozycja kończyn górnych powinna być okresowo oceniana podczas procedur 2
U pacjentów z dysfunkcją dolnego odcinka kręgosłupa
- U pacjentów z przewlekłą dysfunkcją dolnego odcinka kręgosłupa, lordoza lędźwiowa jest często związana z problemami, a tylny przechył miednicy jest często zalecany w celach terapeutycznych 1
- Dobrowolny przechył miednicy nie zmienia krzywizny kręgosłupa piersiowego, ale zmienia krzywiznę lędźwiową: przedni przechył zwiększa głębokość krzywizny lędźwiowej, a tylny przechył zmniejsza głębokość krzywizny lędźwiowej 1
Algorytm postępowania dla bezpiecznego pozycjonowania
- Oceń zakres komfortowego wyprostowania biodra i łokcia podczas oceny przedoperacyjnej 2
- Unikaj pozycji, które powodują wyprostowanie biodra lub łokcia poza ten komfortowy zakres 2
- Jeśli pozycja leżąca na plecach jest konieczna, umieść podkładki pod kolanami (zgięcie bioder i kolan 90°) aby zmniejszyć lordozę 3
- Okresowo sprawdzaj pozycję podczas długotrwałych procedur 2
- U pacjentów z grupy wysokiego ryzyka (długotrwałe procedury, cukrzyca, niedożywienie), rozważ alternatywne pozycjonowanie ramion 2